Schelle (België)

gemeente in Antwerpen, België

Schelle is een landelijke gemeente in de provincie Antwerpen. De gemeente Schelle had op 1 januari 2019 8.522 inwoners op een oppervlakte van 780 ha. Het dorp ligt aan de Schelde, nabij de monding van de Rupel en wordt voorts begrensd door de Vliet en de Wullebeek. Schelle behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Boom.

Schelle
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Schelle Wapen van Schelle
(Details) (Details)
Schelle (België)
Schelle
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
7,77 km² (2019)
55,75%
19,43%
24,82%
Coördinaten 51° 8' NB, 4° 20' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
8.559 (01/01/2021)
48,39%
51,61%
1100,92 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2021)
20,25%
58,75%
21,01%
Buitenlanders 3,54% (01/01/2021)
Politiek en bestuur
Burgemeester Rob Mennes (CD&V)
Bestuur CD&V
Zetels
CD&V
N-VA
Vlaams Belang
Groen
sp.a
Open Vld
19
10
5
2
2
0
0
Economie
Gemiddeld inkomen 21.508 euro/inw. (2018)
Werkloosheidsgraad 4,49% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2627
Deelgemeente
Schelle
Zonenummer 03
NIS-code 11038
Politiezone Rupel
Hulpverleningszone Rivierenland
Website www.schelle.be
Detailkaart
SchelleLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

GeschiedenisBewerken

Schelle ontstond omstreeks 837 als nieuwe plaats in het land van Kontich en behoorde zodoende tot de eigendommen van de abdij van Lobbes. In 1136 of 1147 werd de parochie afgestaan aan het kapittel van Sint-Rombouts te Mechelen, op burgerlijk gebied bleef het echter tot de 15de eeuw deel uitmaken van Kontich.

Vervolgens ging het dorp over in de handen van de Berthouts en gaat het deel uitmaken van het land van Mechelen. Tussen 1462 en 1505 komt Schelle in handen van de hertogen van Brabant. Onder dit bestuur werd het dorp in 1487 geteisterd door een zware brand. Na de Brabantse periode zal Schelle deel uitmaken van de eigendommen van de familie Sanders (13de tot 15de eeuw), familie van Berchem (16de eeuw), Garnier (einde 16de eeuw), Clarisse (begin 17de eeuw), Suys (17de eeuw). Gansacker (17de eeuw tot midden 18de eeuw), Libotton (18de eeuw) en P. van Brouckhoven, graaf van Bergeyck (eveneens 18de eeuw).

ToponymieBewerken

De oorsprong van de naam 'Schelle' is onlosmakelijk verbonden met de Schelde. Vanuit een geschrift uit de 8ste eeuw kunnen we lezen: “bij hetzelve maken zij aan hunnen vierden zoon Rodulphus hetgeen zij bezaten in Scelleburt’. Scelleburt of Scheldeboord zou de vroegste benaming zijn van het latere ‘Schelle’. Het geschrift gaat ook verder door op de locatie, waarbij deze verwijst naar een plek binnen Toxandrië. De benaming Toxandrië komt van de eerdere melding waarbij Plinius de Oudere in de 1ste eeuw een Germaans volk de ‘Texuandri’ bedoelde, wat “achter de Schelde” betekend. Vele suggereren dat Schelle haar naam te danken heeft aan de Schelde of haar oudste benaming ‘Scaldis’. Het Oudfries voor het woord ‘grens’ was dan ook ‘Scalda’, wat meteen ook refereert naar de Schelde die effectief een historische grens was. Het Zweeds werkwoord voor ‘scheiden’ is dan weer ‘Skilja’, in het Noors spreekt men van ‘Skille’. Ook kan het gelinkt worden aan het Friese ‘Skelle’, wat ‘bel’ betekend.

GeografieBewerken

HydrografieBewerken

De gemeente heeft met de Schelde, de Rupel, de Vliet en de Wullebeek een zeer uitgebreide hydrografie. Al deze waterlopen behoren tot het Benedenscheldebekken.

KernenBewerken

Schelle heeft geen deelgemeenten. Het dorp is door lintbebouwing en verkavelingen aaneengegroeid met Hemiksem in het noorden en Niel in het zuiden. De andere buurgemeenten zijn Aartselaar in het oosten, Bornem in het zuiden (aan de overkant van de Rupel) en Kruibeke in het westen (aan de overkant van de Schelde).

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
 Kruibeke       Hemiksem        
             
    Aartselaar 
           
 Bornem       Niel       Rumst 

BezienswaardighedenBewerken

 
Zicht op de Schelde en de elektriciteitscentrale van Schelle
 
De Brigand, monument ter herdenking van de Boerenkrijg uit 1798 door Roger Pintens (1998)[1]
  • De Sint-Petrus en Pauluskerk is de oudste van de Rupelstreek en wordt gekenmerkt door een gotisch achthoekig belfort met een slanke spits welke duidelijk overhelt, ook na de recente restauratie (gestart in 2000). Het gerestaureerde Van Peteghem-orgel is, net als het gotische koor en toren, wettelijk beschermd. Ook interessant is het schilderij "De marteling van Sint-Sebastiaan" dat wordt toegeschreven aan Antoon van Dyck (1599-1641). Nog zeer opmerkelijk is dat de spits meer dan 1 meter overhelt. Dit wordt door de Schellenaren sinds de restauratie elke drie jaar gevierd tijdens de "Schevetorenfeesten".[2] Ook de Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Smarten is een typisch Schelse bezienswaardigheid. Het interieur van de kapel werd in 2017 volledig gerestaureerd waarbij de oorspronkelijke muurschilderingen werden blootgelegd. [3]
  • De Onze-Lieve-Vrouw van Smartenkapel
  • Het Museum Bystervelt, aan Peperstraat 48, is een klein heemkundig museum dat op afspraak te bezoeken is.
  • De site van Interescaut, een kolencentrale die van 1930-2000 heeft gefunctioneerd en een vermogen van 500 MW leverde. Als zodanig was het eens de grootste van Europa. In 2016 werden de gebouwen en het terrein van de centrale door Electrabel verkocht aan NV Waterfront Schelle. Een gebied van 70 ha werd hierop herontwikkeld, waarbij industrieel erfgoed, natuurontwikkeling en wonen werd gecombineerd.

Natuur en landschapBewerken

Schelle ligt aan de Schelde, direct ten oosten van de monding van de Rupel. De hoogte varieert van 4-21 meter.

DemografieBewerken

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Schelle ligt in het kieskanton Boom, het provinciedistrict Boom, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Schelle Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Antwerpen Schelle
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Antwerpen Boom Boom Schelle
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1815-1818 Guilielmus-Michaël Quarteer
1818-1831 P.-J. Schuerewegen
1831-1834 J.-B.-J. Van Montenaeken
1834-1837 Jan Mannekens-Van Lidth De Jeude
1837-1843 Aug. Gosselin
1843-1846 August Vanderaey
1847-1866 Frans-Jozef Huybrechts-Van Nuffel
1867-1887 Casimirus Steenackers
1887-1919 Armand Steenackers
1919-1921 J. Van P(r?)uyssen
1921-1924 Sylvain Schoesetters
1924-1941 C. Steenackers
1941- A. Fleurackers
De Ridder
1953 - 1976 Edward Wilssens
1976 - 1989 Marcel Mees (CVP)
1989 - 1998 Oscar Rillaerts[4] (SP)
1998 - heden Robert Mennes[5] (CVP / CD&V)

Legislatuur 2018 - 2024Bewerken

Burgemeester is Robert Mennes van de CD&V. Deze partij heeft de meerderheid met 10 op 19 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[6] 10-10-1982[6] 9-10-1988[6] 9-10-1994[6] 8-10-2000[6] 8-10-2006[7] 14-10-2012[8] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 17 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19
CVP1 / CD&V+N-VAA / CD&V2 50,251 10 42,191 9 38,721 9 37,51 9 47,751 11 47,54A 11 41,622 10 40,82 10
VU&ID1 / CD&V+N-VAA / N-VA2 - - - - 1,631 0 25,762 6 22,52 5
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 6,551 0 9,111 1 8,841 1 6,92 1 8,142 1 8,022 1 5,343 0 6,53 0
SP1 / sp.a2 26,531 5 20,861 4 17,811 3 20,351 4 14,961 3 13,872 2 6,432 0 5,62 0
Agalev1 / Groen!2 / Groen3 - - - 8,421 1 8,931 1 7,532 0 9,593 1 10,33 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 14,261 3 18,591 3 23,042 5 11,252 2 11,22 2
Schelse BurgerPartij - - - - - - - 3,1 0
GB 16,67 2 27,85 5 27,38 6 9,36 1 - - - -
VS - - - 3,21 0 - - - -
VLS - - 7,25 0 - - - - -
Totaal stemmen 4738 5068 5082 5248 5449 5745 5730 6149
Opkomst % 95,2 93,38 92,32 94,27 90,39 93,2
Blanco en ongeldig % 3,27 3,14 3,64 4,97 4,22 3,60 2,30 2,5

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
Het aantal zetels van de gevormde meerderheid wordt in het witte gedeelte vet weergegeven. De grootste partij is in kleur.


CultuurBewerken

Prijzen en titelsBewerken

Religie en levensbeschouwingBewerken

De gemeente Schelle maakt deel uit van de federatie Niel-Schelle-Hemiksem die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Rupel-Nete in het Bisdom Antwerpen. De gemeente wordt onderverdeeld in twee parochies, met name de Sint-Petrus en Paulusparochie en de parochie van de Heilige Familie. Tot 1837 behoorden de Schellese parochies tot de dekenij Kontich en daaraan voorafgaand tot de dekenij Lier.

MobiliteitBewerken

In de gemeente bevindt zich het spoorwegstation Schelle aan spoorlijn 52 tussen Antwerpen en Puurs. Het station was gesloten tussen 1984 en 2004. In dat jaar, op 12 december, werd het weer opengesteld voor publiek.

EconomieBewerken

  • De hoofdzetel en opnamestudio's van Studio 100 zijn in Schelle gevestigd.
  • De elektriciteitscentrale Interescaut, opgericht in 1930.
  • Aan de A12 ligt het retail park A12 Shopping.

OnderwijsBewerken

Kleuter- en Lager OnderwijsBewerken

SportBewerken

Bekende (oud-)inwonersBewerken

GeborenBewerken

WoonachtigBewerken

Fictieve figurenBewerken

TriviaBewerken

  • In de Nederlandse gemeente Zwolle ligt een buurtschap met een identieke naam: Schelle.

Nabijgelegen kernenBewerken

Hemiksem, Niel, Aartselaar

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Schelle van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.