Hoofdmenu openen

Bolsward (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg); Fries: Boalsert (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))) is een stad in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Bolsward
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Bolsward centrum 2014.jpg
Centrum Bolsward in 2014
Vlag van Bolsward Wapen van Bolsward
(Details) (Details)
Bolsward (Friesland (hoofdbetekenis))
Bolsward
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Súdwest-Fryslân Súdwest-Fryslân
Coördinaten 53° 4′ NB, 5° 31′ OL
Algemeen
Inwoners (1/1/2018) 10.145
(1088 inw./km²)
Overig
Postcode 8700 - 8702
Netnummer 0515
Belangrijke verkeersaders A7 N359
Foto's
Stadhuis van Bolsward
Stadhuis van Bolsward
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Súdwest-Fryslân

Het ligt ten zuiden van Franeker, ten noordwesten van Sneek en ten oosten van Makkum. De stad ligt aan de noordkant van de A7 en de Wijmerts en door de stad stromen onder meer de Stadsgracht en de Leeuwardervaart. Onder Bolsward vallen ook de buurtschappen Knossens, Laad en Zaad (deels) en Spreeuwenstein.

Bolsward is een van de elf steden. Tot 2011 was het de hoofdplaats van de voormalige gemeente Bolsward. Op 1 januari 2018 telde de stad 10.145 inwoners.[1]

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Bolsward is ontstaan op een drietal terpen, waarvan in ieder geval de oudste (waar de Sint Maartenskerk op staat) dateert van voor het begin van de jaartelling. De Broerekerk, op 8 mei 1980 door brand verwoest en nu als ruïne geconserveerd, is het oudste gebouw van de stad en dateert deels uit het eind van de 13e eeuw. Ook uit de middeleeuwen stamt het Mariabeeld Onze-Lieve-Vrouwe van Sevenwouden, tegenwoordig bewaard in de Sint-Franciscusbasiliek aan de Dijlakker.

Bolsward kreeg van Filips de Goede in 1455 stadsrechten mede dankzij de redenaar pater Brugman. Bolsward was een van de Hanzesteden.

Het stadhuis van Bolsward dat gebouwd werd rond 1615 is een teken van de bloei van de stad in de zeventiende eeuw. Het werd in 1765 vergroot en verfraaid in de rococostijl.
In de tweede helft van de achttiende eeuw liep het inwoneraantal van Bolsward achteruit van 2878 inwoners in 1748 naar 2500 inwoners. De plaatselijke textielindustrie had zwaar te lijden onder de buitenlandse concurrentie; de boter- en kaasmarkt van de veepest die op het Friese platteland woedde.

De Patriottentijd in BolswardBewerken

  Zie De Patriottentijd in Bolsward voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De patriotten in Bolsward behaalden tussen 1782 en 1789 landelijke aandacht van de pers. De invloedrijke burgemeester Van Hiemstra werd gepasseerd, de vroedschap behield haar oude grootte, er werd een vrijwillige schutterij opgericht, waarin Willem Lycklama à Nijeholt en Cornelis van den Burg als de twee kapiteins een belangrijke rol speelden. Bolsward was de enige Friese stad die in september 1787 de Pretense Staten in Franeker erkende.

 
Historische kaart en stadsgezicht van Bolsward uit 1664

Bolsward als bedevaartsoordBewerken

  Zie Onze-Lieve-Vrouwe van Sevenwouden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bolsward is een bedevaartsoord omdat in de Sint-Franciscusbasiliek van Bolsward een genadebeeld van Maria is, het Onze-Lieve-Vrouwe van Sevenwouden uit het einde van de 13e eeuw.

BezienswaardighedenBewerken

De oude binnenstad met grachtjes, het stadhuis, de ambachtelijke distilleerderij "De Stiekeme Stoker" (Oenema Fryske Bearenburch), de distilleerderij Sonnema Berenburg, de Friese Bierbrouwerij en tevens whiskystokerij, en weeshuis Hid Herohiem (thans Hotel/Restaurant). De stad telt tientallen rijksmonumenten en 75 gemeentelijke monumenten. Een deel van de stad is een beschermd stadsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland.

 

Centrumkaart met bezienswaardigheden

MolensBewerken

Even buiten de stad staan drie poldermolens: De Klaver, een spinnenkopmolen die oorspronkelijk uit 1802 dateert, de in 1824 gebouwde grondzeiler Tadema's molen en een tjasker uit 1973.

KerkgebouwenBewerken

FestiviteitenBewerken

 
Appelmarkt
  • Fietselfstedentocht. Jaarlijks op tweede pinksterdag.
  • Stepelfstedentocht. Zaterdagnacht voor pinksteren.
  • Heamiel. Vierdaags festival in juni, waarop wordt gevierd dat het hooi van het land gehaald is. Kermis en op donderdag traditionele 'hooimaaltijd' en markt.
  • BOLStjurrich. Straatfestival op de zaterdag van de Heamiel. Mix van theater, muziek, acrobatiek en feest.
  • Internationaal Folkloristisch Dansfestival. Tijdens de Heamiel.
  • Bolletongersdei. Stierendonderdag.
  • Nachtmarkt. Grote markt tijdens de avonduren.
  • Simmerwike. Muzikale festijn met vier avonden muziekoptredens op een groot ponton in het Kruiswater, medio augustus.
  • ParkBOP. Gratis muziekfestival in het Julianapark.

OnderwijsBewerken

BasisonderwijsBewerken

Voortgezet onderwijsBewerken

  • Marne College, Middelbare school voor tto, vwo, havo, vmbo en lwoo

SportBewerken

  • Voetbalvereniging: SC Bolsward
  • Kaatsverenigingen: KV Bolsward
  • Zwemvereniging: Zwem- en Poloclub Bolsward
  • Korfbalvereniging: kv Westergo
  • Volleybalvereniging: VC Bolsward
  • Tennisvereniging: De Drie Posten

BereikbaarheidBewerken

Bolsward ligt aan de A7 en heeft twee afslagen, afslag 17 (Bolsward) en afslag 18 (Bolsward-Oost). Het ligt aan de N359 en is over het water te bereiken via De Wijmerts, de Makkumervaart en de Oude Kloostervaart. Bolsward heeft geen treinstation. Wel was er van 1882-1968 een tramverbinding met Sneek. Het tramstation aan de Snekerstraat herbergt nu een garagebedrijf.

Bekende BolswardersBewerken

  Zie Lijst van Bolswarders voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

GeografieBewerken

WoonwijkenBewerken

  • Centrum
  • Parkplan
  • Zuid
  • Hollandiabuurt
  • Noord
  • Eekwerd
  • Altenburg
  • Fûgelkrite
  • Hartwerdervaart


IndustrieterreinenBewerken

  • De Klokslag
  • De Ward (Wonen en werken)
  • De Marne
  • Industriepark
  • De Wijmerts

MediaBewerken