Sint-Amands

voormalige gemeente in Antwerpen, België

Sint-Amands is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Puurs-Sint-Amands. Sint-Amands ligt op de rechteroever van de Schelde. Het grondgebied van deze deelgemeente heeft de vorm van een vijfhoek, en wordt langs 3 zijden omgeven door de Vlaamse provincie Oost-Vlaanderen. Sint-Amands grenst enkel aan de noordzijde en de oostzijde aan de provincie Antwerpen, respectievelijk aan het grondgebied van de Bornemse deelgemeenten Mariekerke, Bornem en de andere Puurs-Sint-Amandse deelgemeenten Oppuurs en Lippelo. Een inwoner van Sint-Amands wordt een Sint-Amandsenaar genoemd.

Sint-Amands
Deelgemeente in België Vlag van België
Sint-Amands vlag.svg
Wapen van Sint-Amands
Sint-Amands (België)
Sint-Amands
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Puurs-Sint-Amands
Fusie 2019
Coördinaten 51° 3′ 9″ NB, 4° 12′ 18″ OL
Overig
Postcode 2890
Netnummer 052
NIS-code 12041(A)
Oude NIS-code 12034A
Detailkaart
Sint-Amands (Antwerpen)
Sint-Amands
Portaal  Portaalicoon   België
Villa Van Stappen, van 1939 tot de fusie in 2019 het gemeentehuis van de voormalige gemeente Sint-Amands. Nu een van de gemeentehuizen van Puurs-Sint-Amands.
Toeristische stoomtrein Dendermonde-Puurs

GeschiedenisBewerken

Sint-Amands werd voor het eerst in de historische documenten vermeld in het jaar 822. Van die tijd zijn er echter geen monumenten overgebleven. Wel is er de Sint-Amanduskerk die uit de 17e eeuw stamt. Ook staan er in de Kerkstraat nog enkele huizen waarvan de 17e- en 18e-eeuwse gevels bewaard gebleven zijn.

 
De Sint-Amanduskerk van Sint-Amands bij valavond

In Sint-Amands bevindt zich, langs de oever van de Schelde, het praalgraf van de Belgische schrijver Emile Verhaeren (1855-1916).

Op 1 januari 2019 fuseerde de toenmalige fusiegemeente Sint-Amands (bestaande uit Sint-Amands, Lippelo en Oppuurs) met Puurs (bestaande uit Puurs, Breendonk, Liezele en Ruisbroek) ter vorming van Puurs-Sint-Amands.

GeografieBewerken

Sint-Amands heeft een landelijk karakter en maakt deel uit van de regio Klein-Brabant.

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
        Mariekerke, Bornem        
             
 Hamme   Oppuurs 
           
 Baasrode       Buggenhout, Opdorp       Lippelo 

DemografieBewerken

Demografische ontwikkeling voor de fusieBewerken

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Sint-Amands maakt, als deelgemeente van Puurs-Sint-Amands, deel uit van het kieskanton Puurs-Sint-Amands, gelegen in het provinciedistrict Mechelen, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Sint-Amands Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Mechelen Puurs-Sint-Amands
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Mechelen Puurs-Sint-Amands Puurs-Sint-Amands
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

Voormalige BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1638 - 1652 Joannes Boeykens
1848 - 1882 Joseph Jacques Peeters
1883 - 1901 Joannes Martinus "Jan" Collier
1902 - 1923 Karel Van Assche
1923 - 1927 Jan De Clercq
1927 - 1935 Honoré Van den Bergh
1935 - 1944 Paul Van Assche
1944 - 1952 Constant Vinck
1953 - 1964 Edmond De Smedt
1965 - 1988 Georges Ceurvelt (CVP)
1989 - 2006 Karel De Smedt (CVP / CD&V)
2007 - 2012 Freddy Sarens (CD&V)
2013 - 2018 Peter Van Hoeymissen (CD&V)

Voor de voormalige burgemeesters van voor 1976 van de andere deelgemeenten, zie de voormalige gemeenten Lippelo en Oppuurs.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[1]Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4]
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19
CVP1 / CD&V2 65,681 14 59,91 14 53,961 12 63,121 13 45,341 10 50,372 11 38,842 8
PVV1 / VLD2 / Open Sint-Amands3 21,141 3 10,651 1 7,571 0 - 15,152 3 12,892 2 9,013 1
L.O.S. - - - - 24,16 5 27,02 5 32,84 7
Gemeentebelangen1 / N-VA2 - - - - - 9,721 1 19,312 3
SP 13,18 2 13,39 2 21,56 4 13,87 2 8,68 1 - -
Agalev - 4,22 0 - - 6,67 0 - -
VU - 11,85 2 16,91 3 23,01 4 - - -
Totaal stemmen 4761 5092 5176 5216 5354 5714 5815
Opkomst % 93,06 92,25 91,68 94,49 91,59
Blanco en ongeldig % 3,42 3,18 3,48 4,6 3,44 4,59 2,85

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt.
Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Puurs-Sint-Amands.

BezienswaardighedenBewerken

 
Kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Donkere
 
Boonhofkapel
 
16e-eeuwse burgerhuizen in de Kerkstraat, allen beschermde monumenten. Tevens is de straat ook erkend als dorpsgezicht.
 
Zicht op de kaai van Sint-Amands vanaf de dijk ter hoogte van Den Amandus
 
Zicht vanop de Schelde, van de dorpen Mariekerke (vooraan) en Sint - Amands (achteraan)
  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Sint-Amands voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

MobiliteitBewerken

EconomieBewerken

Net als de meeste gemeenten aan de Schelde kent Sint-Amands een industrieel verleden. Op de terreinen van de Kouter bevonden zich, in de eerste helft van de twintigste eeuw twee fabrieken: een leerlooierij en een meststoffenfabriek. Daarnaast bevond zich in de Verhaerenstraat tot eind 20ste eeuw de industriële bloemmaalderij van Scheldemolens.

GeborenBewerken

Externe linkBewerken

Zie de categorie Sint-Amands van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.