Hoofdmenu openen

Wikipedia β

Spoorlijn Amsterdam - Zutphen

spoorlijn in Nederland
Zie het artikel Voor de zijlijn naar Utrecht, zie Spoorlijn Hilversum - Lunetten

De Oosterspoorweg is de spoorweg van Amsterdam naar het oosten van Nederland. De lijn werd aangelegd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM) en loopt van Amsterdam via Hilversum - Amersfoort en Apeldoorn naar Zutphen. Vanaf Apeldoorn rijden doorgaande treinen tegenwoordig verder over de aftakking Apeldoorn - Deventer.

Oosterspoorweg
Amsterdam - Zutphen
Spoorlijn Amsterdam - Zutphen op de kaart
Totale lengte 105,7 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door HIJSM
Geopend
Amsterdam - Amersfoort: 10 juni 1874
Amersfoort - Zutphen: 15 mei 1876
Huidige status in gebruik
Geëlektrificeerd
Amsterdam - Amersfoort: 1946
Amersfoort - Apeldoorn: 1951
Amsterdam Centraal - Watergraafsmeer: 1952
Aantal sporen
Amsterdam Centraal - Watergraafsmeer: 4
Watergraafsmeer - Apeldoorn: 2
Apeldoorn - Zutphen: 1
Baanvaksnelheid
Amsterdam - Gaasperdammerweg: 130
Gaasperdammerweg - Weesp: 140
Weesp - Apeldoorn: 130
Apeldoorn - Zutphen: 100
Beveiliging
Amsterdam - Apeldoorn: ATB EG
Apeldoorn - Zutphen: ATB NG
Treindienst door
Amsterdam - Apeldoorn: NS
Apeldoorn - Zutphen: Arriva (trein)
Traject
vSTR- lijn van Rotterdam Centraal
vSTR lijn van Schiphol
v-SHI2rvSTR lijn van Den Helder
vSTR-KBSTavSTR opstelterrein
dSTRvÜSTrdSTR
vÜSTvÜST
vBHF-LvBHF-R 0,0 Amsterdam Centraal
vÜSTvSHI2g+l-
dSTRvÜSTd
evBHFvSTR- 0,7 Amsterdam Oosterdok
dWBRÜCKEdWBRÜCKEdWBRÜCKEd Oosterdok
vSTR-eHSTvSTR- 1,8 Kattenburgerbrug
dWgldWgl+rdWgl+rdX+r
vSTR-DSTvSTR Dijksgracht
dvSTRdSTRevSHI2gl-
dvSTRvSTRexdDST Rietlanden
dedKRZoedKRZoedKRZoveKRZ-exABZg+r Doklijn opgebroken
v-STRvSHI2g+ldXrexdSTRl naar Oostelijk Havengebied opgebroken
dWBRÜCKEdWBRÜCKEdWBRÜCKEd Nieuwe Vaart
dWBRÜCKEdWBRÜCKEdWBRÜCKEd Lozingskanaal
vSTR-eHSTvSTR- 3,1 Sint Anthoniedijk
veABZgr+r-STRvSTR- Doklijn opgebroken
vÜSTvSTR-
vBHFvSTR- 3,9 Amsterdam Muiderpoort
dSTRrvSTRd lijn naar Elten
exENDEaqveABZg+r-STRBSicon .svg aansluiting gasfabriek opgebroken
vWBRÜCKE Ringvaart
vSTR-DST 5,2 Watergraafsmeer
vBHF-STR 5,3 Amsterdam Science Park
vAKRZo A10E35
vÜSTr
vBHF-STR 6,7 Diemen voorheen Diemerbrug
dABZq+rvKRZu-ABZgrd lijn van Leiden Centraal
dXlvSHI2g+rd 7,6 Watergraafsmeer Oost aansl.
dWBRÜCKEdWBRÜCKE Diem
vSTR-eHST 8,2 Overweg langs de Diemen
vÜSTu+l 9,8 Gaasperdammerweg aansluiting
vAKRZo A9
vAKRZo A9 (aanbouw)
dWBRÜCKEdWBRÜCKE Amsterdam-Rijnkanaal
vÜST
vBHF 13,2 Weesp
dWBRÜCKEdWBRÜCKE Vecht
vÜSTor
vSTR-STRl lijn naar/van Lelystad
vSTR-STR+l Gooiboog
vÜSTo+r
vSHI2g+l- 16,6 Keverdijk aansluiting
eHSTd 16,6 Keverdijksche Weg
emABZrgd tramlijn van Huizen opgebroken
BHFd 22,1 Naarden-Bussum
eHSTd 23,0 Heerenstraat
BHFd 23,8 Bussum Zuid
eHSTd 23,9 Grintweg
vSHI2gl-
vSTR-BST 24,4 Crailoo, Railpro bovenbouwwerkplaats
vSHI2g+l-
eHSTd 26,1 Kraailooschenweg
BHFd 26,9 Hilversum Media Park
voorheen Hilversum NOS
v-SHI2gr{{{2}}}
vBHFBSicon .svg 28,4 Hilversum
vÜSTBSicon .svg
vSTRr-STRBSicon .svg lijn naar Utrecht Lunetten
SKRZ-Aud A27
eHSTd 31,4 Zwarte Weg
STR+GRZqd grens Noord-Holland - Utrecht
dBHFuexdKHSTa 36,5 Baarn
emdKRZuexdSTRr tramlijn naar Soest opgebroken
vexKBHFa-STRBSicon .svg Baarn Buurtstation
edABZqrdABZgrBSicon .svg lijn naar Den Dolder
evHST- 38,3 Groote Melmweg
v-SHI4lv-SHI4+r
BSicon .svgvKDSTa-STR Amersfoort Bokkeduinen
ddSTR+rvSTR lijn van Utrecht Centraal
dSTR+levKRZodABZgr dive-under
dWg+ldWgr+lvSHI2gr
dSTRvÜSTdSTR
vSTRvÜSTl
vSTRvSTR-DST
dBHF-LvBHF-RdSTR 44,4 Amersfoort tot 1901 Amersfoort Aansluiting
dWXlrvSHI2g+rdSTR lijn naar Kesteren
(Ponlijn) goederen
ev-BHFvSHI2g+l- 44,6 Amersfoort NCS
vÜST
veHST-STR 45,6 Kleine Koppel
vWBRÜCKE Eem
veHST-STR Bloemendaalscheweg
vÜSTl
vÜSTBr
vSTR-STRl 47,1 Amersfoort aansluiting
lijn naar Kampen
SKRZ-Aud A28E30
BHFd 51,4 Hoevelaken
STR+GRZqd grens Utrecht - Gelderland
eHSTd 54,1 Terschuur
SKRZ-Aud A30
ABZrfd 60,5 Barneveld aansluiting lijn naar Ede-Wageningen
eBHFd 61,1 Barneveld-Voorthuizen
eKRZud lijn van Ede-Wageningen naar Nijkerk opgebroken
eHSTd 68,0 Stroe
deABZlfexKBSTr Munitieopslag Stroe
tijdens Tweede Wereldoorlog
eHSTd 74,3 Kootwijk
exdENDEaqeABZrfBSicon .svg aansluiting Radio Kootwijk opgebroken
SKRZ-Aud A1E30
eHSTd 78,0 Assel
exdENDEaqeABZlgBSicon .svg aansluiting Brouwersmolen opg.
BSicon exvSTRl-.svg
BSicon vSTR-exSTR+l.svg
lijn naar/van Zwolle opgebroken
xvÜSTlxr
v-SHI2grvSTR-
dDSTvBHFd 88,0 Apeldoorn
dWXlrvSHI2g+r-STRd lijn naar Dieren museumlijn
vSHI2g+l-
WBRÜCKE1d Apeldoorns kanaal
ABZlfd lijn naar Deventer
BHFd 90,3 Apeldoorn De Maten
SKRZ-Aud A50
SKRZ-Aud A1E30
exdENDEaqeABZlgBSicon .svg aansluiting houtzagerij Klarenbeek opgebroken
BHFd 96,8 Klarenbeek
BHFd 101,4 Voorst-Empe voorheen Voorst
ABZlgd lijn van Arnhem
eHSTd 104,6 Hoven
WBRÜCKEd IJssel
uexdABZq+lremdKRZouexv-STR+r tramlijn van Emmerich, tramlijn van Hengelo opg.
uexdSTRvSHI2gl-uexdSTR
uexdKHSTevBHF-DSTuexdSTR 105,7 Zutphen
dvSTR-eABZg+luexmdKRZ stamlijn Zutphen opgebroken
dvSHI2g+l-uexdSTRl tramlijn naar Deventer opgebroken
ABZrfd lijn naar Gelsenkirchen-Bismarck
STRd lijn naar Leeuwarden
lijn naar Glanerbeek

Het traject Amsterdam - Amersfoort wordt ook wel de Gooilijn genoemd, in de gemeente Barneveld staat de Oosterspoorweg ook bekend als het Hollandse spoor. De spoorlijn doorsnijdt tussen Weesp en station Naarden-Bussum het Naardermeer.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

In de tijd dat de spoorwegmaatschappijen nog met elkaar concurreerden, besloot de HIJSM een eigen spoorlijn tussen de hoofdstad en het Duitse Ruhrgebied aan te leggen, als alternatief op de spoorlijn Amsterdam - Elten. Het deel tussen het Amsterdamse station Oosterdok en Amersfoort (de Gooilijn) werd geopend in 1874. De verlenging naar Apeldoorn en Zutphen kwam in 1876 gereed. In Apeldoorn werd ook een aftakking aangelegd die rechtstreeks naar paleis Het Loo liep; de zogeheten Loolijn (ook wel Paleisspoorlijn of Koningslijn). Vanaf Zutphen zorgde de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij voor de aanleg van de spoorlijn naar Duitsland. Het traject naar Winterswijk kwam in 1878 gereed. De spoorlijn naar het Duitse Borken werd ten slotte in 1880 in gebruik genomen. Hiermee had de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland een eigen spoorwegverbinding met het Duitse Ruhrgebied. De nieuwe verbinding was in het begin vooral van belang voor het kolenvervoer.

In 1874 werd tevens de zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan en Utrecht Lunetten geopend. Hierdoor kreeg de HSM, naast de ruim 30 jaar oudere Rhijnspoorweg, ook een eigen spoorverbinding tussen Amsterdam en Utrecht. Zie verder: Spoorlijn Hilversum - Lunetten.

Stations en gebouwenBewerken

De Oosterspoorweg begon aanvankelijk in het tijdelijke station Amsterdam Oosterdok. Dit station lag tegenover het station Amsterdam Westerdok waar de HSM-treinen naar Haarlem en Zaandam hun vertrekpunt hadden. In 1879 brandde het station Oosterdok af. Hierna werd de in 1878 aangelegde verbindingsbaan tussen beide stations ook voor reizigersvervoer gebruikt en kregen de treinen van de Oosterspoorweg Amsterdam Westerdok als start- en eindpunt. Tien jaar later kwam het nieuwe Centraal Station gereed.

Bij de opening van het eerste gedeelte van de lijn in 1874 kwamen er ook stations in Weesp, Naarden-Bussum, Hilversum en Baarn. In Amersfoort werd gebruikgemaakt van het station van de NCS. In 1876 kwam de lijn naar Zutphen gereed. De stations die dat jaar langs deze lijn werden geopend waren: Barneveld-Voorthuizen, Assel, Apeldoorn en Voorst. In Zutphen werd gebruikgemaakt van het station van de SS aan Staatslijn A.

Na de opening van de spoorlijn werden er nog diverse stations en halteplaatsen langs de spoorlijn geopend. In 1882 werd station Klarenbeek geopend en in 1890 werd station Amsterdam Muiderpoort in Amsterdam-Oost geopend.

In Amersfoort werd in 1902 een nieuw gezamenlijk station in gebruik genomen voor de Oosterspoorweg en de spoorlijn naar Kesteren van de HSM en de Centraalspoorweg van de NCS. Een jaar later werd de spoorlijn Nijkerk - Ede-Wageningen geopend. Deze lijn kruiste bij station Barneveld-Voorthuizen de Oosterspoorweg. Om overstappen tussen beide spoorlijnen mogelijk te maken werd de Stopplaats Barneveld Kruispunt in gebruik genomen. De lijn Nijkerk - Barneveld werd in 1937 alweer gesloten. Ter hoogte van de kruising werd een verbindingsspoor met de Oosterspoorweg aangelegd. Het oude station Barneveld-Voorthuizen aan deze lijn werd in 1938 gesloten en heropend aan het verbindingsspoor. In 1981 kreeg dit station de naam Barneveld Noord. Tegenwoordig zijn er weer plannen in Barneveld opnieuw een station aan de Oosterspoorweg te openen. Eveneens in de jaren 30 werden de sporen ten oosten van Amsterdam opgehoogd. De halte Muiderpoort werd in 1939 door een nieuw hooggelegen station vervangen. Dit station werd een zogenaamd Vorkstation waar voortaan ook de treinen die via de omgelegde Rhijnspoorweg naar Utrecht reden konden stoppen.

Na de Tweede Wereldoorlog werden langs de Oosterspoorweg diverse voorstadshaltes geopend. In 1966 werd het station Bussum Zuid in gebruik genomen. In 1974 volgden Diemen en Hilversum NOS (vanaf 1989 Hilversum Noord). In 2006 werden de haltes Apeldoorn De Maten en Voorst-Empe geopend. De laatstgenoemde halte kwam op de plaats waar tot 1938 het station Voorst in gebruik was. Op 13 december 2009 werd tussen de bestaande stations Amsterdam Muiderpoort en Diemen de nieuwe halte Amsterdam Science Park geopend.

Van de oorspronkelijke stationsgebouwen zijn alleen de gebouwen van Baarn en Apeldoorn bewaard gebleven. In Naarden-Bussum kwam in 1926 het huidige stationsgebouw gereed en in 1967 werd het stationsgebouw van Weesp vervangen. Het oorspronkelijke stationsgebouw van Hilversum werd in 1992 vervangen door nieuwbouw. Het stationsgebouw van Amersfoort volgde in 1997.

Aanpassingen station HilversumBewerken

In 2007 werd het emplacement van Station Hilversum gereconstrueerd. Er werd een tweede eilandperron aangelegd en de grote overweg werd vervangen door een fietstunnel. Door deze aanpassingen werd het mogelijk om vanaf december 2007 weer alle Intercity's in Hilversum te laten stoppen. Hiermee is de situatie van voor 1995 hersteld. Uiteindelijk werd ook de oude Post T, verkeersleidingspost, gesloopt om ruimte te maken voor een verlenging van het eerste eilandperron.

ElektrificatieBewerken

De elektrificatie van de Gooilijn Amsterdam - Hilversum - Amersfoort kwam gereed in 1946. De lijn Amersfoort - Apeldoorn werd in 1951 geëlektrificeerd. Omdat de spoorlijn Apeldoorn - Deventer en verder naar Twente en Noord-Duitsland na de fusie tussen de verschillende spoorwegmaatschappijen de belangrijkste Oost-westverbinding was geworden, werd besloten deze lijn te elektrificeren. Deze lijn werd dan ook in 1951 geëlektrificeerd. De lijn Apeldoorn - Zutphen degradeerde hiermee definitief tot zijlijn en heeft nog altijd geen bovenleiding. De dienst wordt hier al sinds jaar en dag uitgevoerd met dieseltractie.

Uitbreidingen vanaf de jaren 80Bewerken

Sinds 1987 is er in Weesp een aftakking naar Almere en Lelystad, de Flevolijn. Hiertoe is het station van Weesp uitgebouwd tot overstapstation. In 1993 kwam ook de aansluiting op de zuidelijke tak van de Ringspoorbaan tot stand, waardoor het Gooi en Weesp ook een verbinding kreeg met Duivendrecht - Amsterdam Zuid en Schiphol. Tussen 1994 en 1997 werd in het kader van Rail21 het spoor verdubbeld tussen de Gaasperdammerweg en Weesp, hiervoor was ook een tweede spoorbrug nodig over het Amsterdam-Rijnkanaal. Tussen de Gaasperdammerweg aansluiting en de brug is de lijn zessporig. Sindsdien zijn de treindiensten op deze lijnen en de Gooilijn geïntegreerd. Sinds 2003 is er de Gooiboog in gebruik. Hierdoor is een rechtstreekse treindienst mogelijk tussen Almere en Naarden-Bussum, Hilversum en Utrecht.

In tegenstelling tot aan andere drukke spoorlijnen zoals Utrecht - Arnhem waar een spoorverdubbeling stond gepland is tot op heden nog nooit een plan geweest om Amsterdam CS - Amersfoort in zijn geheel te verdubbelen naar vier sporen. Voor de gedeeltes Weesp - Hilversum en Muiderpoort - Gaasperdammerweg zijn wel plannen geweest voor een spoorverdubbeling.

DienstregelingBewerken

 
DM '90 rijdt vanuit Zutphen Apeldoorn binnen. Het treinstel is onder de frontruit voorzien van een sticker voor deze dienst.

De Oosterspoorweg is door de HSM aangelegd als verbinding tussen Amsterdam en het Duitse Ruhrgebied. De lijn moest concurreren met de bestaande Rhijnspoorweg van de NRS. De treinen van de HSM gingen hierbij in Winterswijk de grens over. Vanaf 1890 mocht de HSM ook via Kesteren en Nijmegen naar Duitsland rijden. Tussen Amsterdam en Amersfoort reden deze treinen ook via de Oosterspoorweg. Weer enkele jaren later was de oorspronkelijke lokaallijn van de KNLS tussen Apeldoorn en Almelo omgebouwd tot hoofdspoorweg en kon de HSM ook via Oldenzaal de grens over. De HSM verzorgde ten slotte de exploitatie op de lijn.

Door de belangengemeenschap die SS en de HIJSM in 1917 sloten, kwam er een eind aan de concurrentie. De grensovergangen bij Nijmegen en Winterswijk werden hierbij al snel minder belangrijk. De meeste reizigerstreinen die over de Oosterspoorweg naar Duitsland reden, deden dit via de grensovergang bij Oldenzaal. De lijn via Winterswijk werd voornamelijk nog gebruikt voor kolenvervoer. In 1940 werd de lijn gesloten voor reizigersvervoer. Via Kesteren en Nijmegen reden wel enkele doorgaande treinen naar Zuid-Limburg die 's-zomers doorreden naar bijvoorbeeld Bazel. De doorgaande D-treinen naar Nijmegen en Duitsland via Kleef reden tot begin jaren 30. Op 7 september 1944 kwam er definitief een einde aan de doorgaande treindiensten via Kesteren. De Rijnbrug bij Rhenen was gebombardeerd en werd niet meer hersteld. Het treinverkeer op de Oosterspoorweg concentreerde zich na de Tweede Wereldoorlog dus op de lijn Amsterdam - Amersfoort - Apeldoorn - Deventer - Twente/Noord-Duitsland. Daarnaast gingen en na het samengaan van de spoorwegmaatschappijen ook doorgaande treinen tussen Amsterdam, Zwolle en de noordelijke provincies rijden. De lijn Apeldoorn - Zutphen werd gedegradeerd tot regionale zijlijn.

Na de Tweede WereldoorlogBewerken

De treindienst op de Oosterspoorweg bestond na de oorlog lange tijd uit doorgaande sneltreinen tussen Amsterdam en Groningen, Leeuwarden en Enschede, een enkele keer aangevuld met een trein van/naar Duitsland en stoptreinen tussen Amsterdam en Amersfoort en Utrecht (via Hilversum). Tussen Amersfoort en de aansluiting bij Barneveld - Voorthuizen reden de treinen naar Ede-Wageningen en tussen Amersfoort en Apeldoorn reden ook de sneltreinen uit Rotterdam, Den Haag en Utrecht naar Enschede. Op dit traject reden, vanwege het ontbreken van tussenstations geen stoptreinen. Ten slotte reden vanaf begin jaren 50 tussen Apeldoorn en Zutphen doorgaande stoptreinen naar Winterswijk en (niet in elke dienstregeling) Enschede.

Spoorslag '70Bewerken

Bij het invoeren van de nieuwe dienstregeling bij Spoorslag '70 werd de dienstregeling op het traject geïntensiveerd. De sneltreinen werden intercity's en gingen in plaats van (voornamelijk) eenmaal per uur ieder half uur rijden. Het ene halfuur werd naar Zwolle en het noorden gereden, het andere halfuur naar Twente. De intercity's uit Utrecht reden hierbij juist naar de andere bestemming. In Amersfoort kon cross-platform overgestapt worden, waardoor er in principe een halfuursdienst ontstond tussen de grote steden in de Randstad en de grote steden in het noorden en oosten van het land. De stoptreinen tussen Amsterdam en Amersfoort reden voortaan eenmaal per uur door naar Zwolle. Dit duurde echter maar enkele jaren. Voor de treindienst tussen Apeldoorn en Zutphen veranderde weinig.

Nieuwe spoorlijnen, nieuwe dienstenBewerken

Door de komst van een aantal nieuwe spoorlijnen en aansluitingen tussen 1987 en 2003, veranderde de dienstregeling op de Oosterspoorweg, met name tussen Amsterdam en Amersfoort, regelmatig. In 1987 kwam het eerste gedeelte van de Flevolijn gereed. Hierdoor werd de treindienst tussen Amsterdam en Weesp sterk geïntensiveerd. Zes jaar later werd de Zuidtak in gebruik genomen. Onder andere de stoptreinen uit Utrecht reden voortaan via deze spoorlijn richting Schiphol. Vanaf 1995 werden de intercity's uit het noorden en oosten in Amersfoort gesplitst in een deel naar Amsterdam en een deel naar Schiphol via de Zuidtak. Hierdoor werd het aantal intercity's op het traject Weesp - Amersfoort verdubbeld. De stop in Hilversum kwam hierbij te vervallen. De stoptreinen tussen Amsterdam en Amersfoort werden sneltreinen die het ene halfuur tussen Amsterdam en Amersfoort reden en het andere halfuur tussen Schiphol en Amersfoort. Eenzelfde constructie werd bedacht voor de stoptreinen naar Flevoland en Utrecht. In Weesp kon telkens cross-platform worden overgestapt voor de andere richting. In de loop der jaren zijn deze constructies een aantal keer veranderd en vereenvoudigd. Ten slotte kwam in 2003 de Gooiboog gereed. Hierdoor gingen een aantal treinen uit Utrecht en Hilversum richting Almere rijden.

Tussen alle nieuwe spoorlijnen en ingewikkelde constructies door kwam er in 1993 een einde aan de rechtstreekse stoptreinen tussen Apeldoorn en Winterswijk. Voortaan werd alleen nog tussen Apeldoorn en Zutphen gependeld.

Vanaf Dienstregeling 2007Bewerken

 
Olietrein bij Terschuur - oktober 1979

In december 2006 nam de NS een geheel nieuwe dienstregeling in gebruik. De intercity's uit het noorden en oosten rijden voortaan geheel naar Schiphol (en v.v.) Voor de intercitydienst tussen Amsterdam en Amersfoort werd een aparte treindienst ontwikkeld. Deze treinen begonnen en eindigen in de spits en op enkele andere tijdstippen in Deventer. Een jaar later keerde de intercity-stop in Hilversum terug en gingen de sneltreinen tussen Amsterdam en Amersfoort weer als stoptrein rijden.

De treindienst tussen Apeldoorn en Zutphen werd aanvankelijk uitgevoerd door RegioNS, een samenwerkingsverband van personeel van de Nederlandse Spoorwegen in Zutphen. Zij exploiteerden in een grote mate van zelfstandigheid de spoorlijn tussen Apeldoorn en Zutphen. Voor die dienst waren 4 DM '90-treinstellen beschikbaar. Sinds 9 december 2012 wordt het traject Apeldoorn–Klarenbeek–Zutphen door Arriva geëxploiteerd.

TreindienstenBewerken

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
140 / 240

IC 77

Intercity (NS International / DB Fernverkehr) Amsterdam CentraalAmersfoortDeventerHengeloBad BentheimRheineOsnabrück HbfHannover HbfBerlin HbfBerlin Ostbahnhof Rijdt elke twee uur, stopt alternerend te Bünde (Westf) of Bad Oeynhausen
1500 Intercity Amsterdam CentraalHilversumAmersfoortDeventer Rijdt in de spits (en 1x/2 uur in het dal) van/naar Deventer.
1600 Intercity Schiphol AirportAmersfoortDeventerHengeloEnschede
1700 Intercity Den Haag CentraalUtrecht CentraalAmersfoortDeventerHengeloEnschede
2600 Intercity Almere CentrumAmsterdam Centraal
4900 Sprinter Utrecht CentraalHilversumAlmere Centrum Stopt niet in Utrecht Overvecht, Hollandsche Rading, Hilversum Media Park en Bussum Zuid. Rijdt niet 's avonds.
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespSchiphol AirportHoofddorp Rijdt niet 's avonds.
5800 Sprinter HoofddorpSchiphol AirportAmsterdam SloterdijkAmsterdam Centraal Te Amsterdam C. gekoppeld aan de 15800 van/naar Amersfoort Vathorst
11600 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidDuivendrechtHilversumAmersfoortAmersfoort Schothorst Vormt tussen Schiphol en Amersfoort een halfuursdienst met serie 1600
11700 Intercity Amersfoort SchothorstAmersfoortUtrecht CentraalGoudaDen Haag Centraal Vormt tussen Den Haag Centraal en Amersfoort een halfuursdienst met serie 1700
12600 Intercity GroningenAssenZwolleLelystad CentrumAlmere CentrumAmsterdam Centraal Enkele treinen op vrijdag- en zaterdagnacht in de richting van Amsterdam C.
14600 Sprinter Amsterdam CentraalWeespAlmere CentrumLelystad CentrumZwolle In Amsterdam C. gekoppeld aan serie 4600 van/naar Den Haag C.
17800 Stoptrein (Arriva) ZutphenApeldoorn

MaterieelinzetBewerken

In 1938 is het het zogenaamde Middennet geëlektrificeerd en verschuift het moderne dieselelektrische stroomlijnmaterieel uit 1934 door naar de lange-afstandsverbindingen tussen de Randstad en het noorden en oosten van het land. De DE 3 treinstellen blijven ook na de elektrificatie van de Gooilijn, de spoorlijn Amsterdam - Amersfoort, in 1946 tussen beide plaatsen rijden. Ze rijden nog tot het begin van de jaren 50 de doorgaande treinen naar Leeuwarden, Groningen en Enschede. Tussen Amsterdam en Amersfoort komt dan ook het vooroorlogse Blokkendoosmaterieel en het elektrische stroomlijnmaterieel, Materieel 36 en Materieel '40, te rijden. In 1951 worden de laatste dieseltreinstellen vervangen door elektrische treinstellen. Het oudere materieel en rijdt hierbij vooral tussen Amsterdam en Amersfoort, de diensten naar Twente en het noorden van het land wordt door de modernere treinstellen, Materieel '46 en later voornamelijk Materieel '54 gereden. Daarnaast rijden er ook een aantal getrokken treinen tussen Amsterdam en Enschede. Halverwege de jaren 60 komen de Plan T treinstellen in de stoptreindienst op de Gooilijn te rijden. Eind jaren 60 volgen de treinstellen Plan V. Het vooroorlogse materieel is dan grotendeels buiten dienst gesteld.

Na Spoorslag '70Bewerken

Met de invoering van het nieuwe intercitynetwerk in 1970 worden een aantal materieeltypen aangewezen om deze diensten te rijden. Het Materieel '54 gaat vanaf dat jaar het grootste deel van de intercity's tussen de Randstad, Noord-Nederland en Twente rijden. Ook rijden nog altijd een aantal getrokken treinen tussen Amsterdam en Enschede. In deze treinen rijden voornamelijk Plan E rijtuigen. De treinstellen Materieel '46 rijden dan nog enkele spitsdiensten op de Gooilijn. Aan het begin van de jaren 80 was het gedaan met de inzet van de treinstellen. Het Materieel '64 rijdt dan alle stoptreindiensten tussen Amsterdam, Hilversum en Amersfoort.

Ondertussen wordt eind jaren 70 speciaal voor de intercitydiensten het nieuwe Intercitymaterieel ontwikkeld. De treinstellen worden voorzien van een zogenaamde doorloopkop, hierdoor wordt het voor reizigers en personeel mogelijk om ook tijdens de rit van treinstel te wisselen. Dit is voor de intercitydiensten tussen de Randstad en het noorden en oosten van Nederland gewenst gezien vaak gedeeltes van de trajecten gekoppeld gereden wordt. In 1983 wordt begonnen met de seriebouw van de treinstellen en tussen 1984 en 1994 nemen de Koplopers in etappes de NoordOost verbindingen over van de oude hondekoppen. In 1984 worden de meeste treinen tussen Amsterdam en Groningen/Leeuwarden overgenomen. Vanaf 1986 volgen de intercity's tussen Rotterdam/Den Haag en Enschede. Diezelfde periode worden de Plan E rijtuigen vervangen door de nieuwe intercityrijtuigen. Ten slotte wordt in 1994 zowel het Materieel '54 als de getrokken treinen tussen Hoofddorp, Amsterdam en Enschede vervangen door de ICM-treinstellen.

In de stoptreindiensten op de Gooilijn verschijnt halverwege de jaren 80 in de spits het eerste Dubbeldeksmaterieel. Later komt ook het Dubbeldeks aggloregiomaterieel en het Stadsgewestelijk Materieel zeer wisselend in de verschillende stoptreindiensten te rijden. De stoptreindiensten worden in 2009 nog altijd door zowel het Materieel '64, SGMm en DD-AR materieel gereden. Materieel '64 treinstellen rijden voornamelijk de treindiensten tussen Utrecht, Hilversum en Almere/Leiden. Deze treindiensten worden gemengd met het DD-AR materieel gereden. De dubbeldekkers rijden daarnaast in het weekend een aantal stoptreinen tussen Amsterdam en Amersfoort. De overige treindiensten op deze verbinding worden door het SGMm gereden.

Apeldoorn - ZutphenBewerken

Tussen Apeldoorn en Zutphen werd pas in 1954 de stoomtractie vervangen door de nieuwe Plan X treinstellen. De motorrijtuigen DE 1 en treinstellen DE 2 reden tot de afvoer van het materieel op de verbinding. Eind jaren 90 kwamen de nieuwe DM '90 treinstellen op het traject te rijden. In de overbruggende jaren neemt Plan U het baanvak over. Sinds 9 december 2012 rijden er roodwitte Zwitserse Stadler-treinen van het type Spurt van Arriva.

Zie ookBewerken