Regering-Theunis I

De regering-Theunis I (16 december 1921 - 13 mei 1925) was een Belgische regering. Het was een coalitie tussen de Katholieke Partij (80 zetels) en de Liberale Partij (33 zetels). De regering volgde de regering-Carton de Wiart op en werd opgevolgd door de regering-Van de Vyvere.

Regering-Theunis I
Zetelverdeling van de bestuursmeerderheid van regering-Theunis I in de Kamer van volksvertegenwoordigers
Zetelverdeling van de bestuursmeerderheid van regering-Theunis I in de Kamer van volksvertegenwoordigers
Coalitie      Katholieke Partij
     Liberale Partij
Zetels Kamer 113 van 186 (20 november 1921)
Premier Georges Theunis
Aantreden 16 december 1921
Ontslagnemend 5 april 1925
Einddatum 13 mei 1925
Voorganger Carton de Wiart
Opvolger Van de Vyvere
Portaal  Portaalicoon   België

VormingBewerken

Na de grondwetsherziening van 1921 zijn de socialisten van de Belgische Werkliedenpartij numeriek niet meer nodig in de regering. Nog voor de verkiezingen van 20 november 1921 wordt door Max-Léo Gérard, secretaris van koning Albert I, een regeerprogramma opgesteld, met voorop de sanering van de overheidsfinanciën. Georges Theunis, afkomstig uit de zakenwereld en onder de vorige regeringen delegatieleider bij de Commissie voor Herstelbetalingen, en vervolgens minister van Financiën, wordt op 5 december aangesteld als formateur en presenteert zijn nieuwe regering op 16 december.

MaatregelenBewerken

Sociaal-economisch voert de regering een conservatief beleid. Ze beperkt de uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen. De regering wil ook de strikte achturige werkdag versoepelen, maar stuit op tegenstand van de vakbonden. De stijging van de levensduurte wordt echter niet aangepakt.

In januari 1923 neemt het Belgisch leger deel aan de Ruhrbezetting. De dienstplicht wordt uitgebreid van tien naar twaalf maanden.

Een belangrijk dossier uit het minimumprogramma van de Vlaamse beweging, de vernederlandsing van de Gentse universiteit, moet nog worden aangepakt. Hiervoor trekt de premier ministers uit de academische wereld aan als expert ter zake: eerst Eugène Hubert, vervolgens Léon Leclère, en ten slotte Pierre Nolf. Het compromis dat uit de bus komt kan echter van flamingante kant niet op bijval rekenen en wordt schamper de Nolf-barak genoemd.

Val en doorstartBewerken

Op 27 februari 1924 verwerpt het parlement het Frans-Belgisch handelsakkoord. Premier Theunis biedt het ontslag van de regering aan de koning aan, maar deze belast hem onmiddellijk met een nieuwe formatieopdracht. Op 11 maart 1924 komt een vernieuwde regering-Theunis tot stand, met twee christendemocratische ministers: Paul Tschoffen en Henri Carton de Tournai. De verongelijkte Henri Jaspar komt echter niet terug als minister. Met de steun van de christendemocratische vleugel wordt het handelsakkoord alsnog aangenomen.

De vernieuwde regering werkt nog een jaar door en biedt haar ontslag aan bij de vervroegde verkiezingen van 5 april 1925.

SamenstellingBewerken

Naam Partij Functie en bevoegdheden Termijn
  Georges Theunis Katholieke Partij Premier en Minister
Financiën
16 december 1921 - 13 mei 1925
  Henri Jaspar Katholieke Partij Minister
Buitenlandse Zaken
16 december 1921 - 11 maart 1924
  Paul Hymans Liberale Partij 11 maart 1924 - 13 mei 1925
  Paul Berryer Katholieke Partij Minister
Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid
16 december 1921 - 13 mei 1925
  Eugène Hubert Liberale Partij Minister
Kunsten en Wetenschappen
16 december 1921 - 16 oktober 1922
  Léon Leclère technicus 16 oktober 1922 - 8 november 1922
  Pierre Nolf Liberale Partij 8 november 1922 - 13 mei 1925
  Fulgence Masson Liberale Partij Minister
Justitie
16 december 1921 - 13 mei 1925
  Albéric Ruzette Katholieke Partij Minister
Landbouw en Openbare Werken
16 december 1921 - 13 mei 1925
  Romain Moyersoen Katholieke Partij Minister
Nijverheid en Arbeid
16 december 1921 - 11 maart 1924
  Paul Tschoffen Katholieke Partij 11 maart 1924 - 13 mei 1925
  Xavier Neujean Liberale Partij Minister
Spoorwegen Posterijen en Telegrafie
16 december 1921 - 13 mei 1925
  Albert Devèze Liberale Partij Minister
Landsverdediging
16 december 1921 - 6 augustus 1923
  Pierre Forthomme Liberale Partij 6 augustus 1923 - 13 mei 1925
  Louis Franck Liberale Partij Minister
Koloniën
16 december 1921 - 11 maart 1924
  Henri Carton de Tournai Katholieke Partij 11 maart 1924 - 13 mei 1925
  Aloys Van de Vyvere Katholieke Partij Minister
Economische Zaken
16 december 1921 - 11 maart 1924
  Romain Moyersoen Katholieke Partij 11 maart 1924 - 13 mei 1925

HerschikkingenBewerken