Berlin Hauptbahnhof

centraal station in Berlijn
Berlin Hauptbahnhof
Deutsche Bahn AG-Logo.svgS-Bahn-Logo.svgU-Bahn.svg
Spoorwegstation in Duitsland
Voorheen Lehrter Bahnhof
Berlin Hauptbahnhof
Locatie
Plaats Berlijn
Stadsdeel Moabit
Adres Europaplatz
Coördinaten 52° 32′ NB, 13° 22′ OL
Gegevens
DS100-code BH
Stationscode 1071
Type Bf
Categorie 1
S-Bahnlijnen
Vorig station
(richting)
Lijn Volgend station
(richting)
Bellevue
Spandau
S3Berlin S3.svg Friedrichstraße
Erkner
Bellevue
Westkreuz
S5Berlin S5.svg Friedrichstraße
Strausberg Nord
Bellevue
Potsdam Hbf.
S7Berlin S7.svg Friedrichstraße
Ahrensfelde
Bellevue
Spandau
S9Berlin S9.svg Friedrichstraße
Flughafen Berlin-Schönefeld
Geschiedenis
Geopend in 2006
Berlin Hauptbahnhof (Duitsland)
Berlin Hauptbahnhof
Deutsche Bahn - S-Bahn - U-Bahn
Een steunbalk van Berlin Hauptbahnhof is weggeslagen tijdens de orkaan Kyrill

Berlin Hauptbahnhof is het centraal station van Deutsche Bahn in Berlijn. Het is het grootste kruisingsstation in Europa en is op 26 mei 2006 geopend.

Het station is verdeeld in Hauptbahnhof (tief) gelegen aan de Spoorlijn Berlin-Wedding - Berlin Südkreuz in de noord-zuidrichting en Hauptbahnhof gelegen aan in de oost-westrichting. Hier liggen ook de sporen van de stadsspoorweg, de Stadtbahn (Berlijn) of kortweg S-bahn. Daaronder ligt een station voor de metro (U-Bahn), lijn U5, die rijdt tussen dit station en Hönow. Het station is daarmee een spoorwegknooppunt dat meerdere spoorsystemen met elkaar verbindt. Vlak buiten het station bevinden zich nog een busstation, tramhaltes en een steiger voor een veerverbinding.

LocatieBewerken

Berlin Hauptbahnhof ligt in de Berlijnse regeringswijk. De twee identieke hoofdportalen leiden naar het noorden tot de Europaplatz en de Invalidenstraße en naar het zuiden tot de Washingtonplatz aan de Spree. Het station ligt dus tussen twee pleinen. Het is het eerste gebouw dat na de val van de Berlijnse Muur in het Lehrter Stadtquartier werd gebouwd.

GeschiedenisBewerken

Lehrter BahnhofBewerken

  Zie Lehrter Bahnhof voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het station is gebouwd op de plaats van het voormalige kopstation Lehrter Bahnhof, dat vanaf 1871 het eindpunt van de verbinding met Hannover was. In 1882 werd de van oost naar west lopende Stadtbahn geopend, waaraan nabij het Lehrter Bahnhof de halte Lehrter Stadtbahnhof verrees. In 1884 nam het Lehrter Bahnhof ook de diensten naar Hamburg over, die voorheen vanuit het Hamburger Bahnhof vertrokken. In de Tweede Wereldoorlog werd het Lehrter Bahnhof zwaar beschadigd. Het werd in 1951 gesloten en in 1957 afgebroken. Het Lehrter Stadtbahnhof bleef in dienst, maar werd in 2000 afgebroken om plaats te maken voor de bouw van het nieuwe "Centraal Station" van Berlijn. De S-Bahnsporen zijn sindsdien ondergebracht in het Hauptbahnhof. Tijdens de bouw droeg het station nog een tijd de dubbele naam "Berlin Hauptbahnhof - Lehrter Bahnhof", maar vanaf de opening in mei 2006 is de naam alleen nog maar "Berlin Hauptbahnhof".

Een nieuw Centraal StationBewerken

 
Centrale ligging van het Hauptbahnhof in het Pilzkonzept.

Na de Wende van 1989 werden plannen gemaakt voor een nieuw Hauptbahnhof voor de weer verenigde stad. Het zou een kruisingsstation worden waarbij het verkeer over het viaduct van de bestaande oostwest lopende Stadtbahn het verkeer in noordzuid in een nieuwe tunnel (Tiergartentunnel) zou kruisen. In 1992 besloot de Bondsregering tot bouw van dit station op de plaats van het oude Lehrter Stadtbahnhof. Dit in verband met het Pilzkonzept die de gecompliceerde spoorwegsituatie die door de deling van de Duitse hoofdstad ontstaan was, zou oplossen. In 1995 startte de tunnelbouw die in 2005 werd voltooid. Tussen 2001 en 2005 werden de nieuwe viaducten gebouwd, met daaroverheen een grote dakconstructie. De 321 meter lange en 210 meter brede grote perronhal bestaat uit een gekromde glasdakconstructie. Met de ingebruikname van het nieuwe Berlin Hauptbahnhof op 26 mei 2006 verloor het station Berlin Zoologischer Garten, dat sinds de Berlijnse deling het belangrijkste station van West-Berlijn was, een belangrijk deel van zijn functie en dient slechts nog regionaal treinverkeer.

Berlijn kende al eerder een Hauptbahnhof. Tussen 1987 en 1998 droeg het station Berlin Ostbahnhof de naam Hauptbahnhof. Door de plannen voor het nieuwe centrale station, heeft dit station weer zijn oude naam teruggekregen.

IncidentenBewerken

De feestelijkheden van de opening werden ontsierd door een incident: een jongen stak een aantal mensen met een mes.

Op 18 januari 2007 kwamen tijdens een storm, de nasleep van de orkaan Kyrill, twee balken uit de gevel los; één belandde op de vloer en de ander beschadigde een derde balk. Niemand raakte gewond.

U-BahnBewerken

 
Hauptbahnhof
 
Perron van de U5
Algemeen
Lijnen U5 
Opening 8 augustus 2009
Constructie
Type Ondiep gelegen zuilenstation
Perrons 1
Perronsporen 2
Route
Lijn Richting Volgend station
  Hauptbahnhof Eindpunt
  Hönow Bundestag
Overig openbaarvervoer
Spoorwegstation(s) Berlin Hauptbahnhof
S-Bahn(en) Berlin Hauptbahnhof
Ligging
Stadsdeel Moabit
Coördinaten 52° 32′ NB, 13° 22′ OL

Locatie van het metrostation Hauptbahnhof

Portaal      Openbaar vervoer
 
 
Totale lengte22 km
Geopend21 december 1930
Geëlektrificeerd750V
Aantal sporen2
Treindienst doorBVG
Traject
  Hönow
  Louis-Lewin-Straße
  Hellersdorf
  Cottbusser Platz
  Kienberg (Gärten der Welt)
  Kaulsdorf-Nord
  Wuhletal S5 
  Elsterwerdaer Platz
  Biesdorf-Süd
  Tierpark
  Friedrichsfelde
  Lichtenberg S5  S7  S75  DB 
  Magdalenenstraße
  Frankfurter Allee S41  S42  S8  S85 
  Samariterstraße
  Frankfurter Tor
  Weberwiese
  Strausberger Platz
  Schillingstraße
  Alexanderplatz S3  S5  S7  S9  U2  U8  DB 
  Rotes Rathaus
  Museumsinsel
  Unter den Linden U6 
  Brandenburger Tor S1  S2  S25  S26 
  Bundestag
  Hauptbahnhof S3  S5  S7  S9 

Voor de U-Bahn (metro) is onder het station Berlin Hauptbahnhof een station voor de U-Bahn aangelegd. Het station wordt bediend door lijn U5.

Op 8 augustus 2009 opende het station als een terminus van een kleinere pendellijn U55. Deze opereerde met enkelsporige bediening van Berlin Hauptbahnhof tot aan het station Brandenburger Tor, met als tussenstation Bundestag. Dat de opening van deze tijdelijke lijn pas in 2009 volgde, lag aan de laattijdige voltooiing van het station Brandenburger Tor.

Van bij aanvang was voorzien van dit station de terminus van lijn U5 te maken, maar de hiertoe noodzakelijke metrolijnverbinding tussen Brandenburger Tor en Alexanderplatz ontbrak. Vanwege geldgebrek kwam de bouw van de nieuwe metrolijn door het centrum stil te liggen. Op 4 december 2020 werd het ontbrekende traject in gebruik genomen, ging lijn U55 op in lijn 5 die vanaf die datum over het hele traject dubbelsporig werd bediend en telde het centrum van Berlin Mitte vanaf dan drie nieuwe metrostations, te weten Unter den Linden, Museumsinsel en Rotes Rathaus.

TreinseriesBewerken

In de dienstregeling van 2015 stoppen de volgende treinseries in Berlin Hbf. Door werkzaamheden aan de Stadtbahn zijn van veel treinen de dienstregeling gewijzigd. Treinen rijden naar Berlin Südkreuz in plaats van Berlin Ostbahnhof of beginnen/eindigen in stations voor de Stadtbahn.

Lange-afstandstreinenBewerken

Serie Route Frequentie
ICE 3 Sprinter (Berlin Ostbf) – Berlin HbfFrankfurt (Main) Hbf MannheimStuttgartMünchen enkele treinen per dag
Darmstadt
ICE 10 Berlin Ostbf – Berlin HbfWolfsburgHannover BielefeldHamm (Westf) DortmundEssenDuisburgDüsseldorf (– Köln Messe/DeutzKöln/Bonn FlughafenAachen) 1x per uur
HagenWuppertalKöln
(– BonnKoblenz)
VerdenBremenOldenburg 1x per dag
ICE 11 Berlin Ostbf – Berlin HbfBraunschweigHildesheimGöttingenKassel-Wilhelmshöhe – Frankfurt (Main) Hbf – Mannheim – Stuttgart – UlmAugsburg – München 1x per 2 uur
ICE 12 Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Wolfsburg – Braunschweig – Hildesheim – Göttingen – Kassel-Wilhelmshöhe – Frankfurt (Main) Hbf – Mannheim – KarlsruheFreiburgBasel SBBOltenBernInterlaken Ost 1x per 2 uur
ICE 28 (Warnemünde –) RostockNeustrelitz Berlin HbfLutherstadt Wittenberg Halle Jena ParadiesNürnberg Augsburg – München (– Garmisch-Partenkirchen/KufsteinInnsbruck) 1x per uur Hamburg–München, alternerend via Halle/Leipzig en Augsburg/Ingolstadt. Enkele treinen naar Kiel, Rostock, Stralsund, Eisenach, Passau en Innsbruck
(Ostseebad Binz –) StralsundPasewalkPrenzlau Ingolstadt
Leipzig RegensburgPassau
(Kiel –) Hamburg-AltonaHamburg WeimarErfurtEisenach
ICE 75 Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Hamburg – LübeckPuttgardenRødby FærgeNæstvedKøbenhavns H 1x per dag
ICE 76 Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Hamburg – NeumünsterRendsburgSchleswigFlensburgKoldingVejleHorsensAarhus H 1x per dag
IC 16 Berlin Ost – Berlin Hbf – Wolfsburg – Hannover – Göttingen – Kassel-Wilhemshöhe – FuldaHanau – Frankfurt (Main) Hbf enkele treinen per dag
EC/IC 27 Budapest-KeletiBratislava hl. st.Brno hl. n.Praha hl. n.Děčín hl. n.Dresden – Südkreuz – Berlin Hbf SpandauLudwigslust – Hamburg – ItzehoeWesterland Dresden-Berlin 1x per twee uur, overige trajecten enkele treinen per dag
Gesundbrunnen – Neustrelitz – Rostock
Gesundbrunnen – Pasewalk – Stralsund (– Ostseebad Binz)
IC 28 Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Leipzig – Jena Paradies – Saalfeld – Nürnberg – Augsburg – München 1x per dag
IC 32 AachenMönchengladbach Duisburg – Essen – Dortmund – Hamm – Bielefeld – Hannover – Wolfsburg – Spandau – Berlin Hbf Berlin Ostbf 1x per dag (Aachen-Berlin Ostbf)
TübingenReutlingen – Stuttgart – Heidelberg – Mannheim – KoblenzBonn – Köln – Düsseldorf – Südkreuz – Dresden Enkele treinen per week naar Dresden. 1x per week Tübingen-Berlin Südkreuz
Gesundbrunnen – Eberswalde – Prenzlau – Pasewalk – Züssow Stralsund – Ostseebad Binz Enkele treinen per week tijdens de zomer (van/naar Köln)
WolgastSeebad Heringsdorf
IC 50.2 (Ostseebad Binz –) Stralsund – Pasewalk – Prenzlau – Eberswalde – Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Erfurt – Eisenach – Fulda – Frankfurt (Main) Hbf – Frankfurt (M) Flughf Fernbf 1x per dag, zomers verder naar Ostseebad Binz
IC 50E Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Leipzig/Halle Flughafen – Leipzig – Erfurt – Eisenach – Fulda – Hanau – Offenbach - Frankfurt (Main) Hbf 1x per dag, route per dag verschillend
IC 56 Norddeich MoleLeer (Ostfriesl)Oldenburg – Bremen – Verden – Hannover – MagdeburgPotsdamBerlin Hbf – Berlin Ostbf – Cottbus 1x per dag
IC 77
IC 140/240
Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Spandau – Stendal – Wolfsburg – Hannover – MindenOsnabrück RheineBad BentheimHengeloDeventerAmersfoort C.Amsterdam C. 1x per twee uur
Münster 1x per dag
EC 95 Berlin Hbf – Berlin Ostbf – Frankfurt (Oder)Poznań GłównyWarszawa CentralnaWarszawa Wschodnia 4x per dag
Harz-Berlin-Express Berlin Ostbf – AlexanderplatzFriedrichstraßeBerlin HbfZoologischer GartenWannsee – Potsdam – Burg (Magdeburg) – Magdeburg – OscherslebenHalberstadt QuedlinburgThale Enkele treinen in het weekend
WernigerodeGoslar
Berlin Night Express Berlin HbfSassnitzTrelleborgMalmö C aantal treinen per week, alleen tijdens het voorjaar en de zomer
EN Metropol Berlin Hbf – Südkreuz – Dresden – Děčín hl. n. – Praha hl.n. – Brno hl.n. – Břeclav Bratislava hl.n. – Budapest-Keleti 1x per dag
Wien HauptbahnhofWien Westbf
EN Paris EstStrasbourg – Karlsruhe – Frankfurt (Main) Süd – Erfurt – Berlin Hbf – Poznań Główny – Warszawa – BrestMinsk-Pass.SmolenskMoskva Beloroesskaja 1x per week
CNL Pluto LichtenbergBerlin Hbf – Potsdam – Brandenburg – Magdeburg – Braunschweig – Augsburg – München – München Ost 1x per dag
CNL Berliner (Ostseebad Binz – Züssow –) Lichtenberg – Gesundbrunnen - Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Erfurt – Frankfurt (Main) Süd – Mannheim – Heidelberg – Karlsruhe – Baden-BadenOffenburg – Freiburg – Basel Bad Bf – Basel SBB – Zürich HB 1x per dag, zomers van/naar Binz
CNL Oberhausen – Duisburg – Düsseldorf – Köln – Dortmund – Hamm – Bieleveld – Berlin Hbf – Südkreuz – Dresden – Děčín hl. n. – Praha hl. n. 1x per dag

Regionale treinenBewerken

Serie Route Frequentie Vervoerder
IRE Berlin Ostbf – Berlin HbfZoologischer GartenSpandauRathenowStendalSalzwedelUelzenLüneburgStation Hamburg-Harburg – Hamburg Hbf enkele treinen per dag DB Regio
RE 1 Magdeburg – BrandenburgWerder – Potsdam – WannseeCharlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin HbfAlexanderplatzFürstenwaldeFrankfurt (Oder) (EisenhüttenstadtCottbus) 1x per uur Magdeburg – Frankfurt (Oder) en 1x per uur Brandenburg – Frankfurt (Oder). Enkele treinen verder naar Cottbus DB Regio
RE 2 (WismarSchwerin –) KarstädtWittenbergeNeustadt (Dosse)Nauen – Spandau – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Königs WusterhausenLübben (Spreew) – Cottbus 1x per uur, rijdt 1x per twee uur door naar Wismar ODEG
RE 3 ElsterwerdaDoberlug-Kirchhain – Wünsdorf-Waldstadt – Südkreuz – Potsdamer PlatzBerlin Hbf – Gesundbrunnen – BernauEberswaldeAngermünde PrenzlauPasewalk – Züssow – GreifswaldStralsund 1x per 2 uur Elsterwerda – Stralsund DB Regio
Schwedt (Oder) 1x per 2 uur Wünsdorf-Waldstadt – Schwedt (Oder)
RE 4 (Jüterbog –) Ludwigsfelde – Südkreuz – Potsdamer Platz – Berlin Hbf – Spandau – WustermarkRathenow (– Stendal) 1x per uur, in de spits van/naar Jüterbog. 1x per dag van/naar Stendal ODEG
RE 5 Lutherstadt Wittenberg Jüterbog – Ludwigsfelde – Südkreuz – Potsdamer Platz – Berlin Hbf – Gesundbrunnen – Oranienburg – Löwenberg (Mark) – Neustrelitz Waren (Müritz) – Güstrow – Rostock 1x per twee uur Lutherstadt Wittenberg – Rostock DB Regio
Falkenberg (Elster) Neubrandenburg – Stralsund 1x per twee uur Falkenberg – Stralsund
RE 7 DessauBad BelzigBeelitz-HeilstättenMichendorf – Wannsee – Charlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Schönefeld Flughafen – Wünsdorf-Waldstadt 1x per uur DB Regio
RB 10 Berlin HbfJungfernheide – Spandau – Falkensee – Nauen 1x per uur DB Regio
RB 14 Nauen – Falkensee – Spandau – Charlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Schönefeld Flughafen 1x per uur DB Regio
RB 19 Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Potsdamer Platz – Südkreuz – Schönefeld Flughafen – Königs Wusterhausen – Lübben (Spreew) – CalauSenftenberg 1x per uur DB Regio
RB 21 (FriedrichstraßeBerlin Hbf – Zoologischer Garten – Charlottenburg – Wannsee –) Griebnitzsee – Potsdam – Golm – Wustermark 1x per uur, in de spits van/naar Friedrichstraße DB Regio
RB 22 (Friedrichstraße – Berlin Hbf – Zoologischer Garten – Charlottenburg – Wannsee –) Griebnitzsee – Potsdam – Golm – Saarmund – Schönefeld Flughafen – Königs Wusterhausen 1x per uur, in de spits van/naar Friedrichstraße DB Regio

S-BahnBewerken

Serie Route
S5 Spandau – Stresow – Pichelsberg – Olympiastadion – Heerstraße – Messe Süd – Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Biesdorf – Wuhletal – Kaulsdorf – Mahlsdorf – Birkenstein – Hoppegarten – Neuenhagen – Fredersdorf – Petershagen Nord – Strausberg – Hegermühle – Strausberg Stadt – Strausberg Nord
S7 Potsdam Hauptbahnhof – Babelsberg – Griebnitzsee – Wannsee – Nikolassee – Grunewald – Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Springpfuhl – Poelchaustraße – Marzahn – Raoul-Wallenberg-Straße – Mehrower Allee – Ahrensfelde
S75 Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Springpfuhl – Gehrenseestraße – Hohenschönhausen – Wartenberg

U-BahnBewerken

Serie Route
U5 Hauptbahnhof – Bundestag – Brandenburger Tor – Unter den Linden – Museumsinsel – Rotes Rathaus – Alexanderplatz – Schillingstraße – Strausberger Platz – Weberwiese – Frankfurter Tor – Samariterstraße – Frankfurter Allee – Magdalenenstraße – Lichtenberg – Friedrichsfelde – Tierpark – Biesdorf-Süd – Elsterwerdaer Platz – Wuhletal – Kaulsdorf-Nord – Kienberg (Gärten der Welt) – Cottbusser Platz – Hellersdorf – Louis-Lewin-Straße – Hönow

InterieurBewerken

 
Panorama van het bovenste perronniveau (oostwest, Stadtbahn)

Externe linkBewerken

  Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Berlin Hauptbahnhof op Wikimedia Commons.