Ninotsminda (gemeente)

gemeente in Georgië

Ninotsminda (Georgisch: ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი) is een gemeente in het zuiden van Georgië met bijna 19.000 inwoners (2021[1]), gelegen in de regio Samtsche-Dzjavacheti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het administratieve centrum is, heeft een oppervlakte van 1.354 km² en ligt in het Dzjavacheti Hoogland. De Paravani is de belangrijkste rivier door de gemeente. Ninotsminda kent samen met het aangrenzende Achalkalaki het hoogste percentage Armeniërs in Georgische gemeenten. 95% van de inwoners in Ninotsminda is van Armeense komaf.

Ninotsminda
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Ninotsminda
Wapen van Ninotsminda
Kaart van Ninotsminda
Situering
Regio Samtsche-Dzjavacheti
Coördinaten 41°15'52"NB, 43°35'27"OL
Algemeen
Oppervlakte 1.354 km² [2]
Inwoners
(2021)
Gedaald 18.944[1]
(14,0 inw./km²)
Hoofdplaats Ninotsminda
Burgemeester Anivard Mosojan (2021-)
Overig
Website ninotsminda.ge
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

 
Oejezd Achalkalaki 1874-1930

De huidige gemeente Ninotsminda lag in de middeleeuwen in het vorstendom Samtsche (Samtsche-Saatabago, of ook wel Mescheti) dat aanvankelijk in de 15 eeuw onafhankelijk werd van het Koninkrijk Georgië, maar in de 16e eeuw door zowel het Ottomaanse Rijk als Safavidisch Perzië werd bevochten. Met de Vrede van Amasya in 1555 kwam Ninotsminda in Perzisch gecontroleerd gebied te liggen.[4] In de 17e eeuw kwam het gebied onder Ottomaanse controle,[5] en werd het onderdeel van het Eyalet van Çıldır (of ook Pasjalik Achaltsiche).[6]

In de 18e eeuw werd het gebied wederom betwist toen het Georgische Koninkrijk Kartli-Kachetië zich los probeerde te worstelen van zowel de Perzen als de Turken. Dit liep met Russische steun uit op een fiasco bij Aspindza en bleef het gebied onder Turks gezag.[7] Gedurende de eerste fase van de Russische annexatie van Georgische gebieden in het begin van de 19e eeuw lag Ninotsminda nog in het Ottomaanse Rijk. Na de Russisch-Turkse Oorlog (1828-1829) en het Verdrag van Adrianopel kwam Ninotsminda en omgeving onder Russisch gezag te staan.[8]

 
Gemeentelijk centrum Ninotsminda

Het gebied werd vervolgens vanaf 1840 administratief onderdeel van het het Oejezd Achaltsiche, dat korte tijd deel uitmaakte van het samengevoegde Gouvernement Georgië-Imeretië. Het Oejezd Achaltsiche werd met de splitsing van dat Gouvernement in 1846 bij het Gouvernement Koetais ingedeeld, om vervolgens in 1867 bij het Gouvernement Tiflis ingedeeld te worden.[9] In 1874 werd het huidige gebied van Ninotsminda en Achalkalaki afgesplitst van Achaltsiche en werden ze samen het zelfstandige Oejezd Achalkalaki. Met de Sovjet verovering van de Democratische Republiek Georgië in 1921 en de administratieve hervorming in 1930 werd het aparte rajon van Ninotsminda gevormd en kreeg het min of meer de huidige omvang, onder de toenmalige naam Bogdanovka, de naam van de hoofdplaats Bogdanovka (het huidige Ninotsminda).[10] In 1991 werd de naam Ninotsminda aan het district (en de plaats) gegeven.

Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio (mchare) Samtsche-Dzjavacheti, en is in 2006 het district omgevormd naar gemeente.

GeografieBewerken

 
Stratovulkaan Didi Abuli en Samsarigebergte
 
Paravanimeer met Didi Abuli en Godorebi (midden) en Patara Abuli (links)

De gemeente Ninotsminda ligt in het Achalkalaki Hoogland, een plateau dat onderdeel is van het Dzjavacheti Hoogland, dat een hoogte heeft rond de 1.800-2.200 meter boven zeeniveau. Het laagste punt van de gemeente is 1.750 meter boven zeeniveau, bij het dorpje Koelalisi. Het noordelijke deel van de gemeentegrens met Achalkalaki en Tsalka (regio Kvemo Kartli) wordt geografisch bepaald door het Samsarigebergte dat tot in het centrum van de gemeente doorloopt, terwijl de oostelijke gemeentegrens met Dmanisi (regio Kvemo Kartli) door het Dzjavachetigebergte gevormd wordt. De zuidelijke grens met Armenië wordt gedeeltelijk geologisch gevormd door het Nialiskoerigebergte, waarvan de berg Sambortsva op het drielandenpunt met Turkije een hoogte bereikt van 3003 meter boven zeeniveau.

Het hoogste punt van de gemeente wordt bereikt bij de berg Godorebi met een hoogte van 3.188 meter boven zeeniveau, een paar kilometer ten noordoosten van de berg Didi Aboeli, de hoogste berg van het Samsarigeberte. Een andere prominente berg van de gemeente is de Patara Aboeli, een stratovulkaan in het zuidelijke deel van het Samsarigebergte, met een top van 2.800 meter boven zeeniveau.[11] Tenslotte is de stratovulkaan Emlikli in het Dzjavachetigebergte met een hoogte van 3.054 meter boven zeeniveau een prominente top op de oostelijke grens van de gemeente.

Verder wordt de geografie van Ninotsminda bepaald door verschillende meren, waaronder het grootste meer van het land, het Paravanimeer dat op een hoogte van 2.074 meter boven zeeniveau ligt. Uit dit meer stroomt de belangrijkste rivier van de gemeente, de Paravani die in de gemeente Aspindza in de Mtkvari uitmondt. In de gemeente zijn verschillende beschermde natuurgebieden, met name rond de meren, zoals het Nationaal park Dzjavacheti, Madatapa Beheerd Reservaat en Chantsjali Beheerd Reservaat.

DemografieBewerken

 
Madatapa Beheerd Reservaat

Begin 2021 telde de gemeente Ninotsminda 18.944 inwoners,[1] een daling van bijna 23% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] De stad Ninotsminda verloor ruim 13% inwoners in deze jaren.

De bevolking van Ninotsminda bestaat voor de overgrote meerderheid (95%) uit Armeniërs, en heeft daarmee het hoogste aandeel Armeniërs van alle Georgische gemeenten. De overige 5% zijn vooral Georgiërs (4,2%) en Russen (0,8%). Qua religie bestaat de bevolking voor 81% uit volgers van de Armeens-Apostolische Kerk, gevolgd door katholieken (12%), Georgisch-Orthodoxe Kerk (3,6%), moslim Georgiërs (2,2%). Verder zijn er kleine aantallen jehova's en joden.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Ninotsminda
1886 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002[12] 2014 2021
Gemeente Ninotsminda 28.569 -   34.575   32.064   37.267   36.268   38.935   34.305   24.491   18.944
Ninotsminda - 383   964   1.658   2.824   3.826   7.285   6.287   5.144   4.470
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[13][14][15][16] Noot:[12] Noot 2: Tot 1991 had Ninotsminda de naam Bogdanovka.

Administratieve onderverdelingBewerken

De gemeente Ninotsminda is administratief onderverdeeld in 9 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 31 dorpen (სოფელი, sopeli) en er is één stad (ქალაქი, kalaki).[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Ninotsminda is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[18] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 11 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Anivard Mosojan van Georgische Droom met 82,5% van de stemmen gekozen tot burgemeester. De tien districtszetels zijn allen naar kandidaten van Georgische Droom (10) gegaan. De Georgische Droom behaalde veruit de meeste proportionele stemmen (84,0%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (5,5%), Voor Georgië (4,8%) en Europees Georgië (3,3%). Vier andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[19][20]

Partij 2017 [21] 2021 [22] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 24 27                                                    
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 1  
  Voor Georgië 1  
  Europees Georgië (EG) 1 1  
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
Total 26 30  

VervoerBewerken

De belangrijkste doorgaande wegen door de gemeente zijn de Georgische route van internationaal belang S11 (E692), een belangrijke verbinding uit centraal Georgië naar Armenië, en de nationale route Sh31 die Tbilisi met het zuiden van Samtsche-Dzjavacheti verbindt.

Sinds de jaren tachtig van de twintigste eeuw is Ninotsminda verbonden via het spoor met Tbilisi, via Tsalka, Tetritsqaro en Marabda. De route is feitelijk sinds 2007 buiten gebruik voor passagiersvervoer. De lijn is vanaf 2007 grondig gemoderniseerd in het kader van de Baku-Tbilisi-Kars spoorlijn. Tussen Achalkalaki en Ninotsminda is een aftakking naar Turkije aangelegd, waarbij er ook een groot vracht- en spoorwisselstation bij Achalkalaki gemeente is gebouwd. Sinds 2017 rijden er internationale goederentreinen over het spoor. Het lokale passagiersvervoer is niet hervat.

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Gemeente Ninotsminda.