Hoofdmenu openen

Station Amsterdam Zuid

spoorwegstation in Nederland

Station Amsterdam Zuid is een spoorweg- en metrostation in Amsterdam, in het stadsdeel Zuid, midden in het Zuidas-gebied. Het station ligt ingeklemd tussen de beide banen van Ringweg A10 (Zuid) waardoor verdere uitbreiding wordt bemoeilijkt. Het station ligt op het traject Schiphol Airport – Amsterdam Zuid – DuivendrechtWeesp.

    Amsterdam Zuid   
Station Amsterdam Zuid, 15 mei 2006
Station Amsterdam Zuid, 15 mei 2006
Plaats Amsterdam
Afkorting Asdz
Opening 21 december 1978
Perrons 2
Perronsporen 4 (trein)
4 (metro)
Toegang via poortjes
Spoorlijn Schiphollijn
Metrolijn(en)  50   51   52 
Tramlijn 5
Buslijn(en) Stad: 15 | 62 | 65
Streek: 242 | 341 | 346 | 348 | 358
Schoolbus: 612
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
- Metrovervoerder GVB
- Tramvervoerder GVB
- Busvervoerder GVB en Connexxion
Reizigers 54.706 (2017)[1] per dag
Coördinaten 52° 20′ NB, 4° 52′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Amsterdam Zuid
Station Amsterdam Zuid
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Station Amsterdam Zuid werd reeds op de huidige plaats geprojecteerd in het Plan Zuid van 1915, onder de naam Zuiderstation aan de Minervalaan.

  Zie Zuiderstation (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Pas 63 jaar later werd het in de oorspronkelijke plannen voor de Schiphollijn genoemde Amsterdam Minervalaan geopend als Amsterdam Zuid op 20 december 1978, toen een pendeldienst tussen dit station en Schiphol ging rijden. Omdat dit een van de rest van het spoorwegnet geïsoleerd bedrijf was (eilandbedrijf), was uitwisseling van materieel tot 1981 alleen mogelijk via de Haarlemmermeerspoorlijn naar Nieuwersluis. De dienst werd in mei 1981 enerzijds verlengd naar Leiden en anderzijds naar het tijdelijke station RAI. Na de opening van het World Trade Center aan het Zuidplein werd de naam in juni 1985 veranderd in Amsterdam Zuid WTC. De zogenoemde Zuidtak van de Ringspoorbaan is in juni 1993 geopend, met de verlenging van station RAI via Duivendrecht en Diemen Zuid naar Weesp.

Met ingang van de NS-dienstregeling van 2007 verviel de toevoeging WTC weer.

Verbouwingen 2005-2006Bewerken

Tussen mei 2005 en december 2006 is het station verbouwd, waarbij het bestaande perron in westelijke richting is verlengd, er een tweede eilandperron is aangelegd ten zuiden van het oude perron, met een overkapping gelijk aan het bestaande perron, en beide perrons zijn voorzien van twee trappen in de stationshal en (uiteindelijk) twee trappen aan beide uiteinden van de perrons. Ook zijn beide perrons bij deze verbouwing uitgerust met een lift. Het nieuwe perron kreeg de sporen 1 en 2 toebedeeld terwijl het oude perron de sporen 3 en 4 kreeg toebedeeld in plaats van de oorspronkelijke sporen 1 en 2.

Verbouwing 2011-2012Bewerken

In 2011 werd de entree aan het Gustav Mahlerplein verbouwd. De doorstroming vanaf het plein werd verbeterd, het aantal fietsenstallingen werd verdubbeld en aan het plein werden nieuwe winkels toegevoegd. Van januari tot maart 2012 werd ook de entree aan het Zuidplein verbouwd en voorzien van nieuwe winkels.[2] In het najaar van 2012 zijn de perrons ook in oostelijke richting iets verlengd. In 2017 werden de perronkappen verlengd over het verlengde perron.

TreinstationBewerken

Amsterdam Zuid is een station voor Intercity-treinen. Vanuit de gemeente en de NS bestond de wens om Amsterdam Zuid om te vormen in een van de belangrijkste stations van Nederland, met stops van de Thalys, Intercity direct, ICE International en de Noord/Zuidlijn.[3] Met de aansluiting op de HSL-Zuid zou het station voor 3 miljoen inwoners op minder dan 45 minuten afstand komen te liggen.

TreindienstenBewerken

De treinseries die in de NS-dienstregeling 2018 stoppen op Amsterdam Zuid zijn:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
700 Intercity Den Haag CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidLelystad CentrumZwolleGroningen Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 1800. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal samen met de 1800 een scheve kwartierdienst met de serie 2400. Vormt tussen Zwolle en Groningen een halfuursdienst met serie 500. Stopt tussen Zwolle en Groningen alleen 's morgens vroeg en 's avonds laat op alle stations.
1600 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidAmersfoortDeventerHengeloEnschede Vormt tussen Schiphol en Amersfoort een halfuursdienst met serie 11600. Vormt tussen Amersfoort en Enschede een halfuursdienst met serie 1700.
1800 Intercity Den Haag CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidLelystad CentrumZwolleMeppelLeeuwarden Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal samen met de 700 een scheve kwartierdienst met de serie 2400. Vormt tussen Zwolle en Leeuwaarden een halfuursdienst met serie 600.
2400 Intercity Lelystad CentrumAmsterdam ZuidSchiphol AirportLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrecht Rijdt niet na 22:00 uur. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal een scheve kwartierdienst met de series 700/1800. Vormt tussen Leiden Centraal en Dordrecht een kwartierdienst met de serie 2200.
3100 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidUtrecht CentraalEde-WageningenArnhem CentraalNijmegen Rijdt niet na 22:00 uur
3500 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenHelmondVenlo
4300 Sprinter HoofddorpSchiphol AirportAmsterdam ZuidWeespAlmere CentrumAlmere Oostvaarders Enkele ritten naar Lelystad C
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespAmsterdam ZuidSchiphol AirportHoofddorp Rijdt niet na 20:00 uur.
11600 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidDuivendrechtHilversumAmersfoortAmersfoort Schothorst Vormt tussen Schiphol en Amersfoort een halfuursdienst met serie 1600

Metro/tramstationBewerken

De officiële GVB-naam voor het station is Station Zuid. Tot 10 december 2006 was het Zuid/WTC.

Station Zuid is sinds 1990 een halte van metro/sneltramlijn 51 tussen het Centraal Station en Amstelveen en sinds 1997 een metrostation van metrolijn 50 (IsolatorwegGein).

Tussen 1978 en 1990 had tramlijn 5 zijn eindpunt op het Zuidplein (stationsplein) voor het station. Ook de bussen hadden daar hun haltes. Van 1990 tot 2008 was de halte van tramlijn 5 (van en naar Amstelveen) geïntegreerd in het metrostation Zuid. Sinds 1 mei 2008 heeft de tram een nieuwe route via de Strawinskylaan om ruimte te maken voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn. Er zijn nu haltes op het verhoogde busstation aan de Strawinskylaan, iets ten noorden van het station, en op de Parnassusweg, die toegang geeft tot de trappen aan het westelijk uiteinde van de treinperrons.

Er waren van 1997 tot 2018 drie perronsporen voor de metro:

  • van Isolatorweg richting Station RAI (lijn 50)
  • van Amstelveen richting Station RAI (lijn 51)
  • van Station RAI richting Isolatorweg en Amstelveen (lijnen 50 en 51)

In 2018 is op de plaats van de vroegere tramhaltes van lijn 5 een vierde perronspoor in gebruik genomen voor lijn 52 richting Station Noord. Er is een cross-platform overstap mogelijk op de lijnen 50 en 51 richting Isolatorweg en Amstelveen.

Noord/ZuidlijnBewerken

De Noord/Zuidlijn is in gebruik genomen op 22 juli 2018 en heeft zijn eindpunt op Station Zuid, waar slechts één perronspoor beschikbaar is voor aankomende en vertrekkende reizigers. De aanleg van de lijn duurde ongeveer 15 jaar. Er bestaan plannen om de Noord/Zuidlijn in de toekomst te verlengen naar Schiphol, maar uitvoering daarvan zal niet snel lukken wegens de hoge kosten.

ZuidasdokBewerken

Op 9 februari 2012 sloten de gemeente Amsterdam, Provincie Noord-Holland en het Rijk een akkoord waardoor de Ringweg A10 bij Station Zuid ondergronds wordt gelegd. Dit wordt het Zuidasdok. De kosten bedragen zeker 1,4 miljard euro. Tevens worden de metroperrons op station Zuid 'omgeklapt' van de oostzijde naar de westzijde, wat in 2019 het einde betekent van de Amstelveenboog, de verbindingstunnel van Station Zuid naar de Buitenveldertselaan; daarmee is een verlenging van de Noord/Zuidlijn richting Amstelveen (voorlopig) van de baan. De verlenging is echter niet onmogelijk gemaakt. In het ontwerp van de fundering van de ondergrondse A10, is de mogelijkheid gebleven in de toekomst een nieuwe 'Amstelveenboog' te realiseren.[4]

Als de rijbanen van de A10 ondergronds liggen komt daar bovenop ruimte voor een busstation (aan de noordzijde) en een tramstation (aan de zuidzijde).

De bouwwerkzaamheden aan het Zuidasdok starten in 2019 en het project zou rond 2028 moeten worden opgeleverd.[5]

OV-chipkaartBewerken

Dit station is afgesloten met OVC-poorten. Vanuit de hal is aan de noordzijde de uitgang Zuidplein en aan de zuidzijde de uitgang Gustav Mahlerplein (ook kortweg Mahlerplein genoemd). Vanaf de beide treinperrons zijn er aan de westzijde ook uitgangen naar de Parnassusweg.

Het is een station met poortjes[6] met één OV-chipkaartgebied voor NS. Men kan van het ene naar het andere perron zonder het OV-chipkaartgebied van NS te verlaten via de roltrappen naar/van de hal en via de trappen bij de Parnassusweg, maar niet via de vaste trappen naar de hal, want de poortjes staan aan de voet van die trappen. Dit is van belang voor toegestaan terugsteken (bijvoorbeeld bij een reis van Almere naar Amsterdam Bijlmer Arena) in de spits met een dalurenabonnement waarmee vóór de spits is ingecheckt.

Er zijn verder twee afzonderlijke OV-chipkaartgebieden voor de beide metroperrons.

FotogalerijBewerken

Externe linksBewerken