Kabinet-Rutte IV

Nederlands kabinet (2022-heden)

Het kabinet-Rutte IV is sinds 10 januari 2022 het Nederlandse kabinet,[1] als opvolger van het kabinet-Rutte III. Het wordt gevormd door de partijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie na de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021 en de daaropvolgende kabinetsformatie. Mark Rutte is de minister-president. Het kabinet-Rutte IV is een meerderheidskabinet dat alleen in de Tweede Kamer kan rekenen op een geringe meerderheid.

Kabinet-Rutte IV
Coalitie VVD, D66, CDA, ChristenUnie
Zeteltal TK 34 + 24 + 14 + 5 = 77
Premier Mark Rutte
Beëdiging 10 januari 2022
Voorganger Rutte III
Kabinet-Rutte IV
Overzicht kabinetten
Portaal  Portaalicoon   Politiek

TotstandkomingBewerken

FormatieBewerken

  Zie Kabinetsformatie Nederland 2021-'22 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na de verkiezingen hadden de partijen van het demissionaire kabinet-Rutte III wederom een meerderheid in de Tweede Kamer. Coalitiepartner D66 blokkeerde echter voortzetting van het kabinet, omdat de partij vooruitgang wilde op medisch-ethische thema's wat lastig lag bij ChristenUnie. Een andere voor de hand liggende mogelijkheid was VVD, D66 en CDA aangevuld met Partij van de Arbeid en/of GroenLinks. PvdA en GroenLinks wilden echter alleen gezamenlijk deelnemen aan kabinet, terwijl VVD en CDA alleen met een van de twee in kabinet wilden.

De formatie werd nog complexer toen de notities van verkenner Kajsa Ollongren uitlekten, met onder meer de tekst "positie Omtzigt, functie elders". Alle fractievoorzitters ontkenden met de verkenners over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt gesproken te hebben. Toen echter bleek dat Mark Rutte gesproken had over Omtzigt, ontstond er wantrouwen om te regeren met de VVD onder leiding van Rutte.

Een maandenlange impasse volgde waarbij meerderheidscoalities, minderheidscoalities en extraparlementaire kabinetten onderzocht werden, maar geen leidde tot een doorbraak. Eind september hief D66 de blokkade tegen ChristenUnie op om de impasse te doorbreken en nieuwe verkiezingen te voorkomen. De daaropvolgende maanden werd door VVD, D66, CDA en ChristenUnie onderhandeld, wat in december leidde tot een coalitieakkoord. Het kabinet werd beëdigd op 10 januari 2022, na de langste kabinetsformatie tot dan toe.

CoalitieakkoordBewerken

Het bevatte onder meer afspraken over een versnelling van de Nederlandse klimaatambities (55% CO2-reductie in 2030), aanpassing van kinderopvangbekostiging, voorbereidingen voor nieuwe kerncentrales en invoering van het rekeningrijden vanaf 2030, versnelde stikstofreductie (-50% in 2030), afschaffen van de verhuurderheffing, verdere regulering van de vrije huursector, versterking van de sociale advocatuur, gelijktrekken van de lerarensalarissen in het basisonderwijs met die van het middelbaar onderwijs, een terugkeer van de basisbeurs, verhoging in termijnen wettelijk minimumloon met 7,5% en meer geld voor defensie.

VerloopBewerken

Het kabinet kreeg al vanaf het moment van aantreden te maken met financiële tegenslagen, waardoor het coalitieakkoord onder druk kwam te staan. Vlak voor aantreden deed de Hoge Raad een uitspraak over vermogensrendementheffing, waarna het kabinet belastingbetalers uit verleden moest compenseren. De energieprijzen stegen sterk, waardoor de koopkracht verminderde. Dit werd nog eens verergerd door de in februari 2022 uitgebroken oorlog in Oekraïne. Het kabinet besloot daarom enkele malen hiervoor te compenseren. De Oekraïne-oorlog was ook een reden voor het kabinet om de defensiebegroting nog verder te verhogen.[2]

SamenstellingBewerken

Het kabinet Rutte IV bestaat uit twintig ministers en negen staatssecretarissen. De VVD leverde acht ministers en drie staatssecretarissen, D66 zes ministers en drie staatssecretarissen, het CDA vier ministers en twee staatssecretarissen en de ChristenUnie twee ministers en een staatssecretaris.[3][4][5] Het kabinet telt een recordaantal vrouwen. Voor het eerst zijn er evenveel vrouwen als mannen minister. Het percentage vrouwen in het gehele kabinet (ministers en staatssecretarissen) bedraagt 48%. Er zijn twee ministers en één staatssecretaris in het kabinet met een niet-westerse achtergrond.[6]

BewindsliedenBewerken

Kabinetslid Titel Begindatum Einddatum Partij
Afbeelding Naam
  Rutte, Mark Mark Rutte Minister-president 14 oktober 2010[a] Heden VVD
Minister van Algemene Zaken (AZ)
  Kaag, Sigrid Sigrid Kaag Minister van Financiën (Fin) 10 januari 2022 Heden D66
Eerste vicepremier
  Hoekstra, Wopke Wopke Hoekstra Minister van Buitenlandse Zaken (BZ) 10 januari 2022 Heden CDA
Tweede vicepremier
  Schouten, Carola Carola Schouten Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen (APP)

(SZW)

10 januari 2022 Heden CU
Derde vicepremier 26 oktober 2017[a]
  Bruins Slot, Hanke Hanke Bruins Slot Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) 10 januari 2022 Heden CDA
  Ollongren, Kajsa Kajsa Ollongren Minister van Defensie (Def) 10 januari 2022 Heden D66
Adriaansens, Micky Micky Adriaansens Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) 10 januari 2022 Heden VVD
  Harbers, Mark Mark Harbers Minister van Infrastructuur en Waterstaat (IW) 10 januari 2022 Heden VVD
  Yeşilgöz-Zegerius, Dilan Dilan Yeşilgöz-Zegerius Minister van Justitie en Veiligheid (JV) 10 januari 2022 Heden VVD
Staghouwer, Henk Henk Staghouwer Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) 10 januari 2022 5 september 2022[b] CU
  Schouten, Carola Carola Schouten 5 september 2022[c] Heden CU
  Dijkgraaf, Robbert Robbert Dijkgraaf Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) 10 januari 2022 Heden D66
Gennip, Karien van Karien van Gennip Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) 10 januari 2022 Heden CDA
  Kuipers, Ernst Ernst Kuipers Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 10 januari 2022 Heden D66
  Schreinemacher, Liesje Liesje Schreinemacher Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHO)

(Buitenlandse Zaken)

10 januari 2022 Heden VVD
  Jetten, Rob Rob Jetten Minister voor Klimaat en Energie (KE)

(Economische Zaken en Klimaat)

10 januari 2022 Heden D66
Helder, Conny Conny Helder Minister voor Langdurige Zorg en Sport (LZS)

(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)

10 januari 2022 Heden VVD
Wal, Christianne van der Christianne van der Wal Minister voor Natuur en Stikstof (NS)

(Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)

10 januari 2022 Heden VVD
  Wiersma, Dennis Dennis Wiersma Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs (PVO)

(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

10 januari 2022 Heden VVD
  Weerwind, Franc Franc Weerwind Minister voor Rechtsbescherming (RB)

(Justitie en Veiligheid)

10 januari 2022 Heden D66
  Jonge, Hugo de Hugo de Jonge Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO)

(Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)

10 januari 2022 Heden CDA
  Burg, Eric van der Eric van der Burg Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (JV)[d] 10 januari 2022 Heden VVD
  Uslu, Gunay Gunay Uslu Staatssecretaris Cultuur en Media (OCW) 10 januari 2022 Heden D66
Maat, Christophe van der Christophe van der Maat Staatssecretaris van Defensie (Def) 10 januari 2022 Heden VVD
  Rij, Marnix van Marnix van Rij Staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingsdienst (Fin) 10 januari 2022 Heden CDA
Heijnen, Vivianne Vivianne Heijnen Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IW)[e] 10 januari 2022 Heden CDA
Ooijen, Maarten van Maarten van Ooijen Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 10 januari 2022 Heden CU
  Huffelen, Alexandra van Alexandra van Huffelen Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering (BZK)[f] 10 januari 2022 Heden D66
  Vijlbrief, Hans Hans Vijlbrief Staatssecretaris Mijnbouw (EZK) 10 januari 2022 Heden D66
  Vries, Aukje de Aukje de Vries Staatssecretaris Toeslagen en Douane (Fin) 10 januari 2022 Heden VVD

Personele wijzigingenBewerken

  • Per 6 september 2022 trad Henk Staghouwer af als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Carola Schouten nam tijdelijk zijn portefeuille waar.[7]

NoemenswaardighedenBewerken

  • Omdat Sigrid Kaag positief was getest op COVID-19, werd zij als eerste bewindspersoon in de Nederlandse parlementaire geschiedenis beëdigd via een videoverbinding. Om dezelfde reden ontbreekt zij op de bordesfoto.

Zie ookBewerken