Kvareli (gemeente)

gemeente in Georgië
(Doorverwezen vanaf Kvareli (district))

Kvareli (Georgisch: ყვარლის მუნიციპალიტეტი, Qvarlis munitsipaliteti) is een gemeente in het oosten van Georgië met 30.301 inwoners (2022), gelegen in de regio (mchare) Kacheti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van 1000 km² en ligt aan de noordkant van de Alazani riviervallei. Het gebied is een belangrijke producent van wijn.

Kvareli
ყვარლის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Kvareli
Wapen van Kvareli
Kaart van Kvareli
Situering
Regio Kacheti
Coördinaten 41°57'5"NB, 45°48'6"OL
Algemeen
Oppervlakte 1000 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 30.301[1]
(30,3 inw./km²)
Hoofdplaats Kvareli
Burgemeester Givi Zaoetasjvili (2021-)
Overig
Website kvareli.gov.ge
Foto's
Gremi castle complex 04.jpg
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

 
Gouvernement Tiflis: Oejezd Telavi medio 1900 (midden, groen)

Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw behoorde het gebied van Kvareli tot het Koninkrijk Kachetië en voor korte tijd het fusiekoninkrijk Kartli-Kachetië. Na de annexatie door het Russische Rijk begin 19e eeuw werd het gebied achtereenvolgens onderdeel van het Gouvernement Georgië, het Gouvernement Georgië-Imeretië, en vanaf 1846 tot 1917 het Gouvernement Tiflis. Binnen die laatste twee was het onderdeel van Oejezd Telavi.[3] Medio 1846 werd in het Oejezd Telavi een bestuurlijke sectie met de naam Kvareli opgericht, het oetsjastok Kvareli (Russisch: Кварельскій участокъ). Dit district besloeg de huidige gemeente Kvareli en het noordelijke deel van Telavi, aan de linkerkant van de Alazani.

Er volgden wat verschuivingen in de periode 1917-1930, door de tussenkomst van de Democratische Republiek Georgië en de vorming van de Sovjet-Unie. Maar bij de bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie in 1930 werd het rajon Kvareli in de huidige omvang als zelfstandige bestuurseenheid opgericht,[4] dat in 2006 omgevormd werd naar een gemeente (municipaliteit). In 1995 werd het district onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti.

AvarenBewerken

In 1852, tijdens de Kaukasusoorlog, werden Avaren uit Dagestan in Kvareli hervestigd.[5] Dit gebeurde met name in en rond het destijds verlaten dorp Dzveli Gavazi (Oud Gavaz), het hedendaagse Achalsopeli.[6] Bij de volkstelling van 1926 werden ruim 3000 Avaren in Georgië geteld, waarvan bijna 90% woonachtig in de dorpsgemeenschap Dzveli Gavazi bestaande uit tien dorpen, waar zij 32,5% van de gehele bevolking uitmaakten. Inmiddels woonden in het hoofddorp Dzveli Gavazi vooral Georgiërs (ruim 4000) en waren de overige negen dorpen van de gemeenschap volledig Avaars.[7] Toen de Sovjets in 1944 overgingen tot de deportatie van Tsjetsjenen en Ingoesjen naar Centraal-Azië mochten de Georgische Avaren zich vrijwillig hervestigen in het gebied van de inmiddels voormalige Tsjetsjeens-Ingoesjetische ASSR. Tussen de 1800 en 2000 deden dat uiteindelijk (500 a 600 huishoudens). De omstandigheden in het gebied waren niet goed en velen stierven aan tyfus en malaria. In de periode 1956-1957 deden de verhuisde Avaren een beroep op de Georgische Sovjetautoriteiten om terug te mogen keren. Dat mochten zij, maar niet naar hun oude dorpen omdat hier inmiddels Georgiërs woonden. Alleen Avaren uit Tivi konden uiteindelijk na protest terug naar hun oude dorp. De anderen kregen een plek op slechte grond in de buurt die eerst geheel gecultiveerd moest worden.[5]

Met de opkomst van het Georgisch nationalisme in de nadagen van de Sovjet-Unie en het Georgisch-nationalitische regime van Zviad Gamsachoerdia, richtte de Georgische leider in 1990 zijn pijlen ook op de Avaren in Kvareli. Met zijn leuze "Georgië voor de Georgiërs" werden ook de Avaren, net als de Osseten en anderen geïntimideerd. Bij een grote anti-Avaar manifestatie op 14 juni 1990, met duizenden Georgiërs in het dorp Achalsopeli, werd door Gamsachoerdia openlijk opgeroepen tot het "verdrijven van de Avaren uit Georgië".[8] In de nacht na deze manifestatie werd het nabijgelegen dorp Tivi omsingeld en begon een zevendaagse blokkade, gevolgd door confrontaties tussen Georgiërs en Avaren. Uiteindelijk werden de Avaren uit het dorp Tichlistskaro verdreven. Op 30 april 1991 werd een overeenkomst tussen Dagestan en Georgie getekend ten behoeve van de "georganiseerde hervestiging van inwoners van de Avaar-nationaliteit uit de Kvareli-regio van Georgië naar de Dagestaanse ASSR". Uiteindelijk kwam er niet veel van deze hervestiging omdat de voorgenomen locaties in de steppes van Dagestan helemaal niet geschikt waren voor de beroepsactiviteiten van de Georgische Avaren.[8]

GeografieBewerken

 
Gremikathedraal

De gemeente Kvareli ligt aan de noordzijde van de Alazani, die de zuidelijke natuurlijke grens vormt. In het noorden ligt de gemeente tot aan de waterscheiding en hoofdkam van de Grote Kaukasus, dat tevens de grens met de Russische deelrepubliek Dagestan is. De vruchtbare vallei van de Alazani en het goede klimaat maakt dat er in Kvareli veel wijnbouw plaatsvindt.

Kvareli grenst in het westen aan de gemeente Telavi, in het zuiden aan Goerdzjaani en in het oosten aan Lagodechi, allen gemeenten van de regio Kacheti. Tenslotte grenst de gemeente in het noorden aan de Russische deelrepubliek Dagestan.

DemografieBewerken

Begin 2022 telde de gemeente Kvareli 30.301 inwoners,[1] een lichte stijging van ruim 1,5% ten opzichte van de volkstelling van 2014. In lijn met de rest van het land vond in 2021 een (lichte) daling van de bevolking plaats. De bevolking van Kvareli bestond in 2014 voor bijna 94% uit Georgiërs. Een opvallende minderheid zijn de bijna 1000 Avaren (3,3%), een Dagestaanse etnische bevolkingsgroep. Zij wonen voornamelijk in een drietal dorpen bij Achalsopeli, waar zij in elk een meerderheid vormen. Een andere bijzondere minderheid zijn de Oedi, een bevolkingsgroep van het historische Kaukasisch Albanië. De Georgische Oedi gemeenschap woont vrijwel geheel in het Kvareliaanse dorpje Zinobiani vlakbij het Avaars bewoonde Tsjantliskoere en is met 164 inwoners de helft van de bevolking. Verder wonen er ruim 300 Osseten en ruim 100 Armeniërs in de gemeente.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Kvareli
1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2021 2022
Gemeente Kvareli - - 35.798   38.878   41.564   42.132   42.237   37.658   29.827   30.457   30.301
Kvareli - 5.571   7.828   9.166   9.528   10.600   11.165   9.045   7.739   9.010   9.078
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[9] Noot:[11]

Administratieve onderverdelingBewerken

 
Kvareli is het bestuurlijk centrum

De gemeente Kvareli is administratief onderverdeeld in 10 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 21 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Kvareli.[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Kvareli is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 27 leden: 18 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 9 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[12] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 12 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Givi Zaoetasjvili van Georgische Droom met 56,7% van de stemmen gekozen tot burgemeester. De 10 districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom (8) en Verenigde Nationale Beweging (2) gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (50,3%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (36,0%) en Voor Georgië (5,5%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[13][14]

Partij 2017 [15] 2021 [16] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 20 19                                      
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 4 7            
  Voor Georgië 1  
  Europees Georgië (EG) 1
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
  Georgische Arbeiderspartij 1
Total 27 27  


BezienswaardighedenBewerken

 
Nekresiklooster

In Kvareli zijn een tweetal belangrijke cultuur-historische bezienswaardigheden:

  • Nekresiklooster, een kloostercomplex uit oorspronkelijk de 6e eeuw en opgericht door bisschop Abibos, een van de Dertien Assyrische Vaders.[17] Het complex werd na een sluiting van bijna 200 jaar in 2000 weer in gebruik genomen en bevindt zich op een bergrichel enkele kilometers ten westen van de stad Kvareli.
  • Gremi kathedraal uit de 16e eeuw. De kathedraal bevindt zich op een citadel op een heuvel in het dorpje Gremi, ongeveer 15 kilometer ten westen van Kvareli.[18]

VervoerBewerken

Kvareli is met de rest van Kacheti en het land verbonden via de nationale route Sh43 (Tianeti - Achmeta - Kvareli - Lagodechi), de arteriële hoofdweg aan de noordzijde van de Alazani. Daarnaast zijn er twee belangrijke oversteken naar de zuidkant van de Alazani, de Sh69 van Kvareli naar de Sh42 bij Moekoezani en de Sh70 vanaf de Sh43 naar de regio hoofdstad Telavi. Deze wegen zijn de levensaders voor de wijnregio rond de Alazani.

Rusland ondernam verschillende pogingen in de 21e eeuw om een oude route vanaf Dagestan over de Grote Kaukasus naar Kacheti, de zogeheten Avar-Kacheti weg, te herbouwen. Deze route zou langs de Dagestaanse Avar-rivier omhoog over de 2160 meter hoge Moesjaki-pas naar Achalsopeli in Kvareli moeten leiden. De Georgische autoriteiten voelden weinig voor een dergelijke verbinding, uit vrees voor militaire kwetsbaarheid.[19][20]

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Kvareli Municipality.