Nationale Partij Suriname

politieke partij in Suriname

De Nationale Partij Suriname (NPS) is een Surinaamse sociaaldemocratische politieke partij, en was lange tijd de grootste politieke partij, die meer dan 40 jaar deel uitmaakte van verschillende coalitiekabinetten. De partij is opgericht op 29 september 1946, door onder andere Johan Ferrier. De achterban van de partij bestaat voornamelijk uit Creolen. Het hoofdkantoor bevindt zich in Grun Dyari in het centrum van Paramaribo. De zusterpartij van de NPS in Nederland is GroenLinks.[1] De NPS heeft ook een afdeling in Nederland, het Platform Frambo Nederland. "Frambo" betekend fakkel in het Sranantongo, verwijzend naar de fakkel in het logo van de partij.

Nationale Partij Suriname
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Personen
Partijvoorzitter Gregory Rusland
Vicepartijvoorzitter Jerrel Pawiroredjo
Zetels
Zetels in De Nationale Assemblée
3 / 51
Geschiedenis
Opgericht 29 september 1946
Afsplitsing(en) Surinaamse Democratische Partij
Progressieve Nationale Partij (1967-1977)
Algemene gegevens
Actief in Vlag van Suriname Suriname
Richting centrumlinks
Ideologie sociaaldemocratie
Kleuren Groen
Website npssuriname.org
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Geschiedenis bewerken

In 1955 scheidde 8 NPS leden zich af en richtten de Surinaamse Democratische Partij (SDP) op. In 1967 gebeurde hetzelfde toen ook enkele leden zich afgescheiden hadden en de Progressieve Nationale Partij (PNP) oprichtten. De NPS kreeg tijdens het bestuur van Pengel de bijnaam "Mama Krioro Partij".[2]

In 1973 vormde de NPS een coalitie met de creoolse Partij Nationalistische Republiek (PNR), de katholieke creoolse Progressieve Surinaamse Volkspartij (PSV) en de javaanse KTPI; onder de naam Nationale Partij Kombinatie (NPK). NPS-voorzitter Henck Arron was de lijsttrekker. De NPK won de verkiezingen van dat jaar en Arron kondigde aan dat Suriname voor het eind van 1975 onafhankelijk zou worden. Dit was een kabinet zonder een Hindoestaanse partij, die op dat moment tegen de onafhankelijkheid waren.

De NPK won ook in 1977 de verkiezingen, Arron vormde opnieuw een kabinet. Dit kwam in 1980 in conflict met de militairen die vervolgens een staatsgreep pleegden: de Sergeantencoup.

Na de militaire dictatuur keerde de NPS pas in 1987 weer in het centrum van de macht terug. Front voor Democratie en Ontwikkeling, waar de NPS onderdeel van was, behaalde 41 van de 51 zetels. Na de verkiezingen werd Ramsewak Shankar president en Arron werd vicepresident. Aan deze regering kwam vroegtijdig een einde door de telefooncoup.

Bij de verkiezingen van 1991 won de NPS en Ronald Venetiaan werd voor de eerste keer president van Suriname. Na de verkiezingen van 1996 kwam de NPS in de oppositie terecht toen de Nationale Democratische Partij van Desi Bouterse en Jules Wijdenbosch de grote winnaars waren.

Eind jaren 1990 bewerken

In de nasleep van de voor de NPS teleurstellende uitkomst van de regeringsformatie ontstond er in juli 1997 verdeeldheid over de kandidatenlijst voor een nieuw hoofdbestuur. Deze onenigheid was het meest zichtbaar binnen de afdeling-Paramaribo, de grootste van de elf NPS-afdelingen. Een meerderheid van 26 kernen zette het bestuur onder leiding van Erwin Lelie af en verving het door een voorlopig bestuur onder leiding van Jules Anches. De nieuwe voorzitter zou gevraagd worden om op de congresvergadering van 19 oktober te stemmen op de kandidatenlijst waarop na beoogd voorzitter Venetiaan de naam van Arti Jessurun als ondervoorzitter prijkte. Dit was binnen de NPS een omstreden lijst, die opgesteld was in reactie op de lijst van het partijestablishment. Daarop was achter Venetiaan als voorzitter Otmar Rodgers als ondervoorzitter gepositioneerd. De lijsten illustreerden de tweedeling in de partij. Venetiaan had alleen de lijst bewilligd waarop hij met Rodgers als ondervoorzitter figureerde.

Het hoofdbestuur had twee keer met de voorzitters van de afdelingsbesturen vergaderd met de bedoeling een consensuslijst op te stellen. Dit had niet het beoogde resultaat opgeleverd. Nadat vijf van de voorzitters niet meer waren komen opdagen, hadden de zes overgebleven voorzitters hun lijst ingediend bij het hoofdbestuur. Aan de hand hiervan had het hoofdbestuur de kandidatenlijst samengesteld. In antwoord hierop suggereerden de voorzitters die zich afzijdig hadden gehouden een commissie van wijze mannen te vragen een consensuslijst op te stellen. Het congresbestuur had dit voorstel afgewezen. Naar het oordeel van het bestuur was dit plan gefabriceerd door ‘een werkarm van de NDP in de NPS’.

Partijvoorzitter Venetiaan sprak van een onwettige afdelingsvergadering in Paramaribo en meende dat vier voorzitters van de vijf afdelingen die Jessurun als ondervoorzitter zouden steunen, hadden gehandeld zonder hun achterban te hebben geraadpleegd. Venetiaan wilde in gesprekken met de afdelingsvoorzitters komen tot een consensuslijst. In een ingezonden brief in De Ware Tijd weersprak hij de analyse van de hoofdredactie van deze krant. Deze had gesteld dat de NPS bezig was uit elkaar te vallen. Volgens Venetiaan was dit overdreven. Het ging om een verkiezingsstrijd binnen de partij, niet om groepen aanhangers die zich in nieuwe partijen wensten op te splitsen.

De kritiek op Venetiaan luidde dat hij moeilijk toegankelijk was en niet alle top-NPS’ers kende in belangrijke beslissingen die hij nam. In het landsbestuur, maar zeker binnen de partij waaraan hij leidinggaf, wenste hij moreel-ethische principes hoog te houden. Hij sloot op voorhand samenwerking met de NDP uit en nam een kritische houding aan ten aanzien van de handelselite in de VHP. Dat deze factie zich na de verkiezingen van 1996 had afgescheiden van de VHP en als BVD een coalitie was aangegaan met de KTPI en de NDP bewees voor hem dat bepaalde belangengroepen er niet voor terugdeinsden politiek opportunisme en ongebreideld kapitalisme op een verwerpelijke manier met elkaar te verbinden. Deze moreel-ethische principes lagen ook ten grondslag aan Venetiaans verzet tegen verdere samenwerking met Arti Jessurun. Laatstgenoemde was ondervoorzitter van de NPS geweest, maar had voor alle partijfuncties bedankt toen in augustus 1993 zijn betrokkenheid was uit gekomen bij de Begro-Insulaire-affaire. In ruil voor het aanwenden van zijn politieke invloed had hij tonnen aan Nederlandse guldens ontvangen van Insulaire Handelsvereniging en Wagenaar Begro.[3]

2000-heden bewerken

Bij de verkiezingen van 2000 ging de NPS een coalitie aan met de Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP), de Pertjajah Luhur (PL) en de Surinaamse Partij van de Arbeid (SPA). Als Nieuw Front had de politieke combinatie 33 zetels, waarvan 16 voor de NPS, 7 voor de VHP, 6 voor Pertjajah Luhur en 4 voor de SPA. Doordat de NPS de meeste zetels in het Nieuw Front had, mochten zij de president voordragen; Ronald Venetiaan werd opnieuw president. Ook bij de verkiezingen van 2005 won Nieuw Front (deze keer met 41,2 %). Ronald Venetiaan werd voor de derde keer president.

Tijdens de verkiezingen van 2010 behaalde de NPS 4 zetels, en kwam in de oppositie terecht. Op 17 juni 2012 werd Ronald Venetiaan opgevolgd door Gregory Rusland als partijvoorzitter.

Tijdens de verkiezingen van 2015 deed de NPS mee in de alliantie V7. Chan Santokhi (VHP) werd door V7 naar voren geschoven als de presidentskandidaat. De alliantie behaalde 18 zetels; waarvan 2 zetels naar de NPS gingen.[4]

De NPS stelde in alle districten kandidaten tijdens de verkiezingen van 2020 en verwierf drie zetels.[5]

Organisatie bewerken

De NPS wordt bestuurd door de partijstructuren, waaronder het hoofdbestuur met 15 leden, en het congresbestuur van 7 leden. De partijstructuren worden elke 4 jaar gekozen.

De huidige structuren, verkozen in 2020, bestaan uit:[6]

Hoofdbestuur Congresbestuur
2020 2016 2012[7] 2020
Gregory Rusland Gregory Rusland Gregory Rusland Danielle Beeldsnijder
Jerrel Pawiroredjo Jerrel Pawiroredjo Ruth Wijdenbosch Rugia Bergraaf
Patricia Etnel Patricia Etnel Murwin Leeflang Sjachnaz Pengel
Dorothy Hoever Dorothy Hoever Hesdy Pigot Dayanand Dwarka
Hesdy Pigot Hesdy Pigot Kortencia Sumter-Griffith Mario Vermeer
Irshaad Fatehmahomed Irshaad Fatehmahomed Orpheu Marengo Rachele Giddings
Roseline Daan Roseline Daan Ronny Oemar Hans Breeveld
Andy Sie Lau Andy Sie Lau Jerrel Pawiroredjo
Ronny Oemar Ronny Oemar Remi Pollack
Monique Sowidjojo Leendert Abauna Ruth Renfurm-Coutinho
Sharisa Kensmil Orpheu Marengo Carmelita Ferreira
Haroen Daha Silenta Neslo Arthur Tjin-A-Tsoi
Saskia Nahar Ruth Renfurm-Coutinho Frans Banai
Michel Felisi Wayne Telgt
Rodney Revales

Verkiezingsuitslagen bewerken

Verkiezingsjaar Partijvoorzitter Kandidatenlijst Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels Districten Coalitie/Oppositie
1949 Gerard van der Schroeff Kandidatenlijst 13 / 21 Coalitie
1951 Kandidatenlijst 13 / 21 Coalitie
1955 Eugene Doelwijt Kandidatenlijst 2 / 21 Oppositie
1958 Kandidatenlijst 9 / 21 Coalitie
1963 Johan Adolf Pengel Kandidatenlijst 14 / 36 Coalitie
1967 Kandidatenlijst 61.085 29,49 17 / 39 Coalitie
1969 Kandidatenlijst 55.482 27,19 11 / 39 Oppositie
1973 Henck Arron Kandidatenlijst 13 / 39 Coalitie
1977 Kandidatenlijst 15 / 39 Coalitie
1987 Kandidatenlijst 15 / 51 Paramaribo: 8

Wanica: 2 Para: 2 Coronie: 2 Nickerie: 1

Coalitie
1991 Kandidatenlijst 12 / 51 Coalitie
1996 Ronald Venetiaan Kandidatenlijst 33.601 19,41 9 / 51 Paramaribo: 3

Para: 2 Coronie: 1 Sipaliwini: 1 Marowijne: 1 Brokopondo: 1

Oppositie
2000 Kandidatenlijst 37.469 20,43 16 / 51 Paramaribo: 6

Wanica: 1 Para: 2 Coronie: 1 Nickerie: 1 Sipaliwini: 2 Marowijne: 2 Brokopondo: 1

Coalitie
2005 Kandidatenlijst 35.457 16,80 8 / 51 Paramaribo: 3

Wanica: 1 Para: 1 Coronie: 1 Nickerie: 1 Sipaliwini: 1

Coalitie
2010 Kandidatenlijst 29.452 12,40 4 / 51 Paramaribo: 3

Para: 1

Oppositie
2015 Gregory Rusland Kandidatenlijst 16.049 12,40 2 / 51 Paramaribo: 2 Oppositie
2020 Kandidatenlijst 32.394 11,79 3 / 51 Paramaribo: 3 Coalitie (2020-2023)
Oppositie (2023-heden)

Partijvoorzitters bewerken

NPS-parlementsleden bewerken

2015-2020
2010-2015
2000-2005



Bekende NPS-politici bewerken

Externe link bewerken