Hoofdmenu openen

Wikipedia β

Prefoliatie is de wijze waarop bij zaadplanten een individueel blad, en het geheel van de bladeren in onderlinge samenhang, gevouwen of gerold liggen in een embryonaal stadium van de bladknop. Bij prefoliatie gaat het om ptyxis en vernatie.[1] De ligging van de kelk- en kroonbladen in de bloemknop heet knopligging.

Vaak wordt er geen onderscheid gemaakt tussen de begrippen "ptyxis" en "vernatie" en wordt de laatste in brede zin gebruikt, of wordt de term "prefoliatie" gebruikt. De onderverdeling van ptyxis en die van vernatie lopen vaak door elkaar heen, of wordt vermengd met de terminologie voor de bladstand (fyllotaxis) en de knopligging (aestivatie).

Inhoud

PtyxisBewerken

  Zie ook Ptyxis.

Ptyxis is de wijze waarop in een bladknop bij zaadplanten de individuele bladeren in een embryonaal stadium gevouwen of gerold liggen.

VernatieBewerken

  Zie ook Vernatie.

Vernatie is de wijze waarop de bladeren in een embryonaal stadium van de bladknop bij zaadplanten gevouwen of gerold liggen. Het gaat het, in tegenstelling tot ptyxis, om de rangschikking van het geheel van de verschillende onderdelen in een knop.

KnopliggingBewerken

  Zie ook Knopligging.

De ligging van de kelk- en kroonbladen in een knop van een bloem wordt de knopligging (ook wel estivatie) genoemd. Ook hiervoor wordt soms de term "prefoliatie" gebruikt. Hierbij valt de nadruk op de aantallen en de overlap van de randen van de verschillende segmenten (kelkbladen, kroonbladen).[2]

SchemaBewerken

Fyllotaxis
(bladstand)
Prefoliatie
(ligging van bladeren in knoppen)
Knopligging (ligging van de
bloemonderdelen in de bloemknop)
    • spiraalsgewijs, verspreid (vlgns. rij van Fibonacci)
      • tweerijig, distich, +12
      • drierijig, tristich, +13
      • vijfrijig, pentastich, +25
      • achtrijig, octostich, +38
    • tegenoverstaand
      • kruiswijs, decussaat
      • alternerend
    • kransstandig
  • Ptyxis (ligging van een individueel blad in de bladknop)
    • inclinaat, met de top ingebogen
    • circinaat, spiralig ingerold
    • plicaat, gevouwen als een harmonica
    • conduplicaat, langs de middennerf plat gevouwen
    • convoluut, contort, gedraaid dakpansgewijs
    • revoluut, bladranden teruggerold (naar beneden)
    • involuut, bladranden naar boven omgerold
    • bloemdelen tweetallig, dimeer
    • bloemdelen drietallig, trimeer
    • bloemdelen viertallig, tetrameer
    • bloemdelen vijftallig, pentameer
      • dakpansgewijs, imbricaat, dakpansgewijs overlappende segmenten
        • gedraaid dakpansgewijs, convoluut, contort
        • quincunciaal, in een +25 spiraal, aansluitend bij de verspreide bladstand (bladspiraal) aan de stengel
        • cochleair, cochleaat
      • klepsgewijs, valvaat, elkaar rakende segmenten
        • klepsgewijs ingevouwen, induplicatief, naar binnen gevouwen
        • klepsgewijs naar buiten gevouwen, reduplicatief
      • open, aperta, niet-rakende segmenten
  • Vernatie (ligging van het geheel van de bladeren in de bladknop)
    • valvaat, klepsgewijs
    • imbricaat, dakpansgewijs
    • contort, convoluut, gedraaid dakpansgewijs
    • induplicaat, klepsgewijs ingevouwen
    • supervoluut, overlappende bladranden sterk naar boven gekruld
    • rijdend, equitant, elkaar omvattende, dubbelgevouwen

Zie ookBewerken

Plantkunde en deelgebieden
Bijzondere plantkunde: algologie · bryologie · dendrologie · fycologie · lichenologie · mycologie · pteridologie
Paleobotanie: archeobotanie · dendrochronologie · fossiele planten · gyttja · palynologie · pollenzone · varens · veen
Plantenmorfologie & -anatomie: beschrijvende plantkunde · apoplast · blad · bladgroenkorrel · bladstand · bloeiwijze · bloem · bloemkroon · boomkruin · celwand · chloroplast · collenchym · cortex · cuticula · eicel · epidermis · felleem · fellogeen · felloderm · fenologie · floëem · fytografie · gameet · gametofyt · groeivorm · haar · houtvat · huidmondje · hypodermis · intercellulair · intercellulaire ruimte · kelk · kroonblad · kurk · kurkcambium · kurkschors · levensduur · levensvorm · merg · meristeem · middenlamel · palissadeparenchym · parenchym · periderm · plantaardige cel · plastide · schors · sklereïde · sklerenchym · spermatozoïde · sponsparenchym · sporofyt · stam · steencel · stengel · stippel · symplast · tak · thallus · topmeristeem · trachee · tracheïde · tylose · vaatbundel · vacuole · vrucht · wortel · xyleem · zaad · zaadcel · zeefvat · zygote
Plantenfysiologie: ademhaling · bladzuigkracht · evapotranspiratie · fotoperiodiciteit · fotosynthese · fototropie · fytochemie · gaswisseling · geotropie · heliotropisme · nastie · plantenfysiologie · plantenhormoon · rubisco · stikstoffixatie · stratificatie · transpiratie · turgordruk · vernalisatie · winterhard · worteldruk
Plantengeografie: adventief · areaal · beschermingsstatus · bioom · endemisme · exoot · flora · floradistrict · floristiek · hoogtezonering · invasieve soort · status · stinsenplant · uitsterven · verspreidingsgebied
Plantensystematiek: taxonomie · botanische nomenclatuur · APG II-systeem · APG III-systeem · algen · botanische naam · cladistiek · Cormophyta · cryptogamen · classificatie · embryophyta · endosymbiontentheorie · endosymbiose · evolutie · fanerogamen · fylogenie · generatiewisseling · groenwieren · hauwmossen · kernfasewisseling · korstmossen · kranswieren · landplanten · levenscyclus · levermossen · mossen · roodalgen · varens · zaadplanten · zeewier
Vegetatiekunde & plantenoecologie: abundantie · associatie · bedekking · biodiversiteit · biotoop · boomlaag · bos · Braun-Blanquet (methode) · broekbos · climaxvegetatie · clusteranalyse · concurrentie · constante soort · differentiërende soort · ecologische gradiënt · ecologische groep · Ellenberggetal · gemeenschapsgradiënt · grasland · heide · kensoort · kruidlaag · kwelder · minimumareaal · moeras · moslaag · ordinatie · pioniersoort · plantengemeenschap · potentieel natuurlijke vegetatie · presentie · regenwoud · relevé · ruigte · savanne · schor · steppe · struiklaag · struweel · successie · syntaxon · syntaxonomie · Tansley (methode) · toendra · tropisch regenwoud · trouw · veen · vegetatie · vegetatieopname · vegetatiestructuur · vegetatietype · vergrassing · verlanding