Abasja (gemeente)

Abasja (Georgisch: აბაშის მუნიციპალიტეტი) is een gemeente in het westen van Georgië met ongeveer 19.500 inwoners (2021[1]), gelegen in de regio Samegrelo-Zemo Svaneti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het administratieve centrum is, heeft een oppervlakte van 322,5 km² en ligt in het Colchis laagland. De Rioni stroomt door de gemeente.

Abasja
აბაშის მუნიციპალიტეტი
Vlag van Abasja Wapen van Abasja
Kaart van Abasja
Situering
Regio Samegrelo-Zemo Svaneti
Coördinaten 42°12'NB, 42°13'OL
Algemeen
Oppervlakte 322,5 km² [2]
Inwoners
(2021)
Gedaald 19.560[1]
(60,7 inw./km²)
Hoofdplaats Abasja
Burgemeester Giga Gabelaja (2021-)
Overig
Website abasha.gov.ge
Portaal  Portaalicoon   Georgië
De hoofdweg S1 door Abasja

De naam "Abasja" is afgeleid van het Arabisch, waarover verschillende legendes bestaan. Een daarvan is dat Arabische veroveraars de rivier Abasja wilden oversteken, maar dat deze overstroomde waarop zij riepen: "Aba-sja", wat betekent "Laten we terugtrekken".[3]

GeschiedenisBewerken

 
Sepieti kerkje
 
Ruïne van Kadari kerk

Na de ineenstorting van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw werd het gebied van Abasja onderdeel van het vorstendom Mingrelië. Met de annexatie door het Russische Rijk kwam het gebied in de bestuurseenheid Oejezd Senaki van het Gouvernement Koetais te liggen. Een klein deel van de huidige gemeente was toen ingedeeld bij Oejezd Koetais. Met de bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie in 1930 kwam het gebied onder rajon Senaki te vallen om in 1935 als rajon Abasja afgesplitst te worden. In de jaren 1960 viel het rajon korte tijd onder Gegetsjkori (Martvili), maar in 1966 werd dat teruggedraaid en kreeg Abasja de huidige grenzen.[3] In 1995 werd het district ingedeeld bij de nieuw gevormde regio (mchare) Samegrelo-Zemo Svaneti, en is in 2006 het district omgezet naar gemeente.

Het gebied rond de Rioni wordt gekenmerkt door vruchtbare gronden in het Colchis laangland. Colchiërs en Laz hebben eeuwenlang landbouw bedreven en metallurgie, ambachten, handel, en stadsleven konden er zich ontwikkelen. Door het gebied passeerden oude (handels)wegen, zoals tussen Poti en Koetaisi en tussen Koboeleti en Martvili.

GeografieBewerken

Abasja ligt in het Colchis laagland, langs beide oevers van de Rioni maar vooral ten noorden ervan. De gemeente grenst in het noorden aan Martvili, in het westen aan Senaki, in het zuiden aan Lantsjchoeti (regio Goeria), in het oosten aan Samtredia (regio Imereti) en het noordoostelijk puntje grenst aan Choni, ook in Imereti. De rivier Abasja, die uit het Egrisigebergte komt, stroomt van noord naar zuid door de gemeente, en vormt een deel van de westelijke grens. Uit datzelfde gebergte komen ook de rivieren Noghela en Tschenistskali, die in dezelfde zuidelijke richting door Abasja stromen. De Tschenistskali vormt de grens met de regio Imereti. De gemeente ligt op ongeveer 20-90 meter boven zeeniveau en is derhalve vlak, met een helling van zuidwest naar noordoosten waar het hoogste deel ligt.

DemografieBewerken

Begin 2021 telde de gemeente Abasja 19.560 inwoners,[1] een daling van ruim 12% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Abasja daalde ook fors met ruim 10%. De bevolking van Abasja is praktisch mono-etnisch Georgisch, waarbij enkele tientallen Russen de grootste groep daarnaast is. Verder bestaat de bevolking voor 99,6% uit volgers van de Georgisch-Orthodoxe Kerk. De enige geloofsminderheden zijn enkele tientallen moslims en jehova's.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Abasja
1897 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002[4] 2014 2021
Gemeente Abasja - - 49.400 30.286   30.416   29.246   28.219   28.707   22.341   19.560
Abasja - 1.514   2.264   4.444   5.197   6.801   7.139   6.430   4.941   4.538
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[5][6][7][8] Noot:[4]

BestuurBewerken

De gemeente Abasja is administratief onderverdeeld in 15 gemeenschappen met in totaal 35 dorpen en een stad te weten het administratieve centrum Abasja. De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Abasja is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[10] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 17 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Giga Gabelaja van Georgische Droom met 54,3% van de stemmen gekozen tot burgemeester. De tien districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom (9) en Verenigde Nationale Beweging (1) gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (42,9%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (30,6%), Voor Georgië (8,3%), Girtsji (3,3%) en Georgische Arbeiderspartij (3,2%). Acht partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet. Het centrum-rechtse liberaal-libertarisch georiënteerde Girtsji behaalde in Abasja hun enige raadszetel in het hele land.[11][12]

Partij 2017 [13] 2021 [14] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 21 18                                  
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 6 8              
  Voor Georgië 2  
  Girtsji 1  
  Georgische Arbeiderspartij 1  
  Europees Georgië (EG) 1
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
  Democratische Beweging 1
  Staat voor de Mensen 1
  Onafhankelijk Raadslid 1
Total 32 30  

BezienswaardighedenBewerken

 
Geboortehuis Konstantine Gamsachoerdia

In de gemeente zijn enkele bezienswaardigheden:

  • Aartsengel kerk in Sepieti uit de 5e-6e eeuw.[15]
  • Geboortehuis van de beroemde Georgische schrijver en academicus Konstantine Gamsachoerdia (1893-1975), vader van de eerste President van Georgië, Zviad Gamsachoerdia.
  • Katsoboeri Beheerd Reservaat, een reservaat van 295 hectare in een voormalige bocht van de Rioni, onderdeel van de beschermde gebieden in het gebied waaronder Nationaal park Kolcheti.

VervoerBewerken

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente en doet de hoofdplaats Abasja aan. Tevens passeren de belangrijke nationaal-regionale hoofdwegen nationale route Sh3 en nationale route Sh4 de gemeente. De Samtredia - Zoegdidi spoorlijn heeft een station in Abasja.

Zie ookBewerken

  Commons heeft mediabestanden in de categorie Gemeente Abasja.