Hoofdmenu openen

Boksum

nederzetting in Nederland

Boksum is een dorp in de gemeente Waadhoeke, provincie Friesland (Nederland). Het telde anno 2004 ongeveer 400 inwoners. Een verouderde spelling voor de plaats is Boxum. Het dorp ligt ongeveer 7 kilometer ten zuidwesten van Leeuwarden, dicht bij het dorp Jellum. Naast een basisschool, dorpshuis en een kerk zijn er verder geen noemenswaardige gebouwen in Boksum.

Boksum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Boksum
Boksum
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Waadhoeke Waadhoeke
Coördinaten 53° 11′ NB, 5° 44′ OL
Algemeen
Inwoners (2004) 400
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Menaldumadeel
Locatie in de voormalige gemeente Menaldumadeel
Foto's
De Sint-Margaretakerk in Boksum, maart 1966
De Sint-Margaretakerk in Boksum, maart 1966
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Evenals de overige dorpen in de voormalige gemeente Menaldumadeel is ook Boksum ontstaan aan de Middelzee. De oude Middelzeedijk is hier nog een stille getuige van. In de 13e eeuw kwam vrijwel het gehele dorp aan het klooster Mariadal. In 1332 werd de abt Eelko Liauckama door monniken van het klooster doodgeslagen op de uithof te Boksum.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog wonnen de troepen van Filips II op 17 januari 1586 de Slag bij Boksum. Volgens de tekst op een gedenkbord in de plaatselijke Sint-Margaretakerk, zijn tijdens deze slag duizend doden gevallen. Tijdens de slag verschanste vaandrig Otto Clant zich in de kerk, waarna hij door de Spanjaarden werd doorstoken.[1] De Gelderse edelman Oswald van den Bergh werd diezelfde dag door Spaanse troepen gedood omdat hij een Staats vaandel had veroverd en zo voor vijand werd aangezien.

Van 1883 tot 1938 had Boksum, samen met het tweelingdorp Jellum, een station aan de spoorlijn van Leeuwarden naar Stavoren, Jellum-Boxum genaamd.

Boksum maakte deel uit van de grietenij Menaldumadeel, die bij de gemeentewet van 1851 werd omgezet in een Nederlandse gemeente. De gemeentelijke herindeling van 1984 ging aan Menaldumadeel voorbij. Maar bij een nieuwe gemeentelijke herindeling werd Menaldumadeel per 1 januari 2018 opgeheven. Boksum werd hierbij onderdeel van de nieuwe gemeente Waadhoeke.[2]

KerkBewerken

De Sint-Margaretakerk is gebouwd boven op een terp en is omgeven door een kerkhof. De kerk werd oorspronkelijk gebouwd in de 12e eeuw en in de 13e eeuw vergroot.

Openbaar vervoerBewerken

GeborenBewerken

  • Harm van Houten (1892-1952), onderwijzer, journalist en politicus
  • Douwe Kalma (1896-1953), schrijver, dichter en leider van de Jongfriese Beweging

OverledenBewerken

Zie ookBewerken