Kasterlee

gemeente in Antwerpen, België

Kasterlee is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt 19.000 inwoners. Ze ligt in de Kempen op een hoogte van 18 meter. Kasterlee behoort tot het gerechtelijk kanton Geel en kieskanton Herentals. Partnergemeente is Plaffeien (Zwitserland)

Kasterlee
Gemeente in België Vlag van België
Kasterlee (België)
Kasterlee
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
72,27 km² (2019)
78,25%
10,59%
11,17%
Coördinaten 51° 14' NB, 4° 58' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
19.140 (01/01/2022)
50,18%
49,82%
264,86 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2022)
18,04%
59,81%
22,15%
Buitenlanders 5,48% (01/01/2021)
Politiek en bestuur
Burgemeester Ward Kennes (CD&V)
Bestuur CD&V /Open Vld
Zetels
CD&V
N-VA
Open Vld
Vlaams Belang
Groen
25
13
5
3
1
2
Economie
Gemiddeld inkomen 21.275 euro/inw. (2018)
Werkloosheidsgraad 4,91% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2460
2460
2460
Deelgemeente
Kasterlee
Lichtaart
Tielen
Zonenummer 014
NIS-code 13017
Politiezone Regio Turnhout
Hulpverleningszone Taxandria
Website www.kasterlee.be
Detailkaart
KasterleeLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

GeografieBewerken

Kasterlee is centraal gelegen in de driehoek der Kempen, tussen Geel, Turnhout en Herentals.

DeelgemeentenBewerken

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS code
1 Kasterlee 32,56 8.548 262 13017A
2 Lichtaart 25,28 6.331 250 13017B
3 Tielen 14,42 3.999 277 13017C

KernenBewerken

Naast Kasterlee (centrum) zelf behoren ook de deelgemeenten Lichtaart en Tielen tot de gemeente Kasterlee. Het gehucht Terlo sluit in het oosten aan op de bebouwing van Kasterlee-dorp, het gehucht Houtum doet dit in het zuiden.

HydrografieBewerken

Kasterlee is opgedeeld in drie verschillende natuurlijke structuren. In het noorden vormen de valleien van de Aa, de Rode Loop en de Kaliebeek een natuurlijke grens met de omliggende gemeenten, in het uiterste zuiden domineert de Vallei van de Kleine Nete het landschap. Precies daartussen bevindt zich de Kempense Heuvelrug, een langgerekte duinenrug die ongeveer heel de Antwerpse Noorderkempen doorkruist.

TopografieBewerken

Noord KasterleeBewerken

De Aa in het noorden van deelgemeente Tielen en de Rode Loop en de Kaliebeek in Kasterlee en Lichtaart doorkruisen cultuurgronden, broekbosgebieden, vennen en vijvers.

De Rode Loop was lange tijd een belangrijke transportader, ondanks dat de vallei en dan vooral het gebied rond de Tikkebroeken bij zware regenval grotendeels overstroomt.

De Tikkebroeken is een beschermd laagveen waar talrijke zang- en moerasvogels een onderkomen vinden, de vele waterpartijen trekken amfibieën als de alpenwatersalamander aan; ronde zonnedauw en moeraswolfsklauw bevolken de vennen. Het reservaat onderscheidt zich door de enorme verscheidenheid aan biotopen op een beperkte oppervlakte.

Midden KasterleeBewerken

Kasterlees ondergronden bestaan uit waterdoorlatende zand- en leemgronden met ijzerhoudende lagen. Ongeveer 10.000 jaar geleden bedekten grote delen ijs de Kempen immers volledig.[bron?] In de laatste ijstijd, de Würm-Glaciaal, loopt de vloedlijn van de Poederleezee tot in de streek van Kasterlee. Door de getijden en afzettingen vormen zich hier dekzandruggen.

Hier ontstaat de Kempense Heuvelrug die tot 40 m hoge toppen kent. Met de latere terugtrekking van de ijskappen en het dalen van de waterspiegel overwoekeren duinplanten het duinlandschap. Rond en op de duinruggen vormen zich, na de eerste duinbegroeiing, als snel eiken- en berkenbossen.

In de Middeleeuwen ontboste men deze echter op grote schaal en ontstond er op verschillende plaatsen een heidevegetatie. Deze ontbossing had als gevolg dat zand en wind vrij spel krijgen en stuifzandduinen vormden. Een hiervan is de Hoge Mouw, midden in het Provinciaal Domein Hoge Mouw. Moude of molde betekent mul zand. Jaren van intensieve recreatie deden het duin krimpen tot 35 m waar het ooit tot 40 m hoog was. De Oostenrijkse en Franse overheden zorgden voor een nieuwe bebossing van de streek van Kasterlee met vooral naaldboomsoorten. De laatste jaren werkt het bosbeheer aan de creatie van een gemengd loofbos.

Naast het provinciaal domein liggen de Kastelse Bossen of het Gestelsbos (gestel = heuvel). Deze maakten vroeger deel uit van de jachtwarande van de hertogen van Brabant. Het toenmalige Hof Ter Loo beschikte over een eigen valklegge, waar valken werden gevangen en opgeleid voor de jacht. Voor het broodnodige gerstenat trokken de valkeniers zich terug in afspanning De Valk op de markt in Kasterlee. Op de zuidrand van de Kempense Heuvelrug zijn holle wegen te vinden. Deze erosiegeulen ontstaan door de weerstand van de ijzerhoudende lagen tegen de krachten van het aflopende regenwater van de duinrug.

Ten noorden van de duinrug, in het gebied van de Witte Bergen en op de grens met Herentals ligt het Zwart Water (zwart, zwet = grens), een geklasseerd natuurgebied. Dit ingesloten stukje natuur is een laagveengebied met typische vegetatiesoorten als wateraardbei en gagel- en wilgenstruwelen. Een kijkhut laat toe om de verschillende broedvogels in het ontoegankelijke gebied te kunnen observeren.

Zuid KasterleeBewerken

Ten zuiden van de Kempense Heuvelrug domineert de Vallei van de Kleine Nete het reliëf. De Kleine Nete is door zijn waterkwaliteit en natuurlijke structuur een van de properste rivieren in België. Het kanaliseren van de rivier start in 1839 en zorgt ervoor dat de sterk meanderende rivier een ideale waterweg vormt. Door deze ingrepen worden verschillende oude rivierarmen, overstromingsgebieden en meanders geïsoleerd en deze ontwikkelen eigen biotopen.

Ten noorden van de vallei vormt een paraboolduin een afwateringsplas die later verder wordt uitgediept door turfwinning, de Snepkensvijver. Broekbossen en droge heide wisselen elkaar af. Dit kwetsbare stukje nat heidebiotoop is enkel toegankelijk onder begeleiding, maar vanuit een kijkhut gelegen op de baan tussen Herentals en Lichtaart kunnen de verschillende vogelsoorten worden gadegeslagen.

Verder stroomopwaarts, in het gebied van Eerselingen tot Oosteneind, liggen een groot aantal oude rivierarmen. Extensief bewerkte weilanden en bloemrijke landschappen wisselen elkaar af in deze agrarische vallei.

BezienswaardighedenBewerken

 
Sint-Willibrorduskerk
 
De bossen van Kasterlee
 
Het in 2008 gerestaureerde gemeentehuis.
  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Kasterlee voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

DemografieBewerken

Demografische ontwikkeling voor de fusieBewerken

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Kasterlee maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Kasterlee Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Turnhout Kasterlee
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Herentals Herentals Kasterlee
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1802 - 1804 Jean Corneille Huysmans
1804 - 1834 Martin François Vissers
1836 - 1843 Pierre Dierckx
1843 - 1844 Joannes Baptista Dierckx
1844 - 1877 Benedictus Nicolaus Meses
1877 - 1908 Joannes Adolphus Van Ballaer
1908 - .... Jan Frans Steenackers
...
1947 - 1958 André Lesseliers
1958 - 1965 Theofiel Janssens
1965 - 1976 Eugeen Otten (CVP)
1977 - 1983 Franciscus Gildardus Van de Water (CVP)
1983 - 2005 Walter Otten (CVP / CD&V)
2005 - heden Ward Kennes (CD&V)

Legislatuur 1989 - 1994Bewerken

De PVV kwam op onder de naam Groep Eenheid (GE), de kieslijst werd getrokken door F Van Beirendonck. De Volksunie werd omgevormd tot Gemeentebelangen. Lijsttrekker voor deze partij was D. Taelman-De Mulder.[1]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 23 % 23 % 23 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1 / CD&V-N-VAA / CD&V2 68,291 19 68,241 18 55,861 15 61,941 18 46,961 14 49,10A 14 43,852 14 43,12 13
CD&V-N-VAA / N-VA1 / N-VA-Open VldB - - - - - 28,131 8 32,3B 9
PVV1 / GE2 / VLD3 / Open Vld4 - 7,521 1 18,651 4 20,352 5 26,453 7 15,353 3 8,714 1
SP1 / sp.a-Groen!C / sp.a2 6,391 0 8,481 1 6,771 1 8,181 1 8,191 1 13,01C 3 5,322 0 3,52 0
Agalev1 / sp.a-Groen!C / Groen2 8,091 1 9,351 1 9,111 1 7,922 1 11,82 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 9,291 2 12,992 3 6,072 1 9,32 1
Vrij KLT 9,55 2
VU-GM1 / VU2 / Gem.Bel.3 19,26 4 15,572 3 10,633 2
CD 6,06 0
Blanco en ongeldig % 3,67 5,38 5,22 4,95 4,10 4,36 2,97 3,6
Totaal stemmen 8.151 9.840 10.374 11.242 12.036 12.690 12.955 13.789
Opkomst % 96,61 95,33 94,91 95,80 93,86 94,0

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.

MobiliteitBewerken

Openbaar vervoerBewerken

De spoorwegverbinding loopt langs Tielen via de lijn Turnhout-Herentals; verbetering werd bekomen vanaf mei '98 naar Brussel met rechtstreekse verbindingen. Eind 2007 kwam er ook een rechtstreekse verbinding met Antwerpen. Dit werd mogelijk gemaakt door in de halte Tielen een ontdubbeling te doen van spoorlijn 29. De lijnbustrafiek loopt tot in Kasterlee-centrum.

WegennetBewerken

De gemeente is per auto te bereiken via de E34 en de E313.

TriviaBewerken

  • Kasterlee nam in 2008 als dorp deel aan de wedstrijd "Het mooiste dorp van Vlaanderen".[5] In de provinciale voorronde werd Kasterlee verkozen tot mooiste dorp van de provincie Antwerpen door onder andere de dorpen Sint-Amands en Baarle-Hertog te verslaan.[6] Hierdoor kwalificeerde het zich automatisch voor de finale op Vlaams niveau waar het dorp echter zijn meerdere moest erkennen in de Limburgse gemeente Oud-Rekem. Desondanks mag Kasterlee zich dankzij deze wedstrijd tot de mooiste dorpen van Vlaanderen rekenen.

ToerismeBewerken

Op vlak van toerisme is Kasterlee een grote trekpleister van de provincie Antwerpen. Populair zijn bijvoorbeeld het recreatiegebied Kabouterberg (in de heuvelachtige zandduinen van natuurdomein De Hoge Mouw), het pretpark Bobbejaanland en het recreatiegebied en natuurdomein De Hoge Rielen. Kasterlee telt 8 hotels en verschillende campings en bivak-, kampeer- en trekkershuizen. Kasterlee heeft een zeer levendige dorpskern met verscheidene cafés en restaurants. Verder beschikt het over een wandel-, fiets-, mountainbike- en ruiternetwerk. Kano- en kajakvaren, minigolf en andere recreatie zijn bekend tot ver in de omstreken.

Bekende inwonersBewerken

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Kasterlee of een andere significante band met de gemeente hebben:

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
 Vosselaar       Turnhout       Oud-Turnhout 
             
 Lille   Retie 
           
 Herentals, Olen       Geel        

Nabijgelegen kernenBewerken

Lichtaart, Tielen, Ten Aard, Retie, Turnhout

Externe linksBewerken

Zie de categorie Kasterlee van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.