Nijlen

gemeente in Antwerpen, België

Nijlen is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen en heeft als deelgemeenten Kessel en Bevel. De gemeente ligt op de verbindingsweg tussen de steden Lier en Herentals en behoort tot het kieskanton Heist-op-den-Berg en het gerechtelijk kanton Lier.

Nijlen
Bevel-Noord
Gemeente in België Vlag van België
Nijlen (België)
Nijlen
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
39,2 km² (2021)
70,05%
17,33%
12,62%
Coördinaten 51° 9' NB, 4° 40' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
23.259 (01/01/2022)
49,33%
50,67%
593,27 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2022)
18,76%
59,99%
21,24%
Buitenlanders 3,01% (01/01/2022)
Politiek en bestuur
Burgemeester Paul Verbeeck (CD&V)
Bestuur CD&V, N&U , Groen, Open-VLD
Zetels
CD&V
Vlaams Belang
N&U
Vooruit-Groen
Open Vld
N-VA
27
11
5
5
4
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 20.970 euro/inw. (2019)
Werkloosheidsgraad 4,3% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2560
2560
2560
Deelgemeente
Nijlen
Bevel
Kessel
Zonenummer 03
NIS-code 12026
Politiezone Berlaar-Nijlen
Hulpverleningszone Rivierenland
Website www.nijlen.be
Detailkaart
NijlenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Willibrorduskerk
De reconstructie van de Sint-Willibrorduskerk na de Eerste Wereldoorlog

GeschiedenisBewerken

De eerste bewoning van Nijlen gaat terug tot in de Gallo-Romeinse tijd. In 1770 werd er een aarden pot met Romeinse gouden munten gevonden met beeltenissen van Julius Caesar tot Keizer Domitianus.[1] Er zou volgens sommige bronnen een Romeinse heirweg gelegen hebben die leidde naar de Romeinse nederzetting te Grobbendonk.[2]

Nijlen werd voor het eerst vermeld in 1146. In 1155 kwam het patronaatsrecht van de parochie aan het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Antwerpen. Bestuurlijk hoorde Nijlen tot de Bijvang van Lier.

Nijlen werd tijdens de godsdiensttwisten (einde 16e eeuw) zwaar getroffen en raakte ontvolkt. Vanaf begin 18e eeuw nam de bevolking weer toe. De aanleg van de spoorlijn in 1853 en de introductie van de diamantindustrie omstreeks 1875 stimuleerden de groei. Nijlen werd een belangrijk diamantcentrum en bezat ook een diamantschool.

Op 2 januari 1842 vond de 'moord van Nijlen' plaats, de toenmalige pastoor Petrus De Groof liet daarbij het leven.[3]

GeografieBewerken

DeelgemeentenBewerken

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS code
1 Nijlen 17,73 13.219 746 12026A
2 Bevel 6,60 2.184 331 12026B
3 Kessel 14,87 7.529 506 12026C

KernenBewerken

Sinds de herindeling van de gemeenten heeft Nijlen er nog de deelgemeenten Bevel en Kessel bijgekregen. De gemeente telt meer dan 22.000 inwoners.

HydrografieBewerken

De gemeente ligt in het samenvloeiingsgebied van de Kleine Nete en de Grote Nete. Deze rivieren vormen ook respectievelijk de noordelijke en zuidelijke gemeentegrens.

TopografieBewerken

Nijlen maakt deel uit van de Kempen. De gemeente heeft een laaggelegen, vlak reliëf en uitgesproken zandige bodems met een overgang naar leemachtig zand in de richting van Bevel. Nijlen ligt zo’n 22 km ten zuidoosten van Antwerpen en zo’n 24 km ten noordoosten van Mechelen. Door de zandige bodems was boeren erg moeilijk, waardoor vele Nijlense boerenfamilies overschakelden op diamantslijpen voor de Antwerpse diamantsector.

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
 Ranst       Zandhoven       Grobbendonk 
             
    Herenthout 
           
 Lier       Berlaar       Heist-op-den-Berg 

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Nijlen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Met de Kesselse Heide, Kruiskensberg, het Soldatenbos, het Beekpark en meer zijn er ook veel natuurgebieden in Nijlen.

DemografieBewerken

Demografische ontwikkeling voor de fusieBewerken

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Nijlen maakt deel uit van het kieskanton Heist-op-den-Berg, gelegen in het provinciedistrict Lier, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Nijlen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Mechelen Nijlen
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Lier Heist-op-den-Berg Nijlen
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) burgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1889 - 1903 Joseph Van Looy
1904 - 1913 Karel Peeters
1914 - 1921 Jozef Mariën
1921 - 1932 Leopold Claes
1933 - 1939 Ludovicus Kegelaers
1939 - 1946 Octaaf Vernimmen
1947 - 1952 Jan Eduard Laenen
1953 - 1970 Octaaf Vernimmen
1971 - 1976 Lode Van Dessel[4] (VU)
1977 - 1988 Mon Laenen[5] (CVP)
1989 - 1994 Lode Van Dessel (VU)
1995 - 2000 Emiel Lens[6] (CVP)
2001 - heden Paul Verbeeck[7] (CVP / CD&V)

Legislatuur 2007 - 2012Bewerken

Burgemeester was Paul Verbeeck (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en N&U. Samen vormden ze de meerderheid met 16 op 27 zetels.

Legislatuur 2013 - 2018Bewerken

Burgemeester was Paul Verbeeck (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V en Nijlen&U.[8] Samen vormden ze een nipte meerderheid met 14 op 27 zetels.

Legislatuur 2019 - 2024Bewerken

Burgemeester is Paul Verbeeck (CD&V) die een coalitie leidt bestaande uit CD&V, Groen-Open Vld en Nijlen&U. Samen vormen ze de meerderheid met 17 op 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[9] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[10] 14-10-2012[11] 14-10-2018[12]
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27 % 27
CVP1 / CD&V2 29,291 8 28,931 9 31,871 10 40,471 12 35,361 11 35,992 11 31,422 10 29,62 10
SP1 / sp.a-Groen!A / sp.a2 14,541 3 16,871 4 13,121 3 13,041 3 9,481 2 13,89A 4 4,012 0 -
Agalev1 / sp.a-Groen!A / Groen2 / Groen-Open VldC - - 6,011 1 - 7,611 1 10,602 2 18,1C 5
PVV1 / GB-PVVD / VLD2 / Open Vld+N3 / Groen-Open VldC 4,211 0 8,61D 1 11,281 2 13,422 3 12,42 3 7,552 1 6,253 1
GBKN1 / GB-PVVD / GB-KVDE 13,31 3 5,22E 0 - - - - -
KVD - 2,4 0 - - - - -
VU1 / VU&ID2 / N-VA3 36,281 11 37,41 11 30,431 9 24,161 6 24,122 7 7,593 1 25,103 8 21,13 6
N&U - - - - - 17,22 5 13,91 4 8,5 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - 1,821 0 8,91 1 11,031 3 17,752 5 8,692 2 9,72 2
Nieuw Nijlen - - - - - - - 9,8 2
Anderen(*) 2,38 0 5,78 0 0,25 0 - - - - 3,2 0
Totaal stemmen 12257 13539 14333 14824 15396 15939 16585 17205
Opkomst % 95,94 94,67 94,52 95,93 93,42 94,8
Blanco en ongeldig % 3,57 3,2 3,72 5,73 3,64 3,98 3,40 3,8

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1976: ONAFH (2,38%) / 1982: PAN-AGA (3,2%), NTD (2,58%) / 1988: SAP (0,25%) / 2018: ONS Dorp (3,2%)

 
Watertoren

MobiliteitBewerken

 
Treinstation Nijlen

EconomieBewerken

De gemeente was vroeger vooral bekend om haar diamantslijperijen. De eerste slijperij in Nijlen werd opgericht in de 19e eeuw door Jan Eduard Claes. Hierna volgden vele en de laatste volledig uitgeruste vooroorlogse slijperij uit de streek is slijperij Lieckens. Vanaf 2015 begon daar de bouw van het KEMPENS diamantcentrum. Ook het diamantpad (een 30 km lange fietsroute die door Groot-Nijlen loopt) herinnert er tot op vandaag nog steeds aan.

SportBewerken

Sportclubs (competitie)

Sportinfrastructuur

Sportcentrum Nijlen (zwembad + sporthal)

Bekende inwonersBewerken

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Nijlen of een andere significante band met de gemeente hebben:

PartnerstedenBewerken

Nabijgelegen kernenBewerken

Bevel, Kessel, Viersel, Massenhoven, Broechem, Herenthout, Bouwel

Externe linksBewerken

Zie de categorie Nijlen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.