Hoofdmenu openen

Berlaar

gemeente in Antwerpen, België
Zie artikel Niet te verwarren met Berlare.

Berlaar is een plaats en gemeente in de provincie Antwerpen. De gemeente telt ongeveer 11.000 inwoners, die Berlaarnaars genoemd worden. In het plaatselijk dialect wordt de plaats als Balder uitgesproken. De gemeente behoort tot het gerechtelijk kanton Heist-op-den-Berg en het kieskanton Lier.

Berlaar
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Berlaar Wapen van Berlaar
(Details) (Details)
Berlaar (België (hoofdbetekenis))
Berlaar
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
24.57 km² (2017)
74,97%
13,88%
11,15%
Coördinaten 51° 7' NB, 4° 40' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
11.527 (01/01/2019)
49,39%
50,61%
469,11 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
18,17%
60,69%
21,13%
Buitenlanders 4,21% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Walter Horemans(CD&V/N-VA)
Bestuur CD&V/N-VA,
Zetels
CD&V/N-VA
sp.a
Vlaams Belang
SamBA
Groen!
21
13
3
1
2
2
Economie
Gemiddeld inkomen 19.329 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 3,93% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2590
2590
Deelgemeente
Berlaar
Gestel
Zonenummer 03 - 015
NIS-code 12002
Politiezone Berlaar-Nijlen
Hulpverleningszone Rivierenland
Website www.berlaar.be
Detailkaart
BerlaarLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Berlaar en de rivier de Grote Nete

Inhoud

GeschiedenisBewerken

In de oudste gekende vermelding wordt het dorp Berlaer genoemd, een schrijfwijze die doorheen de geschiedenis afwisselde met Berlar, Ballaer, Ballaert en Balaer. Het was in het bezit van de heren van Mechelen en Grimbergen, de familie Berthout.

De oudste sporen van menselijke aanwezigheid worden geleverd door overblijfselen uit de Ahrenburgcultuur (8000 v Chr ). Het is ook vrij logisch dat op de noordrand van het Kolenwoud en aan de rand van de moerassige Netegronden vrij vlug landbouwnederzettingen gegroeid zijn. Een deel van het dorp werd door Egidius I, bijgenaamd Met-de-Baard, afgestaan aan het cisterciënzerklooster van Roosendaal te Walem. Het afgestane deel werd pas terug deel van Brabant bij de dood van Margaretha van York in 1503.[1]

De huidige gemeente Berlaar is ontstaan op 1 januari 1965 uit de fusie van de kerngemeente Berlaar (met woonkern Berlaar-Heikant) met de toen opgeheven gemeente Gestel. Tegelijkertijd werden er kleine gebiedsdelen van Berlaar afgestaan aan de gemeenten Putte en Kessel. Bovendien maakt Berlaar deel uit van de Belgische Kempen.

GeografieBewerken

KernenBewerken

In de gemeente ligt naast Berlaar zelf nog de deelgemeente Gestel. De kleine dorpskern van Gestel ligt ten noordoosten van Berlaar-centrum, aan de Grote Nete en in het zuiden ligt het grote gehucht Heikant. In het plaatselijk dialect wordt dit gehucht als Balder-Hei uitgesproken. En wordt soms ook gewoon aangeduid als 'de-Hei'. Ook is er nog een kleiner gehucht ten zuidoosten van het centrum genaamd Melkouwen met een eigen treinstation.

DemografieBewerken

Evolutie van het inwoneraantalBewerken

19e eeuwBewerken

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 3485 3645 2925 3185 3209 3377 3594 3726 3941
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeentenBewerken

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 4512 5433 6028 7108 8280 8984 9537 9460
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichtingBewerken

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Inwoneraantal 9460 9413 9685 9718 9829 10.150 10.438
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Berlaar maakt deel uit van het kieskanton Lier, gelegen in het provinciedistrict Lier, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Berlaar Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Mechelen Berlaar
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Lier Lier Berlaar
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Schepencollege en gemeenteraadBewerken

Burgemeester is Walter Horemans (CD&V). Eerste schepen is Jan Hendrickx (N-VA), voorts is het schepencollege samengesteld uit Eddy Verstappen, Ingeborg Van Hoof, Stefaan Lambrechts en Suzy Put (allen CD&V). OCMW-voorzitster is Nadine Boekaerts (N-VA).

Voorts zetelen in de gemeenteraad Willy Beullens, Artur Issaev, Rita Deckers, Silvain Vertommen (allen CD&V), Christophe De Backere, Maria Vervloet (beide N-VA), Rudy Nuyens, Liesbeth Ceulemans, Ronald Van Thienen (allen sp.a), Koen Kerremans, Leen Janssens (beide Groen), John Steurs en Swa De Bakker (beide SamBA) en Dirk Aras (Vl. Belang).

GeschiedenisBewerken

 
Gemeentehuis

(Voormalige) burgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
? - 1805 J. B. Caeymaex[2]
1806 - ? Fr. Bauwens
1815 - ? Dominicus Cornelis
1843 - ? Charles Le Grelle
1855 - ? J.B. Lambrechts
? - 1863 Augustijnen
? - ? J.J. De Rest
? - 1877 Charles Le Grelle
1878 - ? J.B. Lambrechts
? - 1896 L. Rijmenants
1896 - 1921 J.F. Lambrechts
1921 - 1927 J. De Schutter
1927 - 1941 Jules Lambrechts
1941 - 1944 Jules Croonen
1944 - 1958 Jules Lambrechts
1959 - 1963 Jozef Lambrechts
...
1965 - 1970 Albert Lambrechts
1971 - 1994 Jos Houben (BSP / SP)
1995 - 2006 André Martens (CVP / CD&V)
2007 - heden Walter Horemans (CD&V)

Legislatuur 2013 – 2018Bewerken

In tegenstelling tot elders in Vlaanderen hield het Valentijnskartel stand in de gemeente en trokken CD&V en N-VA samen naar de verkiezingen van 2012. Lijsttrekker was zittend burgemeester Walter Horemans (CD&V). Voor de andere partijen waren dit respectievelijk Koen Hermans (Groen), Dirk Aras (Vlaams Belang), Christiane Dockx (Open Vld) en Jef Daems voor VU-ID-erfgenaam SamBA (Samen Berlaar Anders). Voor sp.a ten slotte was Lies Ceulemans lijsttrekster[3].

Het kartel N-VA-CD&V behaalde een absolute meerderheid met 48,88% van de stemmen. (+10,41%). Daarnaast mocht Groen - dat zijn stemmen zag vermeerderen met 2,81% tot 10,01% - zich tot de winnaars van verkiezingen rekenen. SamBA bleef nagenoeg status quo (−0,51%) Alle andere partijen moesten in meerdere of mindere mate een verlies slikken. Grootste verliezers waren Vlaams Belang met een verlies van 5,98% (9,58%, - 2 raadsleden) en sp.a met een verlies van 4,62% (13,56%, een raadslid minder). Open Vld ten slotte boekte een verlies van 2,08% (4,89%) en verloor zijn enige vertegenwoordiger in de gemeenteraad.

Walter Horemans verlengde zijn ambt als burgemeester met een coalitie bestaande uit CD&V & N-VA. Deze coalitie heeft een meerderheid met 13 op 21 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[4] 10-10-1982[4] 9-10-1988[4] 9-10-1994[4] 8-10-2000[4] 8-10-2006[5] 14-10-2012[6] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21
CVP1 / CD&V+N-VA2 / CD&V3 27,191 6 26,251 6 23,591 6 30,681 8 36,941 9 38,452 10 48,862 13 33,33 8
SP1 / sp.a2 / Kartel BHG3 31,921 7 35,241 9 29,521 7 26,141 6 18,311 4 18,182 4 13,562 3 19,63 4
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 - 6,871 0 5,91 0 13,582 2 15,212 3 6,972 1 4,893 0 -
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - 1,861 0 5,391 0 9,531 1 15,602 3 9,582 1 11,12 2
AGALEV1 / Groen!2 / Groen3 - - 4,041 0 - - 7,202 1 10,013 2 14,33 2
N-VA - - - - - - - 21,6 5
SamBA - - - - - 13,60 2 13,09 2 -
VU1 / VU&ID2 9,741 1 12,891 2 17,661 4 21,421 5 20,012 4 - - -
W.O.W. - - - 2,78 0 - - - -
BVP - 18,76 4 17,42 4 - - - - -
Lambrechts 31,15 7 - - - - - - -
Totaal stemmen 6899 7114 7351 7351 7642 7876 7859 8563
Opkomst % 95,16 94,17 93,97 93,25 94,1
Blanco en ongeldig % 2,09 3,18 3,41 4,15 3,36 3,1 3,6 4,1

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Berlaar voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • Het Hooghuys, een zeventiende-eeuws kasteeltje, met stukken die uit de middeleeuwen dateren.

CultuurBewerken

EvenementenBewerken

  • Quondam, middeleeuws spektakel met steekspelen en demonstraties, op het domein van het Hooghuys, in de winter en de zomer.

StreekproductenBewerken

OnderwijsBewerken

De gemeente biedt op twee locaties gemeentelijk onderwijs aan in de Gemeentelijke Basisschool.

Naast de gemeenteschool telt Berlaar ook een aantal scholen van het gemeenschapsonderwijs en van het katholieke net.

  • Gemeentelijke Basisschool
  • Basisschool De Lotusbloem
  • Gesubsidieerde Vrije Basisschool
  • De Balderschool
  • Instituut Heilig Hart van Maria (secundair)
  • Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans (afdeling Berlaar)

SportBewerken

Voormalige voetbalclub KFC Rita Berlaar speelde verscheidene jaren in de Belgische nationale reeksen, tot de club in 2000 verdween. Als nieuwe club werd toen SK Berlaar opgericht.

Sinds het seizoen 2010-2011 speelde er ook enkele jaren een Berlaarse club in de hoogste reeks van het Belgische tafeltennis, de Superdivisie. Tafeltennisclub Dylan Berlaar knokte zich met voornamelijk eigen jeugdspelers naar de Belgische top. Ter ere van de promotie werd zelfs een oud Berlaars bier, de Super Balder, opnieuw tot leven gewekt. In het seizoen 2013-2014 kwam Dylan Berlaar voor de derde keer in vier jaar uit in Superdivisie. De ploeg kon de degradatie niet vermijden en speelt sindsdien als subtopper in Eerste Nationale.

Bekende inwonersBewerken

GeborenBewerken

BewonersBewerken

Bekende personen die in Berlaar wonen of woonden, of een andere significante band met de gemeente hebben: