Samtredia (gemeente)

gemeente in Georgië
(Doorverwezen vanaf Samtredia (district))

Samtredia (Georgisch: სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, Samtrediis munitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië met ruim 42.000 inwoners (2022), gelegen in de regio (mchare) Imereti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van 364,1 km² en ligt aan weerszijden van de rivier Rioni in het Colchis laagland.

Samtredia
სამტრედიის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Samtredia
Wapen van Samtredia
Kaart van Samtredia
Situering
Regio Imereti
Coördinaten 42°9'NB, 42°20'OL
Algemeen
Oppervlakte 364,1 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 42.200[1]
(115,9 inw./km²)
Hoofdplaats Samtredia
Burgemeester Davit Bachtadze (2021-)
Foto's
Samtredia ligt in het Colchis laagland aan de Rioni
Samtredia ligt in het Colchis laagland aan de Rioni
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Samtredia tot de Russische annexatie 1810 in het Koninkrijk Imeretië. Net als het eerder geannexeerde oosten van Georgië werden de westelijke gebieden administratief ingedeeld naar Russisch model. Tot 1840 ging het voormalige koninkrijk als Oblast Imeretië door het leven,[3] toen het opging in het Georgië-Imeretië. In 1846 werden oost- en west-Georgië weer gescheiden en viel Samtredia onder het Gouvernement Koetais (Russisch: Кутаи́сская Губе́рния, Koetaiskaya Goebérniya). Het werd hierbinnen onderdeel van het okroeg Koetais,[4] dat later naar oejezd omgevormd zou worden (ook wel mazra genoemd in het Georgisch). Hierbinnen was Samtredia een van de vijf gemeentelijk districten, zogeheten oetsjastok (Russisch: участокъ).

 
Station Samtredia

Onder het Russisch keizerlijke regime werd de spoorweg infrastructuur Transkaukasië in hoog tempo ontwikkeld. De eerste spoorlijn ten zuiden van de Kaukasus werd in 1872 geopend, de Tbilisi - Poti lijn, en kwam door Samtredia. Dit betekende een groeimpuls voor het gebied. In 1883 volgde de aftakking vanaf Samtredia naar Batoemi, wat de stad tot een belangrijke halte maakte voor de trans-Kaukasische transporten van de Kaspische Zee naar de Zwarte Zee havens.

Er volgden bestuurlijke herindelingen in de periode 1917-1930 door de tussenkomst van de Democratische Republiek Georgië en de vorming van de Sovjet-Unie. De huidige bestuurlijke eenheid werd uiteindelijk gevormd met de grote Sovjet districtshervorming in 1929-1930 toen het als rajon Samtredia werd opgricht, waarna het in 1930 een zelfstandige bestuurseenheid werd binnen de Georgische SSR.[5] In 1995 werd het rajon onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti en in 2006 werd het rajon omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

GeografieBewerken

Samtredia ligt in het Colchis laagland, langs beide oevers van de Rioni maar vooral ten noorden ervan. De gemeente grenst in het noorden aan Choni, in het westen aan Abasja (regio Samegrelo-Zemo Svaneti), in het zuidwestelijke puntje aan Lantsjchoeti en in het zuiden aan Tsjochataoeri (beiden regio Goeria). In het zuidoosten ligt Vani en langs de oostgrens ligt Tskaltoebo, beiden in de regio Imereti. De rivier Tschenistskali, die uit het Egrisigebergte komt, stroomt van noord naar zuid langs de gemeente, en vormt de westelijke grens met Abasja en de regio Samegrelo-Zemo Svaneti. De rivier komt in de zuidwesthoek van de gemeente samen met de Rioni. De gemeente ligt voornamelijk op ongeveer 20-90 meter boven zeeniveau en is derhalve vlak, met een helling van zuidwest naar het noordoosten. In het zuiden van de gemeente ligt een klein gedeelte op de noordelijke hellingen van het Goeriagebergte en het Meschetigebergte waar het eem maximale hoogte van 1100 meter boven zeeniveau bereikt.

DemografieBewerken

Begin 2021 telde de gemeente Samtredia 42.200 inwoners,[1] een daling van ruim 13% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Samtredia daalde ook fors met ruim 11%. De bevolking van Samtredia is praktisch mono-etnisch Georgisch (98,4%). De grootste etnische minderheden zijn bijna 400 Armeniërs (0,7%) die bijna allen in de stad Samtredia wonen, gevolgd door ruim 200 Russen (0,4%). Verder wonen er enkele tientallen Oekraïners, Bosja, Azerbeidzjanen, Assyriërs en Osseten. De religieuze samenstelling volgt de etnische: 98,4% is volger van de Georgisch-Orthodoxe Kerk, gevolgd door ruim 200 moslims (0,4%) en bijna 150 jehova's (0,3%).

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Samtredia
1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002[6] 2014 2021 2022
Gemeente Samtredia - - 58.200   62.556   67.141   65.400   64.504   60.456   48.562   43.448   42.200
Samtredia (stad) - 6.423   19.803   19.580   21.974   33.999   34.468   29,761   25.318   23.086   22.444
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[7][8][9][10] Noot:[6]

Administratieve onderverdelingBewerken

 
Samtredia is centrum van de gemeente

De gemeente Samtredia is administratief onderverdeeld in 13 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 49 dorpen (სოფელი, sopeli), één 'nederzettingen met stedelijk karakter' (დაბა, daba) en één stad (ქალაქი, kalaki).[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Samtredia is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 33 leden: 22 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 11 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[12] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 18 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Davit Bachtadze van Georgische Droom met 59,9% van de stemmen gekozen tot burgemeester. Alle elf districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (52,2%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (30,5%), Voor Georgië (4,0%) en Lelo (3,5%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[13][14]

Partij 2017 [15] 2021 [16] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 26 24                                              
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 4 7            
  Voor Georgië 1  
  Lelo voor Georgië 1  
  Europees Georgië (EG) 2
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
Total 33 33  

BezienswaardighedenBewerken

 
Huismuseum Niko Nikoladze
  • Huismuseum in Didi Jichaisji van de Georgische schrijver, publicist, pro-westerse verlichter en publiek figuur Niko Nikoladze (1843 – 1928), opgericht in 1951.[17] Nikoladze stond vooral om zijn bijdragen aan de ontwikkeling van de Georgische liberale journalistiek en zijn betrokkenheid bij verschillende economische en sociale projecten van die tijd, en was een van de naaste kameraden van Ilia Tsjavtsjavadze. In de tuin van het in 1886 gebouwde huis staan planten die wetenschappers uit de wereld meebrachten.
  • Synagoge in Koelasji. De houten synagoge dateert uit de 18e eeuw en is de laatste overgebleven van diverse synagogen in het stadje dat tot 1990 een meerderheid aan Joodse inwoners had.[18]

VervoerBewerken

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, de S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente en doet de hoofdplaats Samtredia aan, waar de S12 / E692 naar Batoemi begint. Tevens passeren enkele belangrijke nationaal-regionale hoofdwegen de gemeente, zoals de nationale route Sh12 naar Koelasji en Choni en de Sh13 naar Baghdati. De Tbilisi - Poti / Zoegdidi spoorlijn komt sinds 1872 door Samtredia en heeft een belangrijke aftakking naar Batoemi. De internationale Luchthaven Koetaisi ligt deels in de gemeente Samtredia.

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Samtredia Municipality.