Moerbeke (Waasland)

gemeente in Waasland (Oost-Vlaanderen), België

Moerbeke is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen, en ligt in het Waasland. De gemeente telt ruim 6.500 inwoners, waarvan 131 inwoners met de Nederlandse nationaliteit. De inwoners worden Moerbekenaars[1] genoemd.

Moerbeke
Gemeente in België Vlag van België
Moerbeke (België)
Moerbeke
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Gent
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
37,93 km² (2022)
85,14%
5,89%
8,97%
Coördinaten 51° 10' NB, 3° 56' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
6.758 (01/01/2024)
49,39%
50,61%
178,17 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2024)
19,44%
59,19%
21,37%
Buitenlanders 4,94% (01/01/2024)
Politiek en bestuur
Burgemeester Stijn Deschepper (Open VLD)
Bestuur Open VLD
Zetels
Open VLD
CD&V
N-VA
Mens
17
10
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 22.296 euro/inw. (2021)
Werkloosheidsgraad 3,67% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
9180
Deelgemeente
Moerbeke
Zonenummer 09, 03
NIS-code 44045
Politiezone Regio Puyenbroeck
Hulpverleningszone Centrum
Website www.moerbeke.be
Detailkaart
Kaart van Moerbeke
Ligging binnen het arrondissement Gent
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België
De Terwestbrug over de Moervaart te Moerbeke-Waas

Moerbeke was in de omstreken vooral bekend om zijn suikerfabriek, die deel uitmaakte van de groep Iscal Sugar. Op tweede kerstdag 2007 kondigde het bedrijf echter aan dat het de vestiging in Moerbeke sloot.[2]

De officieuze naam "Moerbeke-Waas" wordt soms gebruikt om onderscheid te maken met het andere Moerbeke, deelgemeente van Geraardsbergen.

In 2025 zal de gemeente fuseren met haar zuidelijke buurgemeente, Lokeren.[3]

Etymologie

bewerken

De naam Moerbeke komt van enerzijds het Germaanse woord 'mora' wat veenmoeras ( of later turf-ontginningsterrein) betekent en anderzijds het Germaanse 'baki' wat beek betekent. De naam wordt voor het eerst vermeld in 1271. Reeds in de Romeinse tijd bestond er al een woonkern aan de noordelijke heirbaan.

Geschiedenis

bewerken

Archeologische vondsten stammen uit het epipaleolithicum, het mesolithicum en de Romeinse periode. Moerbeke ontwikkelde zich als straatdorp langs de weg van Brugge naar Antwerpen.

In de 13e en 14e eeuw, toen Moerbeke grafelijk bezit was, werden veel turfgronden aan Gentse burgers verkocht, terwijl ook de Sint-Baafsabdij ontginningen verrichtte.

In 1452 vond de Slag bij Moerbeke plaats tussen de troepen van Filips de Goede en de Gentenaren. Tijdens de godsdienstoorlogen hingen vele bewoners het Calvinisme aan. In 1671 werd brand gesticht in het dorp door Franse troepen.

Einde 16e eeuw werd onder leiding van Alexander Farnese een linie aangelegd met forten Francipani en Terwest, en daartussen de schans Papemutse.

Moerbeke kende in de eerste helft van de 19e eeuw veel armoede, later kwamen enkele weverijen en brouwerijen en was er enige scheepsbouw. In de 20e eeuw verdwenen de meeste van deze bedrijven. In 2007 sloot ook de suikerfabriek.

Natuur en landschap

bewerken

Moerbeke is een karakteristieke landelijke gemeente, gelegen in Zandig Vlaanderen en het Waasland. De hoogte bedraagt ongeveer 5 meter. In het zuidelijke deel van de gemeente, onder de Moervaart, bestaat het landschap uit meersen gevormd tijdens de laatste ijstijd, waarin moeraskalk en hoogveen ontstond. Het gebied is ingedeeld in akkers die afgezoomd worden door typische rijen canadapopulieren. In de Moervaartdepressie werd turf gewonnen. Ten noorden van de Moervaart ligt een zandrug, die tussen de naaldbossen ruimte biedt aan het unieke natuurdomein Heidebos, dat zich uitstrekt over Moerbeke en Wachtebeke. Noordelijker (boven de Expresweg Antwerpen-Knokke) bestaat het landschap uit uitgestrekte polders met twee kreken, de Grote Kreek en Pereboomsgat.

Ten zuiden van de kom van Moerbeke vindt men het natuurgebied Turfmeersen in de Moervaartdepressie. Ook andere natuurgebieden, zoals de Vette Meers, liggen op het grondgebied van Moerbeke.

Hoewel Moerbeke in tegenstelling tot de meeste andere nu overblijvende gemeenten geen extra territorium heeft bijgekregen bij de fusie van '77, bestaat het toch uit drie aparte woonkernen die voor alle duidelijkheid geen deelgemeenten zijn, aangezien ze nooit zelfstandig geweest zijn.

Moerbeke is van de drie het grootst en zo goed als alle diensten zijn dan ook daar gevestigd. Koewacht is een grensdorp dat deel uitmaakt van drie verschillende bestuurlijke eenheden: naast het deel op het grondgebied van Moerbeke bevinden er zich ook nog delen van het dorp in de buurgemeente Stekene en de Nederlandse gemeente Terneuzen. Als laatste is er Kruisstraat, een lintdorp gelegen langs de Oost- en Weststraat, beiden zijstraten van de Kruisstraat naar welke de woonkern vernoemd is. Koewacht als geheel is veel groter dan Kruisstraat maar als de delen van Stekene en Terneuzen buiten beschouwing worden gelaten zijn beide kernen ongeveer gelijkwaardig.

De gemeente Moerbeke grenst aan volgende (deel)gemeenten:

 
I:Moerbeke  II:Koewacht(-Moerbeke)  III:Kruisstraat

Bezienswaardigheden

bewerken
  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Moerbeke voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Politiek

bewerken
Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
1
10
4
2
10 
De 17 zetels zijn als volgt verdeeld:
  Zie Lijst van burgemeesters van Moerbeke-Waas voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bestuur 2013-2018

bewerken

De burgemeester van Moerbeke is sinds 2023 Stijn Deschepper.

Gemeenteraad

bewerken

De Open Vld-gemeenteraadsleden zijn Robby De Caluwé, Frederic Dierinck, Nicole Stevelinck, Annelie Van Hecke en Veronique van Peperstraten.

De N-VA-gemeenteraadsleden zijn Tom Hillaert en Giovanni Ferrari.

De CD&V-gemeenteraadsleden (CD&V+) zijn Lut Van De Vijver, Martine Dieleman, Kathleen Plasschaert en Bea De Schepper.

Het Vooruit-Groen-gemeenteraadslid (Mens: Moerbeke, Ecologisch en Sociaal) is Lotfi Benhalima.

College van burgemeester en schepenen

bewerken

Uniek aan de politieke situatie, is dat de gemeente sinds 1847 wordt bestuurd door een absolute meerderheid van liberalen.[4] Op dit moment zijn er drie oppositiepartijen: N-VA, die 2 van de 17 zetels heeft, CD&V met 4 zetels en Vooruit-Groen (Mens) met 1 zetel.

De huidige schepenen zijn Sarah Poppe, Koen Mertens, Peter De Bock en Inge Mertens (allen Open Vld).

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

bewerken
Partij 10-10-1976[5] 10-10-1982[5] 9-10-1988[5] 9-10-1994[5] 8-10-2000[5] 8-10-2006[6] 14-10-2012[7] 14-10-2018[8]
Stemmen / Zetels % 17 % 17 % 17 % 17 % 17 % 17 % 17 % 17
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 58,541 11 54,591 11 56,361 12 57,352 10 57,882 10 53,212 10 47,683 9 53,073 10
Moerbeke-AndersB - - - 41,22B 42,12B 7 36,54B 6 - -
SP1 / Moerbeke-AndersB / sp.a-GroenC / MensD 17,241 2 20,761 3 16,941 2 2 16,1C 2 8,97D 1
AGALEV1 / Moerbeke-AndersB / sp.a-GroenC / MensD - 3,741 0 -
CVP-JVIA / CVP1 / Moerbeke-AndersB / CD&V2 24,22A 4 20,92A 3 14,081 2 2 17,962 3 24,602 4
CVP-JVIA / Jongeren Voor Inwoners1 12,621 1 3 - -
N-VA - - - - - 18,26 3 13,36 2
Vlaams Belang - - - - - 10,25 1 - -
PVDA - - - 1,43 0 - - - -
Totaal stemmen 3595 3959 4013 4148 4343 4515 4584 4682
Opkomst % 96,4 96,53 95,98 97,47 94,69 94,1
Blanco en ongeldig % 3,53 3,38 3,21 3,78 3,09 2,72 4,06 4,25

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.

Demografische evolutie

bewerken

Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1981=volkstellingen op 31 december; vanaf 1990= inwoneraantal per 1 januari

Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari - 1992 tot heden
Jaar Aantal[9]
1992 5.591
1993 5.633
1994 5.676
1995 5.748
1996 5.766
1997 5.748
1998 5.726
1999 5.759
2000 5.753
2001 5.745
2002 5.762
2003 5.794
2004 5.781
2005 5.813
2006 5.844
2007 5.904
2008 5.943
2009 6.004
2010 6.012
2011 6.037
2012 6.162
2013 6.248
2014 6.248
2015 6.278
2016 6.328
2017 6.359
2018 6.455
2019 6.481
2020 6.570
2021 6.619
2022 6.685
2023 6.724
2024 6.758
2025
2026
2027
2028
2029
2030

Voetbalclub KFC Moerbeke is aangesloten bij de KBVB en actief in de provinciale reeksen.

Bekende (ex-)inwoners

bewerken

In de media

bewerken
  • Meneer Pheip uit de stripverhalen van Nero van Marc Sleen komt uit deze gemeente. Hij zou gebaseerd zijn op Jean Marien, directeur van de suikerfabriek, waarnemend burgemeester in de periode 1915-1918. Bij zijn introductie in de reeks, in het album "De Zwarte Voeten", is hij inderdaad directeur van de suikerfabriek, heel erg liberaal, en Franstalig.
  • De bijnaam van de inwoners is smeerkoeketers.[10] De smeerkoek is de samengeklonterde massa van het darmscheilvet.

Nabijgelegen kernen

bewerken

Klein-Sinaai, Eksaarde, Wachtebeke, Kruisstraat

Literatuur

bewerken
bewerken
Zie de categorie Moerbeke van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.