Griend (beplanting)

beplanting

Een griend of ham is een stuk land dat niet geschikt is voor akkerbouw, veeteelt of tuinbouw, maar wel voor het verbouwen van wilgenhout. Een griend of ham is een vochtige akker waarop wilgenhout wordt verbouwd. Grienden werden tot ca 1960 op grote schaal geëxploiteerd, daarna nam de vraag naar griendhout sterk af zodat veel grienden niet meer werden onderhouden. Soms kregen ze de status van natuurgebied. De herintroductie van de bever in Nederland was een poging om tot een natuurlijk beheer van de grienden te komen.

Buitendijkse wilgenakker aan de Oude Maas (Carnisse Grienden)
Musterdmijt (stapel takkenbossen)
Rhoonse Grienden[1]

Wegens de mogelijkheid tot het verbouwen van biobrandstof staan ze sinds 2010 weer in de belangstelling.

Ontstaan & functieBewerken

In de delen van het land die voor andere teelten ongeschikt waren werden grienden aangelegd. Dit gebeurde vooral in het rivierkleigebied op buitendijkse rivierkleigronden die voldoende hoog opgeslibd waren. Om ervoor te zorgen dat de griend wel kon overstromen, maar niet permanent onder water bleef staan werden er kaden, greppels, overlaten en duikers aangelegd.

De grienden konden tientallen jaren blijven bestaan, maar werden vaak al eerder omgezet in gras- of akkerland. Aan het begin van de 20ste eeuw had Nederland ongeveer 14.000 hectare griend, sinds 2010 zijn hier nog maar 4000 hectare van over.

LiggingBewerken

Grienden lagen vaak langs zeearmen op buitendijkse aanslibbingen en in het rivierengebied van Zuid-Holland en Noord-Brabant, met name de Biesbosch. De meeste grienden zijn door inpoldering binnendijks komen te liggen, met uitzondering van de Rhoonse Grienden. De buitendijkse grienden waren afhankelijk van de getijdenbeweging van de waterstand. Deze grienden werden vaak voorzien van een griendheuvel: een kleine terp, met daarop een onderkomen voor griendwerkers. Deze konden daar overnachten tijdens hun verblijf op de griend. Daarnaast waren er eenvoudige woonbootjes aanwezig, met hetzelfde doel.

OogstenBewerken

Het oogsten van wilgenhout was zwaar werk, waar niet alleen mannen voor werden ingeschakeld. Ook vrouwen en kinderen moesten helpen, voornamelijk bij het gereedmaken van het hout voor verdere verwerking.

Tijdens het gereedmaken van het wilgenhout werden wilgentenen gesneden en in bossen gebonden. Vervolgens werden deze bossen een ruime tijd in water gelegd, om de wilgentenen soepel te maken. Wanneer de wilgentenen soepel waren werden ze van hun schors en bast ontdaan. Hierna konden de wilgentenen verwerkt worden. Wilgentenen uit hakgrienden werden gebruikt voor de stelen van bezems en harken, meubelen en dakbedekking. De wilgentenen uit snijgrienden werden gebruikt voor het maken van manden en hoepels.

Griendwerkers werkte onder slechte arbeidsomstandigheden. Ze verdienen erg weinig en moesten ongezond, zwaar werk verrichten. Pas na de oprichting van een eigen vakvereniging, de IJsselsteinse Teenpachtersbond, werden de arbeidsomstandigheden beter.

TeeltBewerken

De wilgenbomen worden ongeveer 25 cm boven de grond afgezet. Uit de stobben groeien dan weer nieuwe takken. Een griend die jaarlijks afgezet wordt, wordt snijgriend, twijgwaard of twijggrond genoemd. De dunne twijgen zijn geschikt voor manden terwijl de dikkere twijgen gebruikt worden voor zinkstukken of wilgentenen schuttingen.

Het voordeel van wilgentenen uit grienden is dat ze multifunctioneel inzetbaar zijn voor diverse toepassingen en doeleinden. Wilgentenen worden gebruikt voor schuttingen, moesbakken en andere natuurprojecten. Het product heeft een natuurlijke uitstraling en een lange levensduur door middel van minimale bewerking. Dit maakt het een populair product. Hierdoor zijn grienden weer meer in trek.

ReferentiesBewerken

  1. Rhoonse Grienden. Geraadpleegd op 17 november 2021.
Algemeen:Ecotoop · Landvorm · Landschap · Landschapselement · Nederlandse landschappen
Vlakvormig:Abschnittsmotte · Achterkade · Beekdal · Beemd · Begraafplaats · Bolle akker · Bos · Brink · Brinkdorp · Broek · Del · Dorp · Droogmakerij · Duin · Eiland · Eng · Enk · Es · Esdorp · Fort · Geriefbos · Gors · Griend · Haven · Heuvel · Houtkade · Inlaag · Karreveld · Kerkhof · Kolk · Kraag · Kreek · Kreekrug · Kromakker · Kwelder · Landgoed · Legakker · Lintdorp · Luchthaven · Maat · Made · Mede · Marke · Meer · Meerstal · Meetje · Meet · Moeras · Mijnsteenheuvel · Oeverwal · Pestbosje · Petgat · Pingoruïne · Plas · Poel · Polder · Raatakker · Rak · Redoute · Rivier · Rivierstrand · Rustbosje · Schans · Schol · Schor · Slik · Sluis · Stad · Stelle · Stinswier · Strand · Strandwal · Strang · Stroomrug · Struweel · Stuwmeer · Stuwwal · Terril · Terp · Uiterwaard · Veenkoepel · Veenlens · Veenkolonie · Veenpolder · Veenplas · Veenterp · Ven · Vesting · Viskenij · Visvijver · Vliedberg · Vliegveld · Vloeiveld · Vloeiweide · Waai · Wad · Weel · Weide · Weiland · Wiel · Wierde · Zee
Lijnvormig:Aarden dam · Aquaduct · Autosnelweg · Autoweg · Bandijk · Barrage · Beek · Berceau · Berm · Boezem · Brandsloot · Dam · Diep · Dijk · Doodweg · Dromerdijk · Enkwal · Fietspad · Fietsstrook · Gracht · Grubbe · Haag · Ha-ha · Heg · Holle weg · Houtkant · Hessenweg · Houtsingel · Houtwal · Jaagpad · Kaai · Kade · Kanaal · Kerkpad · Krib · Laan · Landscheiding · Landgraaf · Landweer · Lijkweg · Maar · Molengang · Muraltmuur · Opvaart · Ossengang · Pad · Reeweg · Ringdijk · Ringvaart · Rivier · Schipsloot · Schipvaart · Schurveling · Singel · Singelgracht · Slaperdijk · Sloot · Snelweg · Spoorweg · Steenberg · Strandhoofd · Strekdam · Stuwdam · Tiendweg · Trambaan · Trekpad · Trekvaart · Trottoir · Tunnel · Turfvaart · Tuunwal · Uiterdijk · Vaart · Veenkade · Veendijk · Vlechtheg · Voetpad · Wakerdijk · Wandelpad · Weg · Wetering · Wieke · Wijk · Wierdijk · Wildwal · Zeedijk · Zwetsloot
Puntvormig:Banpaal · Bermmonument · Boe · Boerderij · Boerenkuil · Boô · Borg · Brug · Buitenplaats · Burcht · Coupure · Daliegat · Dobbe · Duiker · Eendenkooi · Galg · Gemaal · Grafheuvel · Grenspaal · Hagelkruis · Havezate · Hoeve · Hollestelle · Hoogholtje · Hunebed · Inlaat · Inundatiesluis · Kasteel · Kerkgebouw · Kwakel · Molen · Mottekasteel · Overlaat · Overweg · Pijp · Pomp · Ringwalburcht · Rolpaal · Schaapvolt · Stuw · Til · Turfput · Veenput · Verlaat · Viaduct · Vijver · Voorde · Waterpomp · Waterput · Watertoren