Hoofdmenu openen

Kabinet-Rutte III

Nederlands Kabinet (2017- )

Het kabinet-Rutte III is het huidige Nederlandse kabinet. Het is gevormd door de partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Het staat onder voorzitterschap van minister-president Mark Rutte en werd op 26 oktober 2017 beëdigd als opvolger van het kabinet-Rutte II, na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 en de daaropvolgende kabinetsformatie.

Kabinet-Rutte III
Coalitie VVD, CDA, D66, ChristenUnie
Zeteltal TK 33 + 19 + 19 + 5 = 76 (Tot 7 oktober 2019)
32 + 19 + 19 + 5 = 75 (7 oktober 2019 - heden)
Premier Mark Rutte
Beëdiging 26 oktober 2017
Voorganger Rutte II
Zetelverdeling tot oktober 2019
Zetelverdeling tot oktober 2019
Overzicht kabinetten
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
Nederlandse Grondwet
Nederlandse regering
Hoge Colleges van Staat
Hoge Raad der Nederlanden
Decentrale overheden

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

TotstandkomingBewerken

FormatieBewerken

  Zie Kabinetsformatie Nederland 2017 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 ging de kabinetsformatie van start onder leiding van verkenner Edith Schippers.

Op 28 maart werd Schippers door de Tweede Kamer voorgedragen als informateur om verder te gaan met concrete onderhandelingen voor een kabinet van VVD–CDA–D66–GroenLinks. Op 15 mei mislukte deze formatiepoging, als gevolg van de verschillende standpunten van de partijen over asiel en migratie.

Toen op 23 mei een tweede formatiepoging, dit keer met de ChristenUnie, mislukte, stelde Schippers voor een nieuwe informateur te benoemen, Herman Tjeenk Willink. Hernieuwde gesprekken met GroenLinks leidden niet tot overeenstemming.

Op 27 juni gaf de informateur in zijn eindverslag aan dat de enige mogelijkheid voor een meerderheidskabinet een kabinet was met de vier partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Gerrit Zalm werd een dag later benoemd tot informateur.

Op 9 oktober, 208 dagen na de verkiezingen, lag er een voorlopig coalitieakkoord op tafel voor een nieuw te vormen kabinet-Rutte III.

Op 12 oktober werd Rutte op voorstel van de vier hoofdonderhandelaars door de Tweede Kamer aangesteld als formateur. Rutte streefde ernaar om het nieuwe kabinet op 26 oktober te laten beëdigen.

Op 25 oktober rondde Rutte zijn taken als formateur af en overhandigde hij zijn eindverslag aan Khadija Arib.[1]

MottoBewerken

Het motto van het kabinet is "Vertrouwen in de toekomst".

Wijzigingen ministeriesBewerken

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wordt heropgericht, nadat het tussen 2010 en 2017 was ondergebracht bij het ministerie van Economische Zaken.

Het ministerie van Economische Zaken wordt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het ministerie van Infrastructuur en Milieu wordt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het ministerie van Veiligheid en Justitie heet voortaan ministerie van Justitie en Veiligheid.

Verder verdwijnt de minister zonder portefeuille voor Wonen en Rijksdienst. Nieuwe ministers zijn die voor Rechtsbescherming, Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media en Medische Zorg, respectievelijk ondergebracht bij de ministeries van Justitie en Veiligheid, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Enkele beleidsterreinen worden ten opzichte van de voorgaande regeerperiode ondergebracht bij een ander ministerie:[1]

  • Ruimtelijke ontwikkeling en ruimtelijke ordening (voorheen bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu) gaat naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
  • Klimaat (voorheen ministerie van Infrastructuur en Milieu) gaat naar het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
  • Landbouw, visserij, natuur, voedselkwaliteit en regionaal economisch beleid (voorheen ministerie van Economische Zaken) gaan naar het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
  • Groen onderwijs (voorheen ministerie van Economische Zaken) gaat naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
  • Maatschappelijke stage (voorheen Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) gaat naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Uit een rapport van de Auditdienst Rijk uit oktober 2018 bleek dat de herstructureringen en naamswijzigingen naar schatting € 31,7 mio hebben gekost.[2]

VerloopBewerken

StartBewerken

In de eerste honderd dagen van het kabinet werd de wet-Hillen afgeschaft. Die maatregel moet stapsgewijs een eind maken aan het belastingvoordeel voor huiseigenaren die hun hypotheek volledig hebben afgelost. Oppositiepartijen 50Plus en PVV filibusterden dit debat en namen uren het woord. Uiteindelijk stemden zowel de Tweede als Eerste Kamer in met de afschaffing.[3] Vier maanden na de start van het kabinet trad minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken af. Hij had in een toespraak in 2016 en bij andere gelegenheden verteld dat hij in 2006 aanwezig was bij een bijeenkomst in het buitenhuis van de Russische president Vladimir Poetin, waarbij deze gesproken zou hebben over zijn ambitie voor een "Groot-Rusland": een uitbreiding van Rusland met Wit-Rusland, Oekraïne, de Baltische staten en eventueel Kazachstan.[4] Na mediavragen bekende Zijlstra dat hij niet bij deze bijeenkomst was geweest. Verder bleek dat Poetins woorden over "Groot Rusland" alleen historisch waren bedoeld en had hij niet gesuggereerd het grondgebied van Rusland te willen uitbreiden.

Positie ten opzichte van de Tweede KamerBewerken

Op 25 april 2018 steunde de oppositie, uitgezonderd de SGP, een motie van afkeuring tegen minister-president Rutte. Reden was de manier waarop Rutte omgegaan was met het afschaffen van de dividendbelasting. De oppositie vond dat Rutte de Tweede Kamer beter had moeten inlichten over de memo's die er waren over de dividendbelasting. Aanleiding was een debat naar aanleiding van de kabinetsformatie in november 2017. Rutte gaf toen aan zich dergelijke memo's niet te herinneren. Uiteindelijk bleken deze memo's er wel te zijn.[5]

Op 24 september 2019 zette de VVD het lid Wybren van Haga uit de Tweede Kamerfractie, omdat hij zich tegen de gemaakte afspraken in zou hebben blijven bemoeid met zijn vastgoedbedrijf.[6] Van Haga besloot zijn zetel niet op te geven en door te gaan als eenmansfractie, waardoor de regering haar krappe meerderheid van 76 zetels verloor.[7]

Positie ten opzichte van de Eerste KamerBewerken

Door de Eerste Kamerverkiezingen van 27 mei 2019 verloor het kabinet zijn meerderheid in de Eerste Kamer.[8]

SamenstellingBewerken

Het kabinet-Rutte III bestaat uit negentien ministers (inclusief minister-president en minister van Algemene Zaken Rutte) en zes staatssecretarissen. De VVD levert zes ministers en drie staatssecretarissen, het CDA en D66 beiden vijf ministers en één staatssecretaris, en de ChristenUnie twee ministers en één staatssecretaris.

 VVD

 CDA

 D66

 ChristenUnie

MinistersBewerken

Ambtsbekleder Ministerie Termijn Partij
  M. (Mark) Rutte
(1967)
Minister-president (MP), minister van Algemene Zaken (AZ) 26 oktober 2017 – heden VVD
  H.M. (Hugo) de Jonge
(1977)
Vicepremier, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 26 oktober 2017 – heden CDA
  W. (Wouter) Koolmees
(1977)
Vicepremier, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) 26 oktober 2017 – heden
(vicepremier sinds 1 november 2019)
D66
  C.J. (Carola) Schouten
(1977)
Vicepremier, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) 26 oktober 2017 – heden CU
  K.H. (Kajsa) Ollongren
(1967)
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) 26 oktober 2017 – 1 november 2019 D66
  R.W. (Raymond) Knops
(1971)
1 november 2019 – heden CDA
  H. (Halbe) Zijlstra
(1969)
Minister van Buitenlandse Zaken (BZ) 26 oktober 2017 – 13 februari 2018 VVD
  S.A.M. (Sigrid) Kaag
(1961)
13 februari 2018 – 7 maart 2018
(waarnemend)
D66
  S.A. (Stef) Blok
(1964)
7 maart 2018 – heden VVD
  A.T.B. (Ank) Bijleveld
(1962)
Minister van Defensie (Def.) 26 oktober 2017 – heden CDA
  E.D. (Eric) Wiebes
(1963)
Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) 26 oktober 2017 – heden VVD
  W.B. (Wopke) Hoekstra
(1975)
Minister van Financiën (Fin.) 26 oktober 2017 – heden CDA
  C. (Cora) van Nieuwenhuizen
(1963)
Minister van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) 26 oktober 2017 – heden VVD
  F.B.J. (Ferdinand) Grapperhaus
(1959)
Minister van Justitie en Veiligheid (J&V) 26 oktober 2017 – heden CDA
  I.K. (Ingrid) van Engelshoven
(1966)
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) 26 oktober 2017 – heden D66
  K.H. (Kajsa) Ollongren
(1967)
Minister niet belast met de leiding van een ministerie 1 november 2019 – heden D66
Ambtsbekleder Minister zonder Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
  S.A.M. (Sigrid) Kaag
(1961)
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
(Buitenlandse Zaken)
26 oktober 2017 – heden D66
  S. (Sander) Dekker
(1975)
Minister voor Rechtsbescherming
(Justitie en Veiligheid)
26 oktober 2017 – heden VVD
  B.J. (Bruno) Bruins
(1963)
Minister voor Medische Zorg
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
26 oktober 2017 – heden VVD
  A. (Arie) Slob
(1961)
Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media
(Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
26 oktober 2017 – heden CU
  S. (Stientje) van Veldhoven
(1973)
Minister voor Milieu en Wonen
(Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
1 november 2019 – heden D66
  A.T.B. (Ank) Bijleveld
(1962)
Minister voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
1 november 2019 – heden CDA

StaatssecretarissenBewerken

Ambtsbekleder Staatssecretariaat[9] Termijn Partij
  R.W. (Raymond) Knops
(1971)
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
belast met Koninkrijksrelaties, Rijksvastgoedbedrijf en Grensoverschrijdende Samenwerking
26 oktober 2017 – 1 november 2019 CDA
  B. (Barbara) Visser
(1977)
Staatssecretaris van Defensie,
belast met Personeels- en Materieelvoorziening en Bedrijfsvoering
26 oktober 2017 – heden VVD
  M.C.G. (Mona) Keijzer
(1968)
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
belast met Mededinging, MKB, Digitalisering, Telecom en Post
26 oktober 2017 – heden CDA
  M. (Menno) Snel
(1970)
Staatssecretaris van Financiën,
belast met Fiscale Zaken, Holland Casino en Staatsloterij en Muntwezen
26 oktober 2017 – heden D66
  S. (Stientje) van Veldhoven
(1973)
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
belast met Milieu (niet-klimaat), Openbaar Vervoer en Spoor, KNMI en Bodem
26 oktober 2017 – 1 november 2019 D66
  M.G.J. (Mark) Harbers
(1969)
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
belast met Vreemdelingenzaken
(mag in het buitenland de titel 'minister voor Migratie' voeren)[1]
26 oktober 2017 – 21 mei 2019[10][11] VVD
  A. (Ankie) Broekers-Knol
(1946)
11 juni 2019 – heden VVD
  T. (Tamara) van Ark
(1974)
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
belast met Participatiewet, Arbeidsomstandigheden en Armoede en Schuldhulpverlening
26 oktober 2017 – heden VVD
  P. (Paul) Blokhuis
(1963)
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
belast met GGZ, Maatschappelijke Diensttijd en Gezondheidsbevordering
26 oktober 2017 – heden CU

Personele wijzigingenBewerken

  • Op 13 februari 2018 diende Halbe Zijlstra zijn ontslag in als minister van Buitenlandse Zaken wegens leugens rond een zogenaamd bezoek van Zijlstra aan de datsja van Vladimir Poetin in 2006.[12] Zijn bevoegdheden werden waargenomen door minister Sigrid Kaag.
  • Op 7 maart 2018 werd Stef Blok beëdigd als opvolger van Halbe Zijlstra.[13]
  • Op 21 mei 2019 diende Mark Harbers zijn ontslag in als staatssecretaris Justitie en Veiligheid, vanwege achtergehouden cijfers van misdrijven door asielzoekers. [14]
  • Op 11 juli 2019 werd Ankie Broekers-Knol beëdigd als opvolger van Mark Harbers. [15]
  • Op 1 november 2019 werd bekend dat de afwezigheid van Kajsa Ollongren langer zou duren dan verwacht. Staatssecretaris Raymond Knops nam een deel van de portefeuille van de minister over en werd beëdigd als minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven nam een ander deel van de portefeuille van de minister over en werd beëdigd als minister zonder portefeuille van Milieu en Wonen. Wouter Koolmees werd de nieuwe vicepremier namens D66. Ank Bijleveld nam de portefeuille betreffende de AIVD over en werd tevens minister zonder portefeuille voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.[16] Ollongren bleef minister (niet belast met de leiding van een ministerie) en lid van de regering.[17]