Kaspi (gemeente)

gemeente in Georgië

Kaspi (Georgisch: კასპის მუნიციპალიტეტი) is een gemeente in het centrum van Georgië met ruim 41.000 inwoners (2022[1]), gelegen in de regio (mchare) Sjida Kartli. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van ruim 803 km² en ligt ten westen van hoofdstad Tbilisi, aan de zuidgrens van de afscheidingsrepubliek Zuid-Ossetië.

Kaspi
კასპის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Kaspi
Wapen van Kaspi
Kaart van Kaspi
Situering
Regio Sjida Kartli
Coördinaten 41°55'0,1"NB, 44°25'0,1"OL
Algemeen
Oppervlakte 803,2 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 41.134[1]
(51,2 inw./km²)
Hoofdplaats Kaspi
Burgemeester Badri Janiasjvili (2021-)
Overig
Website kaspi.gov.ge
Foto's
Kaspi ligt in het Mtkvari-dal
Kaspi ligt in het Mtkvari-dal
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

Het gebied van de gemeente behoorde vanaf de 15e eeuw tot 1801 tot het Koninkrijk Kartli (in 1762 opgegaan in het Koninkrijk Kartli-Kachetië). Het in 1784 gesloten Verdrag van Georgiejevsk tussen Kartli-Kachetië en het Russische Rijk leidde de inlijving van het koninkrijk door Rusland in, wat vanaf 1801 zijn beslag had.

Van 1801 tot 1930 lag het gebied administratief in het Oejezd Gori (Gori Mazra in het Georgisch), dat tussen 1840-1846 in het Gouvernement Georgië-Imeretië lag, en na de splitsing daarvan tot 1917 in het Gouvernement Tiflis. Het oejezd was onderverdeeld in districten, zogeheten oetsjastoks, waarbij het gebied van het huidige Kaspi geen eigen subdivisie was. Met de bestuurlijke herinrichting onder het Sovjetregime in 1930 werd het rajon (district) Kaspi gecreëerd met de plaats Kaspi als centrum. In 1995 werd het district ingedeeld bij de nieuw gevormde regio (mchare) Sjida Kartli, en is in 2006 het district omgevormd naar gemeente.

Enkele dagen na het staakt-het-vuren van de Russisch-Georgische oorlog in 2008 werd bij het dorp Grakali de vitale spoorbrug over de Mtkvari in de centrale spoorlijn Tbilisi - Poti opgeblazen. Georgië beschuldigde Rusland daarvan.[3] De Russische invasie naderde Tbilisi tot Igojeti in de gemeente Kaspi, ongeveer 40 kilometer van hoofdstad Tbilisi, waar het tot 22 augustus 2008 een wegversperring op de centrale snelweg S1 (E60) liet staan.[4]

Conflict Zuid-OssetiëBewerken

 
Grens met Zuid-Ossetië bij het dorp Saribari

Kaspi grenst voor ongeveer 19 kilometer aan de afscheidingsrepubliek Zuid-Ossetië en heeft hier ook als gemeente direct mee te maken. Het grenst aan het Zuid-Osseetse district Leningor (Achalgori voor Georgië) waar de meerderheid van de bevolking etnisch Georgisch is. Verschillende dorpen in de gemeente Kaspi liggen vlak aan de feitelijke grens, met name in het westelijke deel. De impact van de door de Russische FSB-grenswachtdienst gehandhaafde grens is significant voor de lokale bevolking.[5] Er worden regelmatig lokale inwoners door Russische grenswachten gearresteerd en gevangen gezet voor "illegaal oversteken van de grens", bijvoorbeeld tijdens hun landbouw of veehouderij activiteiten.[6] De grens is door de jaren heen steeds meer fysiek gemaakt door hekken, prikkeldraad, greppels of andere vormen van zichtbare (en eenzijdige) demarcatie, zoals bij het dorp Karapila.[7]

GeografieBewerken

 
Trialetigebergte aan de zuidkant van Kaspi

De gemeente ligt geografisch in de Sjida Kartli Vlakte dat bepaald wordt door de Mtkvari rivier. De vallei ligt op ongeveer 500-700 meter boven zeeniveau, en het laagste punt van de gemeente (circa 400 meter) is te vinden aan de oostkant van de gemeente in het dal van de Mtkvari. Deze rivier stroomt van west naar oost door Kaspi. Ten zuiden van de rivier bevindt zich het Trialetigebergte, dat de geologische zuidgrens van Kaspi vormt. Aan de noordkant van de Mtkvari ligt de smalle Kvernakebi bergrichel die de rivier scheidt van de Sjida kartli Vlakte en tot een hoogte van ongeveer 1100 meter boven zeeniveau reikt.[8]

Kaspi grenst aan zes gemeenten, te weten in het westen Gori en in het noorden Achalgori (feitelijk in Zuid-Ossetië). Het noordoostelijk puntje grenst aan Doesjeti en het oosten aan Mtscheta (beiden regio Mtscheta-Mtianeti). In het zuiden grenst Kaspi aan Tetritskaro en Tsalka (beiden in Kvemo Kartli).

DemografieBewerken

Begin 2022 telde de gemeente Kaspi 41.134 inwoners,[1] een daling van 6% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] De bevolking van Kaspi bestaat voor het grootste deel uit Georgiërs (86,5%). Belangrijke etnische minderheden zijn Azerbeidzjanen (8,8%) en Osseten (4,0%). De Osseten wonen voornamelijk in de dorpen langs de Zuid-Osseetse grens. Andere minderheden in de gemeente zijn een honderdtal Armeniërs, Russen, en enkele tientallen Oekraïners. De bevolking bestaat voor 89,2% uit volgers van de Georgisch-Orthodoxe Kerk en 8,7% moslims. Andere geloofsminderheden zijn jehova's (0,8%, ruim 300) en ruim 100 protestanten.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Kaspi
1897 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002[9] 2014 2021 2022
Gemeente Kaspi - - 44.831   49.897   54.063   53.527   55.416   52.217   43.771   41.795   41.134
Kaspi - 1.562   4.729   9.143   12.263   13.824   17.305   15.233   13.423   12.924   12.708
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[10][11][12][13] Noot:[9]

Administratieve onderverdelingBewerken

De gemeente Kaspi is administratief onderverdeeld in 16 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 74 dorpen (სოფელი, sopeli). Er is één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Kaspi.[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Kaspi is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[15] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 19 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Badri Janiasjvili van Georgische Droom met 62,0% van de stemmen gekozen tot burgemeester, middels een tweede ronde tegen een kandidaat van Verenigde Nationale Beweging. De 10 districtszetels zijn allen naar kandidaten van Georgische Droom gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (47,0%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (34,8%), Voor Georgië (7,8%) en Alliantie van Patriotten (3,2%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[16][17]

Partij 2017 [18] 2021 [19] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 28 19                                      
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 2 8              
  Voor Georgië 2    
  Alliantie van Patriotten (AP) 2 1  
  Europees Georgië (EG) 1
  Georgische Arbeiderspartij 1
Total 34 30  

BezienswaardighedenBewerken

 
Rkoniklooster

In de gemeente Kaspi zijn verschillende cultuur-historische bezienswaardigheden:

VervoerBewerken

Door de gemeente passeren belangrijke transportcorridors: de Tbilisi - Poti / Batoemi spoorlijn, maar ook de route van internationaal belang S1 (E60). Deze East-West Highway is in de gemeente uitgebouwd tot autosnelweg. Verder lopen er diverse nationale routes door de gemeente, zoals de Sh29 (Tbilisi - Gori).

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Gemeente Kaspi.