Groen (partij)

politieke partij in Vlaanderen en België
(Doorverwezen vanaf Groen!)

Groen is een Vlaamse, progressieve en groene politieke partij, die 10.000 leden telt (2018).[1] Pacifisme, sociale rechtvaardigheid en ecologie (duurzame ontwikkeling) zijn drie pijlers van het Groen-programma. De partij noemt 'de kwaliteit van leven' de 'groene draad door haar programma'. Groen is een zusterpartij van het Frans- en Duitstalige Ecolo.

Groen
Logo Groen.svg
Algemene gegevens
Partijvoorzitter Meyrem Almaci
Vicepartijvoorzitter Dany Neudt
Actief in Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Vlag Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussel
Hoofdkantoor S. De Bruynestraat 78-82
1070 Anderlecht
Vlag van België België
Fractieleiders
Europees Parlement Sara Matthieu
Senaat France Masai (fractie met Ecolo)
Kamer Kristof Calvo (fractie met Ecolo)
Vlaams Parlement Björn Rzoska
Brussels Parlement Arnaud Verstraete
Mandaten
Europees Parlement
1 / 21
Senaat
4 / 60
Kamer
8 / 150
Vlaams Parlement
14 / 124
Brussels Parlement
4 / 89
Gedeputeerden in Vlaamse provincies
Burgemeesters in Vlaamse gemeenten
Ideologie / Geschiedenis
Richting Links
Ideologie Ecologisme
Pacifisme
Progressivisme
Voormalige namen 1979: Agalev
2003: Groen!
Verwante organisaties
Jongerenorganisatie Jong Groen
Seniorenorganisatie GroenPlus
Internationale organisatie GG
Europese fractie Groenen/VEA
Europese organisatie EGP
Media
Ledenblad Ecozine
Website www.groen.be
Portaal  Portaalicoon   Politiek
België
Oude logo van Groen
(2003- 2012)

Van 1979 tot 15 november 2003 heette de partij 'Agalev'. Daarna werd de naam 'Groen!'. Begin 2012 werd het uitroepteken weggelaten. De huidige voorzitter is Meyrem Almaci.

In 2017 had de partij 9.484 leden en is daarmee de kleinste in het parlement vertegenwoordigde Vlaamse partij wat het aantal partijleden betreft.[2]

GeschiedenisBewerken

Anders Gaan LevenBewerken

  zie Agalev vanaf 1972 tot en met 2003

Omvorming tot Groen! (2003)Bewerken

Na een korte chaotische periode in de zomer van 2003 neemt Vera Dua het roer over van Dirk Holemans en brengt de rust terug in het groene kamp. De zware klap voor de groenen heeft nog meer gevolgen: honderden nieuwe leden melden zich aan. Intussen wordt er getimmerd aan een nieuw inhoudelijk project. De sleutelwoorden van deze vernieuwde missie zijn solidariteit, lange termijn en grenzen. Om de vernieuwing volop duidelijk te maken voor de buitenwereld kiest men ook voor een nieuwe naam die meer gelijkenis vertoont met die van de andere Europese groene partijen, kortweg Groen!.

Op het congres van november 2003 wordt het partij-jargon nog meer gemoderniseerd: Dua mag zich als eerste groene voorzitter laten noemen in plaats van politiek secretaris. Voor het eerst mogen de groene verkiezingskandidaten ook persoonlijke affiches gebruiken. Ook enkele andere oude principes sneuvelen om efficiënter te kunnen werken. Desalniettemin blijft de uiteindelijke beslissingsmacht bij het ledencongres liggen.

Een aantal bekende gezichten (zoals het Antwerps boegbeeld Fauzaya Talhaoui en de toenmalige minister Ludo Sannen) stapten vóór de verkiezingen van 2004 over naar het kartel sp.a - Spirit.

De verkiezingen van 2004 en 2007Bewerken

Groen! kiest voor de verkiezingen van 13 juni voor een gerichte campagne. Met als inzet "Vera zoekt… 280.000 mensen" worden alle creatieve en weinig kostende middelen ingezet voor een dynamische campagne. Groen! spreekt haar kiezers rechtstreeks aan met de verkiezingsslogan "De bal ligt in uw kamp". Het is een spannende campagne, maar op de avond van de verkiezingen blijkt dat Groen! het gehaald heeft: de partij haalt opnieuw scores die ruim boven de kiesdrempel uitsteken: 7,6% voor het Vlaamse, 9,8% voor het Brusselse en 8% voor het Europees Parlement. In Limburg slaagde de partij er echter niet in om de kiesdrempel te halen.

Na de verkiezingen beslist de partij om in de oppositie te gaan. In de periode na de verkiezingen van 2004 keert de rust een beetje weer in de partij. Ondanks het feit dat de financiële en personele gevolgen van de nederlaag van 2003 nog zwaar doorwegen, wordt er gewerkt aan de versterking van de partij met het oog op de volgende jaren. Er wordt sterk geïnvesteerd in inhoud met congressen in 2005 en 2006.

Bij de federale verkiezing in 2007 slaagt Groen! er in terug in Kamer en Senaat te komen.

In 2007 had Groen! vier zetels in de Kamer van volksvertegenwoordigers, twee in de Senaat, zes in het Vlaams Parlement, één in het Brusselse en één in het Europees Parlement. In het Europees Parlement zetelt ex-Volksunie Europarlementariër Bart Staes voor de Europese Federatie van Groene Partijen/Europese Vrije Alliantie; hij vormt daar met het Nederlandse GroenLinks een transnationale fractie.

Op 10 november 2007 werd tijdens een partijcongres een opvolger gekozen voor partijvoorzitster Vera Dua. Tussen zes kandidaten werd Mieke Vogels in twee stemronden verkozen.

De verkiezingen van 2009 en de opname van SLPBewerken

Na de Vlaamse verkiezingen op 7 juni 2009 vergrootte Groen! zijn aantal zetels in het Vlaams Parlement van 6 naar 7. Na de Europese verkiezingen die ook op 7 juni gehouden werden, bleef Bart Staes de enige vertegenwoordiger in het Europees Parlement voor de Vlaamse groene partij.

Eind 2009 beslisten zowel Groen! als de Sociaal-Liberale Partij dat SLP voortaan deel zou uitmaken van Groen!. Niet iedereen was daar echter mee akkoord: ex-minister Jef Tavernier en Rita Brauwers, fractieleidster in de Brugse gemeenteraad, verlieten uit onvrede de partij.

In het voorjaar van 2008 werd Wouter Van Besien, die bij de voorzittersverkiezingen tweede was, aangeduid als ondervoorzitter. Op 25 oktober 2009 volgde hij Vogels - die ontslag nam - op als voorzitter, terwijl Björn Rzoska ondervoorzitter werd. In 2013 werd die laatste opgevolgd door Elke Van den Brandt.[3]

De federale verkiezingen van 13 juni 2010Bewerken

  Zie Belgische federale verkiezingen 2010 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Omvorming tot "Groen"Bewerken

Op 11 januari 2012 veranderde de naam "Groen!" in "Groen". De partij nam ook een nieuw logo en een nieuwe ondertitel aan: "Werkt voor iedereen".[4]

De lokale verkiezingen van 14 oktober 2012Bewerken

Voor het eerst slaagt de partij erin op provinciaal niveau deel uit te maken van het bestuur, namelijk in Vlaams-Brabant. Op zaterdag 15 december 2012 legde Luc Robijns de eed af als provinciaal gedeputeerde. Hij werd in september 2014 opgevolgd door Tie Roefs.

De Vlaamse, federale en Europese verkiezingen van 26 mei 2019Bewerken

Sinds begin 2019 waren milieu en ecologie uitgegroeid tot een van de belangrijkste politieke thema's met bijzonder veel persaandacht voor onder meer de klimaatstakingen en diverse klimaatbetogingen. De partij had de beweging ontstaan rond Anuna De Wever ook van bij de start ondersteund en aangemoedigd.[5] Toen peilingen in het voorjaar van 2019 Groen tot 16% deden pieken, met eventuele uitschieters richting 19% rekening houdend met de foutenmarge,[6] waren de verwachtingen zeer hoog gespannen. Die verwachtingen werden echter niet ingelost: ongeveer 10 procent in het Vlaams Parlement en net geen 10 procent in de Kamer. De partij boekte daarmee een winst van iets meer dan een procentpunt op Vlaams niveau en ongeveer een procentpunt op federaal niveau[7]. Ten opzichte van de lokale verkiezingen van 14 oktober 2018 ging de partij zelfs achteruit. Analisten linkten dit verlies mede aan twee dossiers waar de partij niet lang voor de stemslag in het defensief werd gedrongen:[8] het afschaffen van het fiscaal interessante statuut van de salariswagen enerzijds[9] en het invoeren van een vermogenskadaster anderzijds.[10] Dat laatste werd op basis van de tekst die de partij in de memorie van toelichting neerschreef door Het laatste nieuws omschreven als: "Je moet elke fles wijn in je kelder en elk boek in je kast aangeven", wat nuancering verdiende.[11]

StructuurBewerken

(Voormalige) partijvoorzitters en ondervoorzittersBewerken

Agalev, zoals de partij tot 2003 heette, kende geen echte partijvoorzitter. Zowel het wekelijkse Uitvoerend Comité (partijbestuur) als de maandelijkse Stuurgroep (partijraad) werden voorgezeten door een gespreksleider. Het dagelijks bestuur lag bij de secretaris(sen) enerzijds en de fractieleiders in de parlementen anderzijds. De voorzitter en ondervoorzitter worden door de leden op een congres verkozen voor een termijn van vijf jaar. Zij moeten een verschillende genderidentiteit hebben.

Periode Voorzitter Ondervoorzitter
2003 - 2007 Vera Dua
2007 - 2008 Mieke Vogels
2008 - 2009 Wouter Van Besien
2009 - 2013 Wouter Van Besien Björn Rzoska
2013 - 2014 Elke Van den Brandt
2014 - 2019 Meyrem Almaci Jeremie Vaneeckhout
2019 - heden Dany Neudt

Politieke mandatenBewerken

VerledenBewerken

  De regeringsdeelnames van 2003, zie Regeringsdeelnames Agalev

Federale regeringsdeelnamesBewerken

Regering Premier Partijen Periode
De Croo Alexander De Croo Open Vld/MR, sp.a/PS, Groen/Ecolo, CD&V 1 oktober 2020

Vlaamse regeringsdeelnamesBewerken

Regering Minister-president Partijen Periode
Regering-Somers Bart Somers VLD, sp.a, Groen!, Spirit 2003-2004

Brusselse regeringsdeelnamesBewerken

Regering Minister-president Partijen Periode
Regering-Picqué IV Charles Picqué Open Vld, CD&V, Groen, PS, cdH, Ecolo 2009-2013
Regering-Vervoort I Rudi Vervoort Open Vld, CD&V, Groen, PS, cdH, Ecolo 2013-2014
Regering-Vervoort III Rudi Vervoort PS, Ecolo en DéFI, Groen, Open Vld, one.brussels-sp.a. 2019-heden

Gewezen ministersBewerken

  Voor de ministers en staatssecretarissen van voorganger Agalev zie aldaar.

Minister en staatssecretaris van Groen waren:


HedenBewerken

Uitvoerende machtBewerken

Federale regeringBewerken
Federale regering De Croo
Functie Naam Bevoegdheid
Vicepremier Petra De Sutter Overheidsbedrijven en Ambtenarenzaken
Minister Tinne Van der Straeten Energie
Brusselse regeringBewerken
Brusselse regering Vervoort III
Functie Naam Bevoegdheid
Minister

Elke Van den Brandt

Minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Verkeersveiligheid

Wetgevende machtBewerken

Europees ParlementBewerken
Federaal parlementBewerken
Kamer van volksvertegenwoordigersBewerken
SenaatBewerken
Brussels Hoofdstedelijk ParlementBewerken
Vlaams ParlementBewerken

BurgemeestersBewerken

Resultaten lokale verkiezingenBewerken

2006-2012Bewerken

Vlaamse Provincieraden
Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling
  Antwerpen 7,83% 86.214
  Limburg 4,63% 24.957
  Oost-Vlaanderen 9,12% 88.456
  Vlaams-Brabant 8,49% 58.480
  West-Vlaanderen 6,76% 53.969
  Zie Belgische lokale verkiezingen 2006 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2012-2018Bewerken

Vlaamse Provincieraden
Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling
  Antwerpen 9,27% 102.414
  Limburg° 20,10% 108.748
  Oost-Vlaanderen 9,04% 87.380
  Vlaams-Brabant 9,60% 66.038
  West-Vlaanderen 7,47% 59.121

° In Limburg trok Groen in kartel met sp.a naar de kiezer.

  Zie Belgische lokale verkiezingen 2012 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.


2018-2024Bewerken

Vlaamse Provincieraden
Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling
  Antwerpen 14,3% 163.193
  Limburg 8,5% 46.952
  Oost-Vlaanderen 14,0% 138.859
  Vlaams-Brabant 15,1% 106.741
  West-Vlaanderen 12,2% 97.576
  Zie Belgische lokale verkiezingen 2018 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bekende (ex-)ledenBewerken

  Voor een volledig overzicht van biografieën zie categorie Groen-politicus.
  Voor de bekende (ex-)leden van voorganger Agalev zie onderaan de respectievelijke pagina.

Externe linksBewerken