Dedoplistskaro (gemeente)

gemeente in Georgië

Dedoplistskaro (Georgisch: დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი, Dedoplistsqaros munitsipaliteti) is een gemeente in het uiterste zuidoosten van Georgië met 20.365 inwoners (2022), gelegen in de regio (mchare) Kacheti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van 2532 km² en ligt aan de zuidoostelijke uitloper van het Gomborigebergte en in het Iori plateau. Het nationaal park Vasjlovani beslaat ongeveer 10% van de gemeente en heeft een unieke combinatie van de (semi-)woestijn, steppe-vegetatie, loofbossen en canyons die ook in de rest van de gemeente te vinden zijn.

Dedoplistskaro
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Dedoplistskaro
Wapen van Dedoplistskaro
Kaart van Dedoplistskaro
Situering
Regio Kacheti
Coördinaten 41°27'50"NB, 46°6'40"OL
Algemeen
Oppervlakte 2532 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 20.365[1]
(8,0 inw./km²)
Hoofdplaats Dedoplistskaro
Burgemeester Nikoloz Janjasjvili (2017-)
Overig
Website dedoplistskaro.gov.ge
Foto's
Nationaal park Vasjlovani in Dedoplistskaro
Nationaal park Vasjlovani in Dedoplistskaro
Portaal  Portaalicoon   Georgië

DemografieBewerken

Begin 2022 telde de gemeente Dedoplistskaro 20.365 inwoners,[1] een daling van 4% ten opzichte van de volkstelling in 2014, waarvan bijna de helft in 2021. De bevolking van Dedoplistskaro bestond in 2014 voor 91,5% uit Georgiërs. Er wonen ruim 900 Armeniërs (4,3%), bijna 400 Russen (1,8%) en minder dan 300 Azerbeidzjanen (1,4%). Verder wonen tientallen Pontische Grieken en Osseten verspreid over de gemeente. Een opvallende minderheid zijn de ruim 50 Bosja die vrijwel allemaal in het dorp Tsjoeti wonen, waar ze ruim 40% van de bevoking zijn. De Armeniërs wonen gelijkelijk verspreid over drie plaatsen, te weten Dedoplistskaro, de tweede grote plaats Chornaboedzji en het dorpje Sabatlo waar zij ruim in de meerderheid zijn.

De religieuze samenstelling volgt in grote lijnen de etnische, verreweg meeste inwoners volgen de Georgisch-Orthodoxe Kerk (93,6%), 3,6% is moslim, er zijn ruim 100 jehova's en enkele tientaleln volgers van de Armeens-Apostolische Kerk.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Dedoplistskaro
1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2021 2022
Gemeente Dedoplistskaro - 30.796   36.316   37.330   35.405   37.299   30.811   21.221   20.677   20.365
Dedoplistskaro (stad) 4.126   5.569   8.492   9.026   9.460   10.249   7.724   5.940   5.719   5.611
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[3] Noot:[5]

Administratieve onderverdelingBewerken

De gemeente Dedoplistskaro is administratief onderverdeeld in 13 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 15 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Dedoplistskaro .[2] Het heeft daarmee als gemeente het minste aantal plaatsen van alle Georgische gemeenten, terwijl het qua oppervlakte een van de grootste is. De grootste nederzettingen liggen in de noordelijke punt rond de uitlopers van het Gomborigebergte, waar ook de stad Dedoplistskaro ligt.

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Dedoplistskaro is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[6] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 13 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Nikoloz Janjasjvili van Georgische Droom met 69,4% van de stemmen herkozen tot burgemeester. Alle 10 districtszetels naar kandidaten van Georgische Droom gegaan. De Georgische Droom behaalde tevens de meeste proportionele stemmen met 62,6%, gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (24,0%) en Volkspartij (4,3%). Zes andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[7][8] Dedoplistskaro was een van de weinige gemeentes waar de regerende Georgische Droom zetels won.

Partij 2017 [9] 2021 [10] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 21 24                                                          
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 2 5        
  Volkspartij 1  
  Europees Georgië (EG) 2
  Alliantie van Patriotten (AP) 2
Total 28 30  

VervoerBewerken

 
Huisuseum van Pirosmani

Dedoplistskaro is letterlijk het einde van Georgië, en kent derhalve in het noorden van de gemeente slechts enkele ontsluitingswegen met de rest van het land, waarvan de nationale route Sh39 vanaf de international route S5 Kacheti Highway in Tsnori (gemeente Signagi) en de Sh41 de belangrijkste zijn. De Sh171 voert vanaf Tsnori langs de Alazani en de Azerbeidzjaanse grens naar de grensovergang bij Samtatskaro en naar het verafgelegen dorpje Tsiteli Sabatlo. De gemeente wordt aan drie zijden omgeven door Azerbeidzjan, maar de enige grensovergang bij Samtatskaro is met ruim 300 inreizende passanten (2019) de op een na minst gebruikte [Wegen in Georgië#Grensovergangen|grensovergang van Georgië]].

Dedoplistskaro is sinds 1915 via het spoor met Tbilisi verbonden, de "Kacheti spoorlijn" van Tbilisi via Sagaredzjo. Net als de tak naar Telavi, werd de passagiersdienst op Dedoplistskaro in de jaren 90 van de 20e eeuw opgeschort. Sindsdien wordt er nog wel een wekelijkse goederendienst onderhouden.[11] Regelmatig wordt geopperd de passagiersverbinding weer tot leven te wekken.[12]

GeborenBewerken

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Dedoplistsqaro Municipality.