Hoofdmenu openen

Zwijndrecht (België)

gemeente in Antwerpen, België

Zwijndrecht is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 19.000 inwoners. Zwijndrecht ligt aan de Schelde, op de linkeroever van de rivier, tegen de provincie Oost-Vlaanderen. Zwijndrecht behoort tot het kieskanton Antwerpen en tot het vijfde gerechtelijk kanton Antwerpen.

Zwijndrecht
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Zwijndrecht Wapen van Zwijndrecht
(Details) (Details)
Zwijndrecht (België) (België (hoofdbetekenis))
Zwijndrecht (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
17.82 km² (2017)
40,65%
13,1%
46,25%
Coördinaten 51° 13' NB, 4° 20' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
19.056 (01/01/2019)
48,98%
51,02%
1069,44 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
19,64%
59,61%
20,75%
Buitenlanders 6,8% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester André Van de Vyver (Groen)
Bestuur Groen, CD&V, sp.a
Zetels
Groen
N-VA
CD&V
Vlaams Belang
sp.a
25
8
9
3
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen 19.834 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 6,18% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2070
2070
Deelgemeente
Zwijndrecht
Burcht
Zonenummer 03
NIS-code 11056
Politiezone Zwijndrecht
Hulpverleningszone Antwerpen
Website www.zwijndrecht.be
Detailkaart
Zwijndrecht-B-Locatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Heilig kruiskerk in het centrum van Zwijndrecht
Pastorij
Voormalig gemeentehuis

Inhoud

Toponymie[1]Bewerken

Het toponiem Zwijndrecht bestaat uit twee woorddelen, namelijk zwijn en -drecht.

  • -Drecht, een woorddeel dat vaak in plaatsnamen wordt aangetroffen, is een woord van West-Nederfrankische herkomst en heeft de betekenis stroming, drift (der rivier).
  • zwijn verwijst niet zoals men zou vermoeden naar varken, maar is vermoedelijk een verbuiging van het eveneens West-Nederfrankische woord Swin met de betekenis geul of kreek.

Zwijndrecht kan dan ook verklaard worden als een stromingsgeul.

GeografieBewerken

KernenBewerken

De huidige gemeente Zwijndrecht ontstond op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Zwijndrecht met de toen opgeheven gemeente Burcht. Zwijndrecht en Burcht maken pas sinds 31 maart 1923 deel uit van de provincie Antwerpen. Daarvoor was de Schelde de grens en behoorden beide toenmalige gemeenten tot de provincie Oost-Vlaanderen. In hetzelfde jaar werden ook de voormalige Borgerweertpolder en de Sint-Annaparochie op het Vlaams Hoofd (Sint-Anneke) van Zwijndrecht losgemaakt en het geheel onder de naam Linkeroever bij de stad Antwerpen gevoegd. Op kerkelijk gebied behoort Zwijndrecht nog steeds bij het bisdom Gent. Daarmee onderscheidt Zwijndrecht zich op kerkelijk gebied van de Antwerpse Linkeroever, die uit één parochie bestaat (Sint-Anna-ten-Drieën) en integraal tot het bisdom Antwerpen behoort.

BuurgemeentenBewerken

DemografieBewerken

Evolutie van het inwonertalBewerken

19e eeuwBewerken

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwonertal 1730 1803 1967 2287 2452 2443 3135 3315 4619
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeentenBewerken

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwonertal 5836 7308 7424 6194 7035 8804 9581 9936
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichtingBewerken

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2006
Inwonertal 16.710 16.474 16.996 18.271 17.983 17.801 18.104 18.239
Opmerking:Inwonertal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
8
2
3
9
3
De 25 zetels zijn als volgt verdeeld:

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1988 - 1994 Oktaaf Meyntjens (VU)
1995 - 2012 Willy Minnebo (Agalev / Groen)
2012 - heden André Van de Vyver (Groen)

Legislatuur 1995 – 2000Bewerken

In de aanloop van de verkiezingen van 1994 besloten de tweede grootste partijen (en tevens coalitiepartners tijdens de vorige legislatuur), met name de Volksunie en de CVP - in kartel naar de verkiezingen te gaan. Dit kon evenwel niet rekenen op de steun van een belangrijke factie binnen de Volksunie. Hierdoor ontstond de scheurlijst VolUit. De verkiezingen draaide dramatisch uit voor het kartel (onder de naam GEM), dat zijn meerderheid van 15 zetels verloor (−27,30% ten opzichte van het gezamenlijk resultaat van 1988, oftewel −7 zetels). VolUit kon van het verlies echter slechts gedeeltelijk profiteren en strandde op 8,03% (2 zetels)[2].

Agalev en de KP van Willy Minnebo besloten dan weer de handen in elkaar te slaan en trokken met een gezamenlijke lijst naar de verkiezingen. Winnaars deze verkiezingen waren het Vlaams Blok (dat voor de eerste maal opkwam) met 11,59% (3 zetels), VLD (dat de vorige verkiezingen niet was opgekomen) met 9,85% (2 zetels), Agalev 15,45% (+3,58%, 4 zetels) en de groene scheurlijst GA met 4,7% (echter onvoldoende voor een zitje in de gemeenteraad). ROSSEM, W.O.W. en WIT konden niet overtuigen en strandde ieders net onder de 2%. De SP ten slotte moest een klein verlies incasseren van 0,7% en strandde op 19,34%.

Er werd een coalitie gesloten tussen Agalev, SP, VLD en Voluit met voormalig KP-er Willy Minnebo als burgemeester. Minnebo werd zo de eerste groene burgemeester van Vlaanderen[3].

Legislatuur 2013 – 2018Bewerken

Burgemeester is André Van de Vyver (Groen). Hij leidt een coalitie bestaande uit Groen en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 13 op 25 zetels.

Legislatuur 2018 - 2024Bewerken

Enkele uren nadat de stembureau's gesloten waren bleek dat de N-VA gestaag bleef t.o.v. de vorige verkiezingen en dat Groen meer dan 2% moest prijsgeven waardoor N-VA met 0,6% verschil de grootste partij van Zwijndrecht werd. Toch besloot Groen om zeer snel een coalitie te vormen met een derde partij aangezien de huidige geen meerderheid meer haalde. Hierin vonden ze in sp.a een partner en werd de grootste partij van Zwijndrecht buitenspel gezet. CD&V bleek echter wel bereid om met de N-VA in zee te gaan maar doordat ze samen geen meerderheid haalden was dit niet mogelijk.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[4] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[5] 14-10-2012[6] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1 / GEM2 / CD&V3 43,721 12 26,981 8 22,441 6 25,652 8 14,841 4 15,293 4 15,533 4 14,63 3
SP1 / sp.a2 20,011 5 20,021 5 20,041 5 19,341 6 16,221 4 14,562 4 9,622 2 9,22 2
AGALEV1 / Groen!2 / Groen3 - 8,321 1 11,871 3 15,451 4 24,281 7 33,592 10 31,433 9 28,83 8
PVV1 / VLD2 / VLD-VIVANT3 / Open Vld4 - 4,651 0 - 9,852 2 12,242 3 7,913 1 2,914 0 5,14 0
Vlaams Blok1 / VB-VLOTT2 / Vlaams Belang3 - - - 11,591 3 171 5 22,572 6 10,843 2 12,93 3
N-VA - - - - - 3,42 0 29,66 8 29,4 9
2070 - - - - - 2,65 0 - -
VU1 / VolUit2 / VU&ID3 27,241 7 31,781 10 30,511 9 8,032 2 10,513 2 - - -
OSCAR - - - - 4,91 0 - - -
GA - - - 4,7 0 - - - -
W.O.W. - - - 1,95 0 - - - -
WIT - - - 1,74 0 - - - -
ROSSEM - - - 1,71 0 - - - -
KPB1/KP2 8,141 1 8,241 1 7,52 1 - - - - -
LDO - - 7,65 1 - - - - -
PVDA 0,89 0 - - - - - - -
Totaal stemmen 11614 12003 13203 12670 12664 13556 13177 13318
Opkomst % 94,92 91,94 91,74 93,61 89,78 92,5
Blanco en ongeldig % 3,63 3,6 4,21 4,81 3,35 3,05 2,37 3,1

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.

De laatste gemeenteraadsverkiezingen vonden plaats op 14 oktober 2018.


StructuurBewerken

De gemeente Zwijndrecht ligt in het kieskanton Antwerpen, het provinciedistrict Antwerpen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Zwijndrecht Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Antwerpen Zwijndrecht
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Zwijndrecht
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

BezienswaardighedenBewerken

  Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Zwijndrecht

MobiliteitBewerken

Openbaar vervoerBewerken

 
Station Zwijndrecht. Type 1895: dit model stationsgebouw is overal in België te vinden.
 
Herenhuis uit de tweede helft van de 19de eeuw, heden het OCMW
 
Voormalig huis van Jean Baptiste Tassyns, baljuw en griffier van Zwijndrecht en voornaam figuur in de Waaslandse Boerenkrijg
 
Herenhuis, c. 1906

Zwijndrecht heeft een station aan de spoorlijn 59 tussen Antwerpen en Sint-Niklaas. Dit station Zwijndrecht wordt doordeweeks eenmaal per uur per richting aangedaan door een L-trein.

De Antwerpse tramlijn 3 rijdt vanuit Merksem door Antwerpen en Zwijndrecht naar de Park+Ride bij de grens met Melsele (Oost-Vlaanderen)

WegennetBewerken

De gemeente wordt doorsneden door de snelwegen A14/E17 en A11/E34, die ten oosten van Zwijndrecht samenkomen in het begin van de Antwerpse ring R1. De A14/E17 loopt centraal tussen Zwijndrecht en Burcht. Afrit 17 (Zwijndrecht) ontsluit beide plaatsen; net op de westelijke grens van de gemeente ligt afrit 16 (Kruibeke). Door het noorden van de gemeente loopt de A11/E34, met een afrit naar het havengebied in het noorden van de gemeente.

SportBewerken

Bekende inwonersBewerken

GeborenBewerken

WoonachtigBewerken

PartnerstedenBewerken

Externe linkBewerken