Hoofdmenu openen

Sint-Amands

voormalige gemeente in Antwerpen, België

Sint-Amands is een dorp en een voormalige gemeente in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Puurs-Sint-Amands. Sint-Amands ligt op de rechteroever van de Schelde. Het grondgebied van deze deelgemeente heeft de vorm van een vijfhoek, en wordt langs 3 zijden omgeven door de Vlaamse provincie Oost-Vlaanderen. Sint-Amands grenst enkel aan de noordzijde en de oostzijde aan de provincie Antwerpen, respectievelijk aan het grondgebied van de Bornemse deelgemeenten Mariekerke, Bornem en de andere Puurs-Sint-Amandse deelgemeenten Oppuurs en Lippelo. Een inwoner van Sint-Amands wordt een Sint-Amandsenaar genoemd.

Sint-Amands
Deelgemeente in België Vlag van België
Sint-Amands vlag.svg Wapen van Sint-Amands
Sint-Amands (België (hoofdbetekenis))
Sint-Amands
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Puurs-Sint-Amands
Fusie 2019
Coördinaten 51° 3′ NB, 4° 12′ OL
Overig
Postcode 2890
Netnummer 052
NIS-code 12034
Detailkaart
Sint-Amands (Antwerpen (provincie))
Sint-Amands
Portaal  Portaalicoon   België
Villa Van Stappen, van 1939 tot de fusie in 2019 het gemeentehuis van de voormalige gemeente Sint-Amands. Nu een van de gemeentehuizen van Puurs-Sint-Amands.
Toeristische stoomtrein Dendermonde-Puurs

GeschiedenisBewerken

Sint-Amands werd voor het eerst in de historische documenten vermeld in het jaar 822. Van die tijd zijn er echter geen monumenten overgebleven. Wel is er de Sint-Amanduskerk die uit de 17e eeuw stamt. Ook staan er in de Kerkstraat nog enkele huizen waarvan de 17e- en 18e-eeuwse gevels bewaard gebleven zijn.

 
De Sint-Amanduskerk van Sint-Amands bij valavond

In Sint-Amands bevindt zich, langs de oever van de Schelde, het praalgraf van de Belgische schrijver Emile Verhaeren (1855-1916).

Op 1 januari 2019 fuseerde de toenmalige fusiegemeente Sint-Amands (bestaande uit Sint-Amands, Lippelo en Oppuurs) met Puurs (bestaande uit Puurs, Breendonk, Liezele en Ruisbroek) ter vorming van Puurs-Sint-Amands.

GeografieBewerken

De deelgemeente heeft een landelijk karakter. Sint-Amands maakt deel uit van de regio Klein-Brabant.

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
    Mariekerke, Bornem    
 Hamme     Oppuurs 
 Baasrode   Buggenhout, Opdorp   Lippelo 

DemografieBewerken

Evolutie van het inwoneraantalBewerken

19e eeuwBewerken

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 2476 2806 2946 2788 2736 2722 2695 2662 2647
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeentenBewerken

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 2996 3511 3533 3846 4059 4310 4373 4409
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichtingBewerken

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015
Inwoneraantal 7038 7065 7254 7249 7376 7560 7723 8069 8293
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron: NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Sint-Amands maakt deel uit van het kieskanton Puurs, gelegen in het provinciedistrict Mechelen, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Sint-Amands Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Mechelen Sint-Amands
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Mechelen Puurs Sint-Amands
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

Voormalige BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1848 - 1882 Joseph Jacques Peeters
1883 - 1901 Joannes Martinus "Jan" Collier
1902 - 1923 Karel Van Assche
1923 - 1927 Jan De Clercq
1927 - 1935 Honoré Van den Bergh
1935 - 1944 Paul Van Assche
1944 - 1952 Constant Vinck
1953 - 1964 Edmond De Smedt
1965 - 1988 Georges Ceurvelt (CVP)
1989 - 2006 Karel De Smedt (CVP / CD&V)
2007 - 2012 Freddy Sarens (CD&V)
2013 - 2018 Peter Van Hoeymissen (CD&V)

Voor de voormalige burgemeesters van voor 1976 van de andere deelgemeenten, zie de voormalige gemeenten Lippelo en Oppuurs.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[1]Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4]
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19
CVP1 / CD&V2 65,681 14 59,91 14 53,961 12 63,121 13 45,341 10 50,372 11 38,842 8
PVV1 / VLD2 / Open Sint-Amands3 21,141 3 10,651 1 7,571 0 - 15,152 3 12,892 2 9,013 1
L.O.S. - - - - 24,16 5 27,02 5 32,84 7
Gemeentebelangen1 / N-VA2 - - - - - 9,721 1 19,312 3
SP 13,18 2 13,39 2 21,56 4 13,87 2 8,68 1 - -
AGALEV - 4,22 0 - - 6,67 0 - -
VU - 11,85 2 16,91 3 23,01 4 - - -
Totaal stemmen 4761 5092 5176 5216 5354 5714 5815
Opkomst % 93,06 92,25 91,68 94,49 91,59
Blanco en ongeldig % 3,42 3,18 3,48 4,6 3,44 4,59 2,85

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt.
Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Puurs-Sint-Amands.

BezienswaardighedenBewerken

 
Kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Donkere
 
Boonhofkapel
 
16e eeuwse burgerhuizen in de Kerkstraat, allen beschermde monumenten. Tevens is de straat ook erkend als dorpsgezicht.
 
Zicht op de kaai van Sint-Amands vanaf de dijk ter hoogte van Den Amandus
 
Zicht vanop de Schelde, van de dorpen Mariekerke (vooraan) en Sint - Amands (achteraan)
  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Sint-Amands voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

MobiliteitBewerken

EconomieBewerken

Net als de meeste gemeenten aan de Schelde kent Sint-Amands een industrieel verleden. Op de terreinen van de Kouter bevonden zich, in de eerste helft van de twintigste eeuw twee fabrieken: een leerlooierij en een meststoffenfabriek. Daarnaast bevond zich in de Verhaerenstraat tot eind 20ste eeuw de industriële bloemmaalderij van Scheldemolens.

Bekende inwonersBewerken

Externe linksBewerken