Station Ede-Wageningen

spoorwegstation in Nederland

Ede-Wageningen is een spoorwegstation in Ede, gelegen aan de spoorlijn van Utrecht naar Arnhem, de Rhijnspoorweg, en begin/eindpunt van de zogeheten Kippenlijn van/naar Barneveld en Amersfoort. Gelijktijdig met de oplevering van de spoorlijn Veenendaal - Arnhem werd het station op 26 mei 1845 geopend. Het station ligt 1,5 km. ten zuiden van het centrum van Ede.[2]

    Ede-Wageningen   
Station Ede-Wageningen
Plaats Ede
Afkorting Ed
Opening 16 mei 1845
Perrons 2
Perronsporen 3 (Sporenschema)
Perrontoegang vrij
Toegang vrij
Spoorlijn(en) Rhijnspoorweg
Valleilijn (Kippenlijn)
Stadsbus(sen) 1 | 2 | 5 | 6
Streekbus(sen) C3 | 85 | 86 | 107 | 108
Schoolbus(sen) 651
Vervoerders
- Treinvervoerder Tot 1890: NRS
1890-1938: SS
1902-1919: NCS
1917-1938: HSM
vanaf 1938: NS
vanaf 2006: Connexxion
- Busvervoerder Keolis Nederland & Syntus Utrecht
Reizigers 18.963 (2018)[1] per dag (NS, Connexxion)
Coördinaten 52° 1′ 40″ NB, 5° 40′ 19″ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Ede-Wageningen (Nederlands spoorwegstation)
Station Ede-Wageningen
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

In het centrum van Ede ligt, aan de spoorlijn naar Barneveld en Amersfoort, het station Ede Centrum.

GeschiedenisBewerken

 
Stoomtram van Ede naar Wageningen te Ede met stoomloc NS 6909; circa 1935.
 
Het oude station in 1974.

In de eerste plannen van de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij zou de spoorlijn niet via Ede, maar via Wageningen worden aangelegd. Dit stuitte echter op militaire bezwaren. Zoals bij de gehele Rhijnspoorweg gebruikelijk was, werd het station op ruime afstand van het dorp gebouwd, in dit geval op circa twee kilometer. Oorspronkelijk zou het aan de noordzijde van het dorp Ede komen, maar de bewoners voelden daar niets voor. De lijn, en dus het station, werd toen verlegd naar het zuiden, op grotere afstand van het dorp. Het station heette aanvankelijk "Station Ede van den Rhijnspoor". In 1845 stopten er dagelijks vier treinen uit elke richting. Er werden gemiddeld achtentwintig kaartjes per dag verkocht. Na de bouw van het station ontwikkelde de omgeving zich snel. In 1877 werd het eerste station dan ook al vervangen door een nieuw station van het Standaardtype Harmelen. Het (nu nog bestaande) eilandperron werd toen aangelegd. Daarnaast werd het station uitgebreid met een wachtkamer derde klasse, een plaatskaartenbureau, bagageruimte en restauratie.

In 1882 werd de tramverbinding naar Wageningen geopend (in 1937 gesloten voor reizigersvervoer en in 1968 voor goederenvervoer).

Op 1 mei 1902 werd een tweede spoorlijn geopend, de lokaalspoorweg naar Nijkerk, die al snel de bijnaam Kippenlijn kreeg. De treinen van en naar Nijkerk stopten aanvankelijk op een apart buurtstation, dat ook gebruikt werd voor de stoptreinen naar Arnhem. Dit buurtstation werd in 1940 gesloten. Vanaf 1937 reden de treinen niet verder dan Barneveld Dorp. In 1944 werd de hele spoorlijn zelfs gesloten, om enkele jaren later, in 1951, weer in gebruik te worden genomen. Nu echter reden de treinen vanaf Barneveld door naar Amersfoort.

In de stationshal hangt een Plaquette voor het gevallen Spoorwegpersoneel met vier namen van stationspersoneel dat tijdens de Tweede Wereldoorlog gesneuveld is.

In 1984 werd het stationsgebouw vervangen door een nieuw station (ontworpen door Paul Corbey). De houten perronoverkappingen doen denken aan die van de stations Ede Centrum, Lunteren en Voorthuizen aan de Kippenlijn. De opening van het nieuwe station op 29 mei van dat jaar, betekende de afronding van een jarenlange reconstructie van het stationsgebied. Er ontstond een eigen perron (spoor 1) voor de treinen naar Amersfoort - later verlengd voor de stoptreinen naar Arnhem - en een passeerspoor (spoor 2) voor goederentreinen. De grote overweg in de Stationsweg-Bennekomseweg is in dezelfde periode vervangen door een verkeerstunnel en een perrontunnel die de enige toegang vormt tot het eilandperron (spoor 3 en 4).

In najaar 2011 werden de perronaanwijzers vervangen door het nieuwe systeem van ProRail met lcd-beeldschermen. Ook kwamen er grotere tegels op het eilandperron.

NieuwbouwBewerken

Eind 2016 (aanvankelijk al in 2012) zouden de werkzaamheden voor herinrichting van het stationsgebied starten. In het programma Hoogfrequent Spoorvervoer van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zouden in 2020 op de drukste trajecten zes intercity's en zes sprinters per uur gaan rijden. De bouw van het nieuwe station werd eerst uitgesteld tot eind 2018, maar werd later bijgesteld 2021 of later.[3] De perrons worden breder en langer en de perronoverkapping wordt hierop ook aangepast. Er komt onder meer een nieuw parkeergebouw met plekken voor 500 auto's en er zullen fietsenstallingen gebouwd worden met plaats voor in totaal 7650 fietsen. Het vernieuwde station krijgt een oostelijker gelegen entree.

Voor de bouw van het nieuwe station en de spoorinfrastructuur is op 31 maart 2020 gekozen voor de aannemerscombinatie EdeSpoort, die de werkzaamheden gaat uitvoeren. EdeSpoort bestaat uit de bedrijven Van Hattum en Blankevoort, VolkerRail (beide deelnemingen van Koninklijke Volker Wessels Stevin) en Van Wijnen. De bouw van de nieuwe P&R en het nieuwe busstation maakt geen deel uit van dit contract, dat wordt afzonderlijk aanbesteed.[4]

NaamBewerken

Anders dan de stationsnaam doet vermoeden, ligt Wageningen op circa acht kilometer van Ede. In 1937 werd de tramverbinding ('Bello') naar Wageningen gesloten en vervangen door een busdienst. Als compensatie werd in 1938 de naam van het station (toen Ede S.S. geheten) gewijzigd in Ede-Wageningen. Onder druk van de gemeente Wageningen en de aldaar gevestigde universiteit heeft het station de toevoeging 'Wageningen' altijd behouden.

BedieningBewerken

TreinenBewerken

De volgende treinseries stoppen in Ede-Wageningen:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
3000 Intercity NijmegenArnhem CentraalEde-WageningenUtrecht CentraalAmsterdam CentraalAlkmaarDen Helder Driebergen-Zeist wordt alleen na 22:00 bediend door deze serie.
3100 Intercity Schiphol AirportUtrecht CentraalEde-WageningenArnhem CentraalNijmegen Rijdt niet na 22:00 uur
7500 Sprinter Ede-WageningenArnhem Centraal
23400 Intercity Utrecht CentraalDriebergen-ZeistVeenendaal-De KlompEde-WageningenArnhem CentraalElstNijmegen Nachtnet. Rijdt alleen in de nachten van vrijdag op zaterdag en zaterdag op zondag. Stopt richting Utrecht Centraal niet in Veenendaal-De Klomp en Driebergen-Zeist. Nachttrein
31300 Stoptrein (Connexxion) Amersfoort CentraalBarneveld CentrumEde-Wageningen Onderdeel van de Valleilijn.

BussenBewerken

Aan de noordzijde van het station bevindt zich het busstation. Hiervandaan vertrekken een ComfortRRReis naar Wageningen, de streekbussen naar Apeldoorn, Putten en Veenendaal en de stadsbussen binnen Ede.

Lijn Route Vervoerder Bijzonderheden
Stadsbus 1 Station → Ziekenhuis → Rietkampen → Veldhuizen → Centrum → Station Keolis Nederland Ringlijn in één richting, tegengesteld aan lijn 2
Stadsbus 2 Station → Centrum → Veldhuizen → Rietkampen → Ziekenhuis → Station Keolis Nederland Ringlijn in één richting, tegengesteld aan lijn 1
Stadsbus 5 Station - Centrum - Kernhem - Kievitsmeent - De Klomp Keolis Nederland & Syntus Utrecht Lijnen 5 (station Ede-Wageningen - Veenendaal De Klomp), 83 (Veenendaal De Klomp - Veenendaal Centrum) en 85 (Veenendaal Centrum - station Ede-Wageningen) zijn aan elkaar gekoppeld.
Stadsbus 6 Station - Oost - Centrum - Klaphek - Maandereng - Ziekenhuis - De Gelderhorst Keolis Nederland Servicebus
Streekbus 85 Ede - Veenendaal-De Klomp Keolis Nederland & Syntus Utrecht Lijnen 5 (station Ede-Wageningen - Veenendaal De Klomp), 83 (Veenendaal De Klomp - Veenendaal Centrum) en 85 (Veenendaal Centrum - station Ede-Wageningen) zijn aan elkaar gekoppeld.
Streekbus 86 Ede - Bennekom - Wageningen Keolis Nederland
Streekbus 107 Ede - Wekerom - Harskamp - Stroe - Wittenberg - Garderen - Koudhoorn - Putten Keolis Nederland
Streekbus 108 Ede - Otterlo - Apeldoorn Keolis Nederland
Schoolbus 651 Ede - Wekerom - Harskamp - Stroe - Nieuw-Milligen - Hoog Soeren - Apeldoorn Keolis Nederland
ComfortRRReis C3 Ede - WUR - Wageningen Keolis Nederland

Foto'sBewerken

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Station Ede-Wageningen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.