Tramlijn 3 (Amsterdam)

Amsterdam

Gvba3.png Tramlijn 3 is een tramlijn in Amsterdam op de route Korte ZoutkeetsgrachtMuseumpleinCeintuurbaanFlevopark.

Lijn 3
Lijn 3 in de Van Hallstraat, in verband met renovatie aan de Bullebak-brug rond 2020Lijn 3 in de Van Hallstraat, in verband met renovatie aan de Bullebak-brug rond 2020
Aangelegd doorGemeentetram Amsterdam (GTA)
Geopend
Huidige statusin gebruik
Aantal sporen2
MaterieelCombino
Treindienst doorGVB
Lijn 3
uSTR+luSTR+r
uBHFuSTR Westergasfabriek (Van Hallstraat)
uSTRfuSTRg
uABZg+luSTRr
uHSTBSicon .svg Van Limburg Stirumstraat
uHSTBSicon .svg De Wittenkade
uWBRÜCKE1BSicon .svg Kattenslootbrug over de Kattensloot
uHSTBSicon .svg Nassaukade
uHSTBSicon .svg Van Limburg Stirumstraat
uHSTBSicon .svg De Wittenkade
uWBRÜCKE1BSicon .svg Kattenslootbrug over de Kattensloot
uHSTBSicon .svg Nassaukade
uHSTBSicon .svg Frederik Hendrikplantsoen
uHSTBSicon .svg Hugo de Grootplein
uHST(R)BSicon .svg De Clercqstraat
uKRZBSicon .svg tram 13, 19
uHST(L)BSicon .svg De Clercqstraat
uHST(R)BSicon .svg Kinkerstraat
uKRZBSicon .svg tram 7 en 17
uHST(L)BSicon .svg Kinkerstraat
uHSTBSicon .svg Overtoom
uKRZBSicon .svg tram 1
uBRÜCKE1BSicon .svg Vondelbrug over het Vondelpark
uHSTBSicon .svg Van Baerlestraat
BSicon uABZg+l.svg
uABZg+l + uKRZ
BSicon .svg
+
tram 2, 5, 12
uHSTBSicon .svg Concertgebouw
uHST(R)BSicon .svg Roelof Hartplein
uABZgr+rBSicon .svg tram 5, 24
uHST(L)BSicon .svg Roelof Hartplein
uHSTBSicon .svg De Pijp
uKRZtBSicon .svg metro  52 
uABZglrBSicon .svg trams 12 & 24
uHSTBSicon .svg Tweede Van der Helststraat
uHST(R)BSicon .svg Van Woustraat
uKRZBSicon .svg tram 4
uHST(L)BSicon .svg Van Woustraat
uWBRÜCKE1BSicon .svg Nieuwe Amstelbrug over de Amstel
uHSTBSicon .svg Wibautstraat
uKRZtBSicon .svg metro  51   53   54 
uHSTBSicon .svg Camperstraat
uABZg+rBSicon .svg tram 1
uHSTBSicon .svg Beukenweg
uHST(R)BSicon .svg Linnaeusstraat
uKRZBSicon .svg tram 19
uHST(L)BSicon .svg Linnaeusstraat
uHSTBSicon .svg Dapperstraat
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Utrecht - Amsterdam
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Amersfoort - Amsterdam
uABZgrBSicon .svg tram 1
uHSTBSicon .svg Muiderpoortstation
uABZgrBSicon .svg tram 1
uHSTBSicon .svg Molukkenstraat
uABZg+lBSicon .svg tram 14
uHSTBSicon .svg Soembawastraat
uHSTBSicon .svg Insulindeweg
uBHFBSicon .svg Flevopark
uTUNNEL2BSicon .svg Amsterdamsebrug
uWSLlBSicon .svg

Beknopte geschiedenisBewerken

 
Lijn 3 in de beginjaren in het eerste decennium van de 20e eeuw in de toen nog nieuwe Bilderdijkstraat in Oud-West.
Polygoonjournaal uit maart 1928 met opnamen van druk stadsverkeer in het centrum van Amsterdam. Verkeersregeling door politie agenten met nieuwe mechanische verkeersborden. Veel verkeer, auto's, trams, fietsers, bakfietsen, handkarren, voetgangers; agent regelt het verkeer met een mechanisch klapbord. Beelden van de Raadhuisstraat, Nieuwezijds Voorburgwal, Leidseplein, Leidsebosje en Leidsestraat met langsrijdende trams van de lijnen 1, 2, 3 en 17.
 
Sinds 1904 rijdt lijn 3 over de Nieuwe Amstelbrug. Een dubbelgelede Amsterdamse tram, de 668 (serie 602-724) op de brug; 1979.
 
Tramlijn 3 op de Ceintuurbaan met een dubbelgelede Amsterdamse tram, serie 602-724.
 
Lijn 3 aan de Korte Zoutkeetsgracht met een gele dubbelgelede Amsterdamse tram, serie 725-779.
 
Eindpunt van de tramlijnen 3 en 14 met drie Combino's bij het Flevopark, Amsterdam-Oost; 20 juli 2020.

De Amsterdamse tramlijn 3 werd ingesteld op 25 juni 1902 en had toen de route: RaadhuisstraatRozengrachtDe ClercqstraatBilderdijkstraatEerste Constantijn Huygensstraat. In 1903 ging lijn 3 doorrijden naar de Dam.

In 1904 kwam de verlenging tot stand via OvertoomStadhouderskadeP.C. HooftstraatVan BaerlestraatRoelof HartstraatCeintuurbaanbrug - CeintuurbaanNieuwe AmstelbrugWeesperzijdeSarphatistraatWeesperpleinWeesperpoortstation.

Ook kwam de verlenging via het Damrak en het Centraal Station naar De Ruijterkade (IJveer). In 1906 werd deze lijn ingekort tot het Stationsplein. Tevens werd de lijn verlegd via de Nieuwezijds Voorburgwal.

In 1907 ging lijn 3 via SarphatistraatAlexanderplein naar de Mauritskade bij de Linnaeusstraat. In 1925 kwam de verlenging tot stand via via MauritskadeZeeburgerdijkBorneostraat naar Javaplein.

In 1929 werd de route naar het Centraal Station verlaten en ging lijn 3 vanaf de Bilderdijkstraat via de Frederik Hendrikstraat naar het Frederik Hendrikplantsoen.

Aan de oostkant werd lijn 3 in 1940 verlegd vanaf Mauritskade via Linnaeusstraat naar de Van Swindenstraat.

In 1942 werd deze route verlaten en ging lijn 3 vanaf de Nieuwe Amstelbrug via de Ruyschstraat - Weesperpoortstraat – President Steynplantsoen naar het Krugerplein.

Vanaf 1945 werd niet meer naar het Krugerplein gereden, maar vanaf de Ruysschstraat via 's-GravesandepleinOosterparkWijttenbachstraat – Celebesstraat naar het nieuwe Muiderpoortstation.

In 1951 werd de lijn ter compensatie van de na de oorlog niet meer teruggekeerde lijn 23 verlengd via de Marnixstraat en Haarlemmerplein naar de Korte Zoutkeetsgracht.

In 1958 kwam de verlegging tot stand via de Vondelbrug en werd de route via HobbemastraatP.C. Hooftstraat verlaten.

In de zomerdienst 1962 werd de lijn tijdelijk ingekort tot het Frederik Hendrikplantsoen (evenals lijn 10) in verband met personeelsgebrek waarbij een tijdelijke buslijn 6 de uiteinde van beide lijnen verbond. In later jaren (onder meer 1985) werd de lijn nog enkele keren ingekort tot dit punt in verband met werkzaamheden aan de Bullebakbrug en het spoorviaduct over de Planciusstraat.

In 1980 werd de verlenging via Insulindeweg naar het Flevopark in gebruik genomen. Tussen 1983 en 1986 werd de lijn langdurig omgeleid over de Hogesluis in verband met de vernieuwing van de Nieuwe Amstelbrug. Ter verkorting van de omleidingsroute werden speciaal in de 's-Gravesandestraat tramsporen aangelegd die ook werden gebruikt door tramlijn 6.

Sinds 1989 is lijn 3 weer ingekort tot zijn oude eindpunt aan het Muiderpoortstation, de route naar Flevopark werd voortaan bediend door lijn 14 en sinds 2004 ook door lijn 7.

Op 22 juli 2018, de dag dat de exploitatie op de Noord/Zuidlijn startte, werd lijn 3 vanaf het Muiderpoortstation verlengd over de vroegere route van lijn 7 naar het Flevopark, net als van 1980 tot 1989.

Vanaf 19 augustus 2020 is, in verband met de vernieuwing van de Bullebak-brug over de Brouwersgracht, de route naar de Zoutkeetsgracht meer dan twee jaar gestremd. Lijn 3 is gedurende deze periode verlegd naar het eindpunt van lijn 5 in de Van Hallstraat bij de Westergasfabriek. Lijn 5 is verlegd naar een kopeindpunt in de Marnixstraat vlak voor de gestremde brug, waarbij gekeerd wordt over een speciaal hiervoor aangelegd tijdelijk overloopwissel.[1]

TriviaBewerken

Tot 1929 had lijn 3 de bijnaam "Lange lummel" gezien de voor die tijd lange route van het Javaplein naar het Centraalstation.[2]

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Tramlijn 3 (Amsterdam) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.