Spoorlijn 59

spoorlijn in België

Spoorlijn 59 is een Belgische spoorlijn die de steden Antwerpen en Gent met elkaar verbindt. De spoorlijn begint aan het station Antwerpen-Berchem en loopt tot station Gent-Dampoort. Hier sluit de spoorlijn aan op lijn 58 vanuit Brugge naar Gent.

Spoorlijn 59
(Antwerpen) Y Oost-Berchem - Gent-Dampoort
Spoorlijn 59 op de kaart
Totale lengte55,8 km
Spoorwijdte
smalspoor 1151 mm (tot 1897)
normaalspoor 1435 mm (vanaf 1897)
Aangelegd doorCompagnie du chemin de fer d'Anvers à Gand
Geopend
Antwerpen-LO - St-Niklaas: 3 november 1844
St-Niklaas - Gent-Dampoort: 9 augustus 1847
Berchem - Antwerpen-Zuid: 15 juli 1968
Antwerpen-Zuid - Zwijndrecht: 1 februari 1970
Huidige statusin gebruik
Geëlektrificeerd
Antwerpen - Sint-Niklaas: 1970
Sint-Niklaas - Gent: 1973
Aantal sporen2
Baanvaksnelheid140 km/u
Treindienst doorNMBS
Traject
vSTR- lijn 25 van Antwerpen-Luchtbal
vSTRvSTR- lijn 27 en lijn 59/1 van Antwerpen-Centraal
v-STRvSTRv-STR lijn 27A van Bundel Rhodesië
ddSHI2g+ldSHI2gr+ldSHI2grv-SHI2gr 0,0 Y Oost Berchem
v-BHF-LvBHF-MvBHF-R Antwerpen-Berchem
v-STRvÜSTurvÜSTur
v-STRvSTRvSTR-STRl lijn 27A naar Hoboken-Kapelstraat
v-STRvSTR-STRldKRZudSTRq lijn 27 naar Brussel-Noord
ddSTRldKRZudSTRqdKRZudSTRq lijn 25 naar Brussel-Noord
ddSHI2ldSHI2+lrdSHI2r Y West Berchem, lijn 59/1 van Antwerpen-Centraal
dmKRZu tram
dmKRZu tram
vSHI2gl-
vBHF 4,0 Antwerpen-Zuid vanaf 1965
mvKRZu tram
exvSTR+l-evKRZu lijn 27B van Y Weerde opgebroken
exvSTR-STR+levKRZu lijn 52 van Dendermonde tot 1965
exvÜSTxvSTR
exvKBHFevÜSTutra Antwerpen-Zuid tot 1965
tdSTRdSTRl lijn 52 naar Dendermonde vanaf 1965
exlBHFtSTRd Antwerpen-Waas
BOOTtKRZWd Kennedytunnel
Schelde
exKBHFatSTRed 5,6 Antwerpen-Linkeroever vh. Vlaams Hoofd / Antwerpen-West
exSKRZ-AuSKRZ-Aud B102
exSTReBHFd 7,0 Antwerpen-Linkeroever (West 1970-1984)
exKRWleKRWg+rd
dSKRZ-Au R1
deHST 8,4 Zwijndrecht (OW4)
dBHF 9,1 Zwijndrecht
STRexdENDEa militaire lijn Zwijndrecht Fort opgebroken
STR+GRZqexdSTR+GRZq grens Antwerpen - Oost-Vlaanderen
ABZgrexdSTR 9,8 Y Fort Zwijndrecht, lijn 10 naar Antwerpen-Noord
eSHI3g+lexdSHI3r
deHST 10,1 Zwijndrecht-Fort
dABZg+r Y Melsele
lijn 10/1 van Y Kattestraat
dBHF 12,1 Melsele
dBHF 14,0 Beveren
edABZg2exdSTRc3 14,2
+
exSTRq+c1 + v-STR
exSTRq + exSTRl+4
14,5 strategische spoorlijn Steendorp - Vrasene
deBHF 15,1 Haasdonk
eABZglexdENDEeq militaire lijn Westakkers opgebroken
dSKRZ-Au N70
deHST 18,5 Westakkers
dBHF 19,5 Nieuwkerken-Waas
vSHI2gl-
vSTR-DST 21,6 Sint-Niklaas-Oost
vSHI2g+l-
vSTR-STR+l lijn 54 van Y Heike
vÜST
ddddSTRvSHI2gl-
dddvBHF-LdKBHFe-R 22,7 Sint-Niklaas
xvÜSTr
edKRZxrexdABZg+r lijn 54 naar Terneuzen opgebroken
veBHF-exBHF 25,3 Sint-Niklaas-West
xvSTR-STRl lijn 56 naar Y Grembergen opgebroken
dSKRZ-Au N41
deHST 32,0 Valk
dBHF 27,1 Belsele
dBHF 28,7 Sinaai voorheen Duizend Appels
deHST 32,0 Heiken
v-SHI2gr
vDST 33,7 Lokeren-Oost
v-SHI2g+r
dSKRZ-Au N70
evSTR+r-STR lijn 77A van Moerbeke-Waas opgebroken
evÜSTrxl
ddSTRevSHI2gl-
dvBHF-LdKBHFxa-R 35,7 Lokeren
ddv-SHI2g+revSHI2gl-
dvSTRexdDST 35,8 Dender & Waas
dddvWBRÜCKE1exdWBRÜCKE1 Durme
ddddABZgldABZqledABZql lijn 57 naar Dendermonde
dSKRZ-Au N47
deHST 38,4 Staakte
dWBRÜCKE2 Lede
deBHF 41,5 Zeveneken
dBHF 43,6 Beervelde
deBHF 46,8 Lochristi
dSKRZ-Au R4
dWBRÜCKE2 Lede
deBHF 49,5 Destelbergen
SHI3+lxvSHI3gr-
eHSTexdHSTd 51,2 Westveld
deBHFexdSHI3lexSHI3+r 53,0 Oostakker
v-SHI4glv-SHI4+rexdSTR Y Sint-Bernadettestraat lijn 59B naar Gent-Zeehaven
ddKRZodSHI2+lrdSHI2grexdSTR lijn 204/1 van Y Henri Farmanstraat
v-STRvÜSTlexdSTR
v-STRvDSTexdSTR 54,5 Gent-Zeehaven
dSTR+rdSHI2g+ldSHI2gr+ldSHI2rexdSTR lijn 58 van Brugge
dSTR+c2SPLg+3exv-STR
dABZg+1STRc4exv-KBHFe Gent-Waas
BHF 55,8 Gent-Dampoort
STR lijn 58 naar Y Oost Δ Ledeberg

Geschiedenis bewerken

Op 6 november 1844 werd een eerste deel van deze lijn enkelsporig aangelegd door Gustave Nicolas Joseph De Ridder op smalspoor (spoorwijdte 1,151 meter) tussen het Vlaams Hoofd (op de Antwerpse Linkeroever) en Sint-Niklaas. Het beginpunt van de lijn was het toenmalige station Antwerpen-Waas op de rechteroever van de Schelde. Daar scheepten de reizigers in op een veerboot die hen naar het station Vlaams Hoofd bracht, waar de treinen vertrokken. Op 9 augustus 1847 werd het gedeelte tussen Sint-Niklaas en Gent-Waas (ter hoogte van het huidige station Gent-Dampoort) geopend. Deze lijn werd uitgebaat door de nv "Chemin de fer d'Anvers à Gand", ook wel "Pays de Waes" genoemd. Van 1848 tot 1891 was Edouard Prisse directeur van deze maatschappij.

In 1896 werd de "Pays de Waes" overgenomen door de Belgische staatsspoorwegen, en in 1897 werd de spoorwijdte naar normaalspoor (spoorwijdte 1,435 meter) gebracht.

Na de bouw van de voetgangerstunnel onder de Schelde (1931-1933) werd de veerdienst opgeheven. In 1935 werd het station Antwerpen-Waas afgebroken en werd op het Vlaams Hoofd een nieuw station Antwerpen-Linkeroever gebouwd.

Op 1 januari 1970 kon de spoorlijn, via de Kennedytunnel en de Antwerpse ringlijn, worden aangesloten op het Antwerpse spoorwegnet. Op 24 september 1970 was het baanvak Antwerpen - Sint-Niklaas op dubbel spoor gebracht en geëlektrificeerd. Het station Linkeroever werd buiten dienst gesteld; aan de Katwilgweg kwam een stopplaats met dezelfde naam, die in 1984 werd gesloten. Op 3 juni 1973 werd het baanvak Sint-Niklaas - Gent eveneens geëlektrificeerd (tussen Lokeren en Oostakker voorlopig op enkelspoor). Eind van de jaren 1970 was de lijn over de gehele lengte dubbelsporig en geëlektrificeerd. Samen met de elektrificatie werd de spoorbaan in Sint-Niklaas, Lokeren en Gent-Dampoort opgehoogd en op een viaduct gelegd om de vele spoorwegovergangen op te heffen. Deze plaatsen kregen nieuwe stations.

De maximumsnelheid bedraagt 140 km/u. Tussen station Gent-Dampoort en de aftakking Ledeberg geldt een maximumsnelheid van 90 km/u.

Toekomst bewerken

Sinds enkele jaren doet spoorwegbeheerder Infrabel grote investeringen om het aantal overwegen op het traject sterk terug te dringen. Dit doet ze door de overwegen te vervangen door wegtunnels, fietstunnels, bruggen of parallelwegen. Het is de bedoeling om tegen 2035 alle overwegen af te schaffen en te vervangen.[1] Per augustus 2020 zijn er nog 28 overwegen op de lijn.[2]

Verder willen Infrabel en de Vlaamse Regering een derde spoor aanleggen tussen Lokeren en Sint-Niklaas. Deze capaciteitsuitbreiding zou toelaten om het aantal goederentreinen op de lijn uit te breiden, aangezien de lijn nu al rond zijn maximumcapaciteit zit. In 2018 werd hiervoor een haalbaarheidsstudie opgestart door Vlaanderen. Indien het derde spoor zou gerealiseerd worden, zou dit gefinancierd worden door zowel de Federale Regering, als de Vlaamse Regering.[3]

Treindiensten bewerken

De NMBS verzorgt het personenvervoer met IC, piekuur-, ICT- en S-treinen. Sinds 12 december 2021:

Treinsoort Route Bijzonderheden
IC 02 OostendeGent-Sint-PietersAntwerpen-Centraal
IC 04 Antwerpen-CentraalGent-Sint-PietersKortrijkPoperinge
IC 26 Sint-Niklaas - Lokeren - Dendermonde - Brussel - Doornik - Kortrijk Rijdt alleen op werkdagen, laatste rit stopt bijkomend in elk station tussen Jette en Dendermonde
IC 28 Antwerpen-CentraalGent-Sint-PietersLichterveldeDe Panne Rijdt alleen op werkdagen.
S32 (2300) PuursAntwerpen-CentraalEssen Rijdt alleen op werkdagen.
S32 (2500) PuursAntwerpen-CentraalEssenRoosendaal
S34 Antwerpen-Centraal - Sint-Niklaas - Lokeren (- Dendermonde) Rijdt enkel tijdens de spits van/naar Dendermonde, rijdt 1x/u Lokeren-Antwerpen-Centraal
S34 Sint-NiklaasAntwerpen-Centraal Rijdt 1x/u alleen op schooldagen, niet tijdens de vakantieperiodes
S51 EekloGent-Sint-PietersOudenaardeRonse Rijdt op zondag 1x/2u
S53 Gent-Sint-Pieters-Lokeren-(Sint-Niklaas-Antwerpen-Centraal) Rijdt in het weekend verder naar Antwerpen-Centraal ter vervanging van S34
ICT Antwerpen-CentraalGent-Sint-PietersBruggeBlankenberge Rijdt enkel in de maanden juli en augustus.

Aansluitingen bewerken

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

Y Oost Berchem
Spoorlijn 27A tussen Hoboken-Kapelstraat en Bundel Rhodesië
Antwerpen-Zuid
Spoorlijn 52 tussen Dendermonde en Antwerpen-Zuid
Sint-Niklaas
Spoorlijn 54 tussen Y Heike en Terneuzen
Spoorlijn 56 tussen Y Grembergen en Sint-Niklaas
Lokeren
Spoorlijn 57 tussen Aalst en Lokeren
Spoorlijn 77A tussen Lokeren en Moerbeke-Waas
Y Sint-Bernadettestraat
Spoorlijn 59B tussen Y Sint-Bernadettestraat en Gent-Zeehaven
Gent-Dampoort
Spoorlijn 58 tussen Y Oost Δ Ledeberg en Brugge

Verbindingssporen bewerken

59/1 : Antwerpen-Centraal (niveau +1) - Y Zuid-Berchem (lijn 27) - Y West Berchem (lijn 59)

Lijn 59B bewerken

Lijn 59B is de parallelle verbindingslijn tussen de aftakking Sint Bernadettestraat en Gent-Dampoort voor de bediening van het goederenstation Gent-Zeehaven.

Zie ook bewerken