Roestavi

stad in Georgië

Roestavi (Georgisch: რუსთავი) is de derde grootste stad van Georgië en heeft 132.333 inwoners (2023). De stad ligt in het zuidoosten van het land in de regio Kvemo Kartli op ongeveer 20 kilometer ten zuidoosten van hoofdstad Tbilisi aan beide oevers van de rivier Mtkvari. De economie van Roestavi wordt gedomineerd door zware industrie en staalfabrieken.

Roestavi
რუსთავი
Stad in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Roestavi
Wapen van Roestavi
Locatie in Georgië
Roestavi (Georgië)
Roestavi
Geografie
Regio Kvemo Kartli
Oppervlakte 60.6 km² [1]
Hoogte 330 m
Coördinaten 41° 33′ NB, 45° 0′ OL
Bevolking
Inwoners (2023) 132.333 [2]
(2.183,7 inw./km²)
Etniciteit (2014) Georgisch (91,8%)
Azerbeidzjaans (3,7%)
Armeens (1,6%)
Russisch (1,2%)
Ossetisch (0,4%)
Oekraïens (0,3%)
Jezidi (0,2%)
Bestuur
Burgemeester Nino Latsabidze (2021-)
Overige informatie
Stad sinds 1948
Tijdzone UTC+4
Website rustavi.gov.ge
Roestavi in Kvemo Kartli
Roestavi (Kvemo Kartli)
Roestavi
Foto's
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Geschiedenis bewerken

De ontstaansgeschiedenis van menselijke nederzettingen op de plek van Roestavi gaan terug naar de Bronstijd.[3] Vanaf de 4e eeuw n.Chr. ontstond Roestavi als een gefortificeerde stad en in de vroege middeleeuwen werd het een koninklijke stad die uitgroeide tot circa 20.000 inwoners. In de 13e eeuw raakte de stad in verval en verdween.[4]

Sovjet-tijdperk bewerken

De huidige stad werd gesticht in 1948 om arbeiders van een nabijgelegen metallurgische installatie te huisvesten, die in de jaren 50 werd gebouwd om ijzererts van het nabijgelegen Azerbeidzjan te verwerken. Stalin bracht arbeiders van diverse gebieden in Georgië, en dan met name van de landelijke provincies van Westelijk Georgië. De naam van de stad is afkomstig van een nabijgelegen oude stad die door de Mongoolse leider Timoer Lenk (Tamerlane) rond 1400 werd vernietigd. Roestavi werd een zeer belangrijk industrieel centrum in Transkaukasië. De belangrijkste industrieën zijn ijzer en staal en de vervaardiging van metaalproducten en chemische producten.

Duitse oorlogsgevangenen die in de Tweede Wereldoorlog werden gevangen, werden gebruikt om Roestavi te ontwerpen en te bouwen. Roestavi is eigenlijk verdeeld in twee delen: Dzveli Roestavi (Oud-Roestavi) en Achali Roestavi (Nieuw-Roestavi). Oud-Roestavi bevat veel Stalinistische architecturale stijl, terwijl Nieuw-Roestavi door vele typische Sovjetflats wordt overheerst.

Recente geschiedenis bewerken

De val van de Sovjet-Unie in 1991 bleek rampzalig voor Roestavi, aangezien het ook de instorting van de Sovjeteconomie veroorzaakte waarvan de stad afhankelijk was. Dit leidde tot de sluiting van het grootste deel van de bedrijven en werd tot 65% van de bevolking werkloos, met alle bijkomstige sociale problemen als misdaad en armoede. De bevolking kromp van 160.000 medio jaren 90 naar het dieptepunt van 116.000 in 2002. In de jaren 2010 is de economische situatie verbeterd, en is er weer sprake van groei van de stad.

Bestuur bewerken

 
Stadhuis

Roestavi is een van de vijf zelfstandige stadsgemeenten in Georgië. De gemeenteraad van Roestavi (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 35 leden: 28 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 7 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[5] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 10 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Nino Latsabidze van Georgische Droom met 53,7% van de stemmen gekozen tot burgemeester, via een tweede ronde tegen een kandidaat van Verenigde Nationale Beweging. De zeven districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom (4) en Verenigde Nationale Beweging (3) gegaan. De Verenigde Nationale Beweging behaalde de meeste proportionele stemmen (38,4%), gevolgd door Georgische Droom (36,3%) en Voor Georgië (7,5%). Dertien andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[6][7]

Roestavi was een van de slechts zeven gemeenten waar de heersende Georgische Droom partij in 2021 geen meerderheid wist te behalen.[8]

Partij 2017[9] 2021[10]
  Georgische Droom (GD) 18 16
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 3 16
  Voor Georgië 3
  Europees Georgië (EG) 2
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
  Georgische Arbeiderspartij 1
Totaal 25 35

Demografie bewerken

 
Veel Sovjethoogbouw

Roestavi heeft door de Sovjet-industrialisatie onder Stalin een snelle groei gekend. Als gevolg van werkloosheid door de gesloten industrie tijdens de crisisjaren in de jaren 1990 verhuisden veel mensen uit de stad. Rond 2002 werd het dieptepunt van de krimp bereikt, maar sindsdien groeit de stad.

In 2023 had de stad ruim 132.000 inwoners,[2] een toename van 4% sinds de volkstelling van 2014.[1] Roestavi is door de groei de derde stad van Georgië, vlak voor Koetaisi.

Historische (etnische) bevolkingssamenstelling Roestavi
Jaar 1959[11] 1970[12] 1979[13] 1989[14] 2002[15][16] 2014[17] 2020[2] 2023[2]
Roestavi[18] 62.395   98.210   129.084   158.661   116.384   125.103   128.680   132.333
Georgiërs 27.680 44,4% 55.158   56,2% 79,820   61,8% 103.523   65,2% 102.151   87,8% 114.819   91,8%
Russen 19.724 31,6% 21.610   22,0% 23,060   17,9% 21.267   13,4% 3.563   3,1% 1.459   1,2%
Azerbeidzjanen 3.693 5,9% 5.765   5,9% 7.443   5,8% 11.576   7,3% 4.993   4,3% 4.661   3,7%
Armeniërs 4.367 7,0% 5.943   6,1% 6.707   5,2% 6.872   4,3% 2.809   2,4% 1.965   1,6%
Osseten 1.601 2,6% 3.224   3,3% 4.493   3,5% 5.613   3,5% 1.410   1,2% 545   0,4%
Opmerking census 2002[15]

Etniciteit en religie bewerken

 
Hoofdkantoor Roestavi staalwerken

De bevolking van Roestavi was anno 2014 voor bijna 92% Georgisch. De grootste etnische minderheidsgroep binnen de resterende 8% zijn de Azerbeidzjanen (3,7%), gevolgd door Armeniërs (1,6%) en Russen (1,2%). Er wonen ruim 500 Osseten (0,4%) in de stad. Andere etnische minderheden zijn ruim 300 Oekraïners, ruim 200 Jezidi's, ruim 100 Grieken, ruim 50 Assyriërs en kleinere aantallen Kisten, Joden, Abchaziërs en Bosja.

De verhoudingen van de etnische bevolkingssamenstelling is niet altijd zo geweest. Vooral in de Sovjet periode lagen deze geheel anders, waarbij het aandeel Russen en Osseten tot 1989 opvalt. Migratie tijdens en na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, door economische neergang en burgeroorlog, maakte de stad dominant etnisch Georgisch. Het aandeel Azerbeidzjanen daalde weinig, maar is wel laag voor de regio Kvemo Kartli dat een grote Azerbeidzjaanse bevolkingsgroep kent (42%).

Vervoer bewerken

 
Autosnelweg tussen Roestavi en Tbilisi

Roestavi ligt aan de S4 / E60. Dit is de belangrijkste verkeersader tussen Tbilisi en Roestavi, en de belangrijkste route naar Azerbeidzjan (Tsiteli Chidi, Rode Brug). Tussen Roestavi en Tbilisi is de S4 een autosnelweg. In de toekomst wordt de weg in zuidelijke richting naar de Azerbeidzjaanse grens uitgebouwd als autosnelweg. In de noordkant van de stad, in het gemeentelijke gebied, sluit de S9 Tbilisi Bypass aan op de S4. Dit is de oostelijke ringweg rond Tbilisi.

Er zijn diverse regionale wegen die in de stad beginnen of eindigen. Een van de belangrijkste is de nationale route Sh66, via de stad Gardabani naar de grensovergang Vachtangisi met Azerbeidzjan. Dit is met ruim 69.000 buitenlandse reizigers in 2019 een secundaire grensovergang.[20] Ter vergelijking, de Rode Brug grensovergang in de S4/E60 kent 1,1 miljoen buitenlandse reizigers het land in. Ten slotte is de Sh157 een toegangsroute naar het David Garedzja-klooster, een bekende toeristische trekpleister aan de Azerbeidzjaanse grens in de gemeente Sagaredzjo. Deze weg bedient ook het grote industriële gebied ten zuiden van de stad.

De internationale spoorlijn Tbilisi - Bakoe, in 1883 geopend, heeft een station aan de rand van Roestavi.

Stedenbanden bewerken

Roestavi onderhoudt stedenbanden:[21]

1 Memorandum / Intentie / Handvest van samenwerking. 2 Vriendschappelijke stad.

Sport bewerken

 
Poladistadion van FC Roestavi.

Voetbalclub FC Roestavi werd in 2007 en 2010 landskampioen van Georgië. FC Roestavi speelt haar wedstrijden in het Poladistadion.

Aan de noordkant van de stad ligt sinds 1978 het circuit Rustavi International Motorpark.

Geboren bewerken

Externe links bewerken

Referenties bewerken

Zie de categorie Rustavi van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.