Hoofdmenu openen

Puurs

voormalige gemeente in Antwerpen, België

GeschiedenisBewerken

De eerste menselijke aanwezigheid was in het laat-neolithicum. Ook tijdens de metaaltijden bleef er bewoning. In de eerste eeuw na Christus vestigden er zich Romeinen. Tijdens de Karolingische periode werd Puurs geschonken aan de abdij van Cornelimunster bij Aken. De abdij had Puurs tot 1276. In 1292 kreeg Puurs zijn keure en in 1443 mocht er zich een handelsrechtbank vestigen. Na de Franse revolutie werd het verheven tot hoofdplaats van een kanton dat naast Puurs ook nog Liezele, Lippelo, Hingene, Mariekerke, Sint-Amands, Weert en Bornem omvatte. Toen Puurs in 1873 een dekenij werd, strekte de gemeente zich uit over onder andere Breendonk, Coolhem, Eikevliet, Oppuurs en Sauvegarde. Breendonk werd in 1779 afgescheiden, Oppuurs in 1803.

Tot eind 18e eeuw was Puurs een allodiale heerlijkheid die afhing van de Sint-Bernardusabdij te Hemiksem (in de 13e eeuw voor klinkende munt afgekocht van de abdij van Kornelimünster).

Op 1 januari 1977 werden de gemeenten Breendonk, Liezele en Ruisbroek bij Puurs gevoegd. Tussen 1977 en 2019 bestond de toenmalige gemeente Puurs uit 4 deelgemeenten waarbij Puurs de hoofdplaats was. Op 1 januari 2019 fusioneerde Puurs met Sint-Amands tot de fusiegemeente Puurs-Sint-Amands, waar zowel Puurs als Sint-Amands hoofdplaatsen van zijn.

GeografieBewerken

Puurs is gelegen in de regio Klein-Brabant.

DemografieBewerken

Evolutie van het inwoneraantalBewerken

19e eeuwBewerken

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 4048 4513 5375 3715 3696 3626 3637 3644 3871
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeentenBewerken

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 4140 4854 4924 5404 6071 6402 6667 6772
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichtingBewerken

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Inwoneraantal 14 835 15 045 15 014 15 180 15 380 15 736 15 903
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Puurs maakt deel uit van het kieskanton Puurs, gelegen in het provinciedistrict Mechelen, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Puurs Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Antwerpen Mechelen Puurs
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Mechelen Puurs Puurs
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

Voormalige burgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1831 - 1852 Joannes Baptist D'Hollander
1853 - 1858 Jozef Moens
1858 - 1872 Jacobus De Laet
1873 - 1895 Jan Baptist Verbelen
1896 - 1911 Adolf Verbelen
1912 - 1921 Alfons Stas
1922 - 1932 Jozef Peeters
1933 - 1936 Petrus Mertens
1937 - 1941 P.B. Robert Maes
1941 - 1944 Richard Philips
1944 - 1946 P.B. Robert Maes
1947 - 1976 Frans Loncin
1977 - 1992 Jozef Schokkaert (CVP)
1992 - 1997 Marcel Scheers (CVP)
1997 - 2018 Koen Van den Heuvel (CVP / CD&V)

Voor de voormalige burgemeesters van voor 1976 van de andere deelgemeenten, zie de voormalige gemeenten Breendonk, Liezele en Ruisbroek.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[1]Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4]
Stemmen / Zetels % 23 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1 / CD&V+N-VA2 / CD&V3 38,391 10 43,661 13 50,761 16 53,271 16 501 15 56,772 17 51,843 17
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 15,371 3 24,51 7 19,771 5 23,572 6 17,962 5 18,792 4 8,373 1
AGALEV1 / Progressief Puurs2 / Groen3 - 3,511 0 4,611 0 8,291 1 11,171 2 9,092 1 6,273 1
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - - 9,951 2 15,362 3 8,632 1
N-VA - - - - - - 19,87 5
Positief Puurs - - - - - - 4,58 0
RVP - - - - - - 0,43 0
SP 24,53 6 14,09 3 17,01 4 12,07 2 8,04 1 - -
VU-K DEM1 / VU2 / VU&ID3 11,241 2 6,372 1 4,972 0 - 2,883 0 - -
HOOP - - - 1,53 0 - - -
ONAF - - - 1,27 0 - - -
KD - - 2,33 0 - - - -
SAP - - 0,55 0 - - - -
GBL (vsk) 10,47 2 7,59 1 - - - - -
RAD - 0,28 - - - - -
Totaal stemmen 10597 10978 11381 11429 11772 12228 12367
Opkomst % 96,25 95,08 94,65 95,55 93,99
Blanco en ongeldig % 2,31 3,07 3,15 3,96 2,5 3,61 1,80

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt.
Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Puurs-Sint-Amands.

BezienswaardighedenBewerken

 
Sint-Pieterskerk
 
Hof Ter Rest, ook bekend als Kasteel Peeters[5]
 
Voormalige losplaatsen aan de kleine Amer
 
Station Puurs
 
Toeristische stoomtrein
  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Puurs voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De Sint-Pieterskerk wordt ook wel de "kathedraal van Klein-Brabant" genoemd. Van de romaanse kerk rest enkel een muurstuk in de kruisbeuk. Het gotische koor stamt uit de vroege 16e eeuw; de baroktoren werd eind 17e eeuw gebouwd; het schip in classicistische stijl werd in 1744 voltrokken. De sacristie rechts bevond zich oorspronkelijk op het gelijkvloers van de verdwenen romaanse toren; in de eerste helft van de 17e eeuw werd de huidige sacristie opgetrokken (na het afbreken van de romaanse toren); midden 19e eeuw werd de linkse sacristie gebouwd. Bezienswaardig zijn vooral het gesculpteerde orgel en beeldhouwwerk van Kerrickx (onder andere een preekstoel, biechtstoelen en een orgel van begin 18e eeuw).
  • De Sint-Pietersburcht.
  • Het oude seinhuisje, waarin nu de toeristische informatiebureau ondergebracht is. Dit huisje ligt vlak bij de toeristische spoorlijn Dendermonde-Puurs aan het station Puurs.
  • het Fort van Liezele wordt stelselmatig opnieuw (her)ingericht naar zijn oorspronkelijke functies in 1914 en 1940. Museumlokalen met authentiek materiaal: commandoposten, troepenkamers, infirmerie, geschutsopstellingen en een gepantserde waarnemingspost zijn enkele van de vele bezienswaardigheden.
  • De gemeente beheert meerdere domeinen, waarvan het domein van Coolhem het belangrijkste is.
  • Sinds 2018 staat in Puurs het Studio 100 Pop-Up Theater, waar onder meer musical producties '40-'45 en Daens 2.0 plaatsvinden.

CultuurBewerken

EvenementenBewerken

Elk jaar tijdens het derde weekend van september wordt de Puurse KermisMarkt, ofwel Pukema, georganiseerd. Tijdens dit weekend zijn er in het Puurse centrum talloze activiteiten. Zo rijdt bijvoorbeeld de stoomtrein op de toeristische stoomspoorlijn Dendermonde-Puurs. Ook werd er Pukema Rock georganiseerd. Dit muziekfestival duurde drie dagen en is vervangen door Puurs Live.

MobiliteitBewerken

Op de oostgrens van de gemeente loopt de (gedeeltelijke) autosnelweg A12 tussen de steden Antwerpen en Brussel.

Door de gemeente lopen twee belangrijke gewestwegen, namelijk de N16 van Mechelen naar Sint-Niklaas en de N17 van de A12 naar Dendermonde. Verder lopen door de gemeente ook de kleinere N149 van Willebroek naar Puurs, de N159 van Liezele naar Bornem en de N183 van Blaasveld naar Puurs.

Het Station Puurs ligt langs spoorlijn 52 naar Antwerpen en spoorlijn 54 tussen Mechelen en Sint-Niklaas. Er zijn dus rechtstreekse treinverbindingen tussen Puurs en Antwerpen, Mechelen (Leuven) en Sint-Niklaas. Een deel van spoorlijn 52 wordt nu gebruikt voor de Stoomspoorlijn Dendermonde-Puurs, waar vooral 's zomers tijdens het weekend een stoomtrein rijdt. Ook tijdens Pukema rijdt de stoomtrein.

EconomieBewerken

Een van de belangrijkste ambassadeurs voor de gemeente Puurs is brouwerij Moortgat. Hier brouwt men onder meer Duvel, Vedett en De Koninck

SportBewerken

  • Voetbalclub Puurs Excelsior FC speelde anderhalf decennium in de nationale reeksen. In 2006 werd deze club fusieclub Puurs Excelsior RSK.
  • Het American footballteam Puurs Titans speelde in de eerste nationale.
  • De Sporthal Vrijhals in Breendonk huisvest Volleybalclub VC Argex Duvel Puurs, die aantreedt in Liga A. In diezelfde sporthal staat ook de grootste klimmuur van Vlaanderen, Klimax genaamd. Hier wordt eind september jaarlijks een van de World Cups georganiseerd. Deze wedstrijd vindt plaats op de nieuwe buitenklimmuur, Klimax II.

Bekende inwonersBewerken

Externe linkBewerken