Hoofdmenu openen

IJsbrechtum

nederzetting in Nederland

IJsbrechtum (officieel, Fries: Ysbrechtum [isˈbrɛχtəm]?) is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland.

IJsbrechtum
Ysbrechtum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van IJsbrechtum Wapen van IJsbrechtum
Details Details
IJsbrechtum (Friesland (hoofdbetekenis))
IJsbrechtum
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Súdwest-Fryslân Súdwest-Fryslân
Coördinaten 53° 2′ NB, 5° 38′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 685
Overig
Postcode 8633
Netnummer 0515
Foto's
Ysbrechtum bord 01.jpg
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt direct ten noordwesten van de stad Sneek en ten oosten van Tjalhuizum. Door het dorpsgebied stroomt de Franekervaart. In 2018 telde het dorp 685 inwoners.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Over het ontstaan van het dorp is men niet helemaal eens met elkaar. Mogelijk is het ontstaan op een terp. Maar andere stellen dat het om een natuurlijke verhoging betreft waarop onder meer het kerkhof is gelegen. Het dorp was in ieder geval omringt door een bosrijkgebied. Daarvan was de entree prominent gelegen.

Het ontwikkelde zich snel tot een komdorp. In de 13e eeuw werd het vermeld als Jsbrectum, in 1427 als to Ysbrechtem, in 1474 als to ysbrechtim, in 1492 als Isbrechtum en in 1505 als Ysbrechtum.

De plaatsnaam zou verwijzen naar het feit dat het een woonplaats (heem/um) was van depersoon IJsbrecht. Tussen 1882 en 1968 lag IJsbrechtum aan de tramlijn Sneek - Bolsward.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte IJsbrechtum deel uit van de oude gemeente Wymbritseradeel, waarna het aan de gemeente Sneek werd toegevoegd. Dit duurde tot 2011, toen de gemeente Sneek opging in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Bij de toevoeging aan de gemeente Sneek werd de officiële naam Ysbrechtum, maar in de praktijk worden zowel IJsbrechtum als Ysbrechtum in de officiële documenten gebruikt. Het dorp heeft diens zuidelijke dorpsgebied verloren aan de stad Sneek.

KerkBewerken

De Kerk van IJsbrechtum uit de 12e eeuw werd in 169 een eerste maal vervangen door een nieuwe kerk. In 1865 werd deze kerk opnieuw vervangen. Deze kerk werd in Sjuck van Welderen baron Rengers gebouwd waarbij de eerste steen op 23 juni werd gelegd. Het is een zogenaamde Waterstaatskerk.

Epema StateBewerken

Het dorp is bekend om Epema State, een zeventiende-eeuws landhuis uit 1625 met Engelse tuin. Hier woonden gedurende generaties de grietmannen van Wymbritseradeel.

MolenBewerken

Even ten oosten van IJsbrechtum staat de Windmotor IJsbrechtum, uit de eerste helft van twintigste eeuw.

SportBewerken

Het dorp kent sinds 1973 de kaatsvereniging Yn 'e Flecht. Verder kent het dorp de tennisvereniging YTC, de tafeltennisvereniging YOS en de dartvereniging Dart, Drink & Fun Club.

CultuurBewerken

 
Beeld van Sjoukje Ultzen uit 2001

Het dorp heeft een eigen dorpslied. Verder kent het sinds 1955 de toneelvereniging t Is sa ‘t Falt, het koor It Brechtakkoard en de dansgroep Yduna.

OnderwijsBewerken

Het dorp heeft een eigen basisschool=, de Epemaskoalle geheten.

BevolkingsontwikkelingBewerken

1999 2002 2004 2018
679 665 685

Geboren in IJsbrechtumBewerken

Overleden in IJsbrechtumBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken