Hoofdmenu openen

Zweins

nederzetting in Waadhoeke, Nederland

Zweins (Fries: Sweins) is een terpdorp in de gemeente Waadhoeke, in de Nederlandse provincie Friesland.

Zweins
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Zweins (Friesland (hoofdbetekenis))
Zweins
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Waadhoeke Waadhoeke
Coördinaten 53° 11′ NB, 5° 36′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 119
Overig
Belangrijke verkeersaders A31
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Franekeradeel
Locatie in de voormalige gemeente Franekeradeel
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten noorden Welsrijp, ten oosten van de stad Franeker en ten westen van Dronrijp. Door het dorpsgebied loopt de (oude) Rijksstraatweg en aan de noordkant de A31.

In 2018 telde het 119 inwoners. Onder het dorp valt het merendeel van de buurtschap Kingmatille. Het dorp zelf bestaat uit een drietal bij elkaar gelegen buurtjes. De hoofdkern is de middelste buurt.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Het dorp is in de Middeleeuwen ontstaan op een terp, die grotendeels is afgegraven. In de 13e eeuw werd de plaats vermeld als Sueninghe, in 1427 als Sueyns, in 1433 als Sweynze en in 1511 als Sweyns. De plaatsnaam zou verwijzen naar de persoon Sween of Swene, of eigenlijk de plaats van lieden van deze Sween of Swene.

Het dorp vormt samen met Boer, Peins, Ried en Schalsum de Franeker Vijfga.

Over de eeuwen heen groeide het dorp Zweins buiten de eigenlijke terp maar echt een dichte kern werd het niet. Het heeft zo een open karakter dat aan een (open) buurtschap doet denken.

Kerk en Kingma StateBewerken

De kerk van Zweins staat nog wel op een eigen terp, een vrij hoge terp. De huidige kerk, de Reginakerk is gebouwd in 1783 als vervanging van de middeleeuwse kerk die er stond. De bouw van de Reginakerk werd door de familie Kingma. Bij het dorp stond tot in de 19e eeuw ook de Kingma State, een stins (landhuis) van deze vooraanstaande familie. De buurtschap is vernoemd naar de brug over de oude Trekvaart wat later het Van Harinxmakanaal werd, die zelf vernoemd was naar deze familie.

 
Reginakerk in Zweins

DorpshuisBewerken

Het dorp heeft ondanks diens kleinte een eigen dorpshuis, het Dorpshuis Zwein.

Zie ookBewerken