Kieskanton

Een kieskanton is in België een groep van gemeenten waarbinnen de verkiezingen georganiseerd worden door het kantonhoofdbureau. Een kantonhoofdbureau wordt voorgezeten door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg of door de vrederechter. Er zijn anno 2019 in totaal 210 kieskantons, waarvan 103 in het Vlaams Gewest, 8 in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en 99 in het Waals Gewest. Elke gemeente behoort tot één kieskanton, elk kieskanton behoort tot één administratief arrondissement. De kieskantons worden gebruikt voor alle bovengemeentelijke verkiezingen.

Vóór de verkiezingen van 2014 was het kieskanton het meest gedetailleerde niveau waarvan officiële verkiezingsresultaten beschikbaar waren. Sindsdien zijn deze ook op het gemeentelijk niveau officieel beschikbaar, en heeft het kieskanton voor het ruime publiek weinig nut meer.

OorsprongBewerken

Vóór de invoering van algemeen stemrecht in 1893 vonden parlementsverkiezingen plaats in de hoofdplaats van een administratief arrondissement (dat als kieskring diende). Er waren immers niet veel kiezers, dus was er geen behoefte aan meerdere stembureaus. Met het artikel 137 van het nieuwe Kieswetboek van 1894 werden de "kieskantons" opgericht op basis van de gerechtelijke kantons. De indeling in kieskantons was licht anders aangezien sommige gerechtelijke kantons de grenzen van administratieve arrondissementen overschreden. Oorspronkelijk (1894) behoorde elke gemeente tot het kieskanton met dezelfde hoofdplaats (naam) als het gerechtelijk kanton waar het bij hoorde. Enige uitzonderingen waren gemeenten waarvan de hoofdplaats van het gerechtelijk kanton in een ander administratief arrondissement lag dan de gemeente zelf. In die gevallen werd de gemeente toegevoegd aan een ander kieskanton van hetzelfde administratief arrondissement.

Bij de hertekening van de gerechtelijke kantons met het Gerechtelijk Wetboek 1967 (inwerkingtreding 1970) ging die link tussen beide soorten kantons verloren : vele kieskantons komen overeen met afgeschafte gerechtelijke kantons.

Bij de gemeentefusies van 1976 werden de kieskantons hertekend zodat elke nieuwe gemeente tot één kieskanton hoorde. Uitzondering hierop was Halle-Vilvoorde waar dit pas in 1994 gebeurde. Sommige gemeenten in Halle-Vilvoorde behoorden in de periode 1976-1994 tot verschillende kieskantons : elke deelgemeente bleef behoren tot het kieskanton van voor 1976.

In 2003 werd de hoofdplaats van het kieskanton Oosterzele vervangen door Merelbeke. In 2014 werd in de kieskring Vlaams-Brabant het kanton Sint-Genesius-Rode opgericht en in 2017 werden in de kieskring Henegouwen de kantons Anderlues en Pont-à-Celles opgericht.

De gerechtelijke kantons vormden tot de Eerste Wereldoorlog de kieskringen voor de provincieraadsverkiezingen, maar met de provinciekieswet van 1921 werden provinciedistricten ingevoerd en de gerechtelijke kantons vervangen door de kieskantons zoals opgericht door het Kieswetboek.

Anno 1921 waren er 222 gerechtelijke kantons. Tegenwoordig zijn er 187 gerechtelijke kantons, waarvan de grenzen dus niet altijd samenvallen met de huidige 210 kieskantons.

Lijst met kieskantonsBewerken

AntwerpenBewerken

In de provincie Antwerpen zijn er 17 kieskantons.

Vlaams-BrabantBewerken

In de provincie Vlaams-Brabant zijn er 15 kieskantons.

LimburgBewerken

In de provincie Limburg zijn er 15 kieskantons.

Oost-VlaanderenBewerken

In de provincie Oost-Vlaanderen zijn er 31 kieskantons.

West-VlaanderenBewerken

In de provincie West-Vlaanderen zijn er 25 kieskantons.

Brussel-HoofdstadBewerken

In het arrondissement Brussel-Hoofdstad (gelijk aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) zijn er 8 kieskantons.

HenegouwenBewerken

In de provincie Henegouwen zijn er 34 kieskantons.

NamenBewerken

In de provincie Namen zijn er 14 kieskantons.

Waals-BrabantBewerken

In de provincie Waals-Brabant zijn er 5 kieskantons.

LuikBewerken

In de provincie Luik zijn er 26 kieskantons.

LuxemburgBewerken

In de provincie Luxemburg zijn er 20 kieskantons.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken