Franekeradeel (1984-2018)

voormalige gemeente (1984-2018) in Friesland, Nederland

Franekeradeel (uitspraak; Fries: Frjentsjerteradiel (uitspraak)) was een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland met 20.180 inwoners (30 april 2017, bron: CBS) met een oppervlakte van 109,17 km², waarvan 6,44 km² water.

Franekeradeel
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Franekeradeel (Friesland)
Franekeradeel
Situering
Land Nederland
Provincie Vlag Friesland Friesland
Coördinaten 53° 12′ NB, 5° 32′ OL
Algemeen
Hoofdplaats Franeker
Belangrijke verkeersaders A31, spoorlijn Leeuwarden-Harlingen
Station(s) Franeker
Overig
Postcode(s) 8800 - 8814, 8850-8859
Netnummer(s) 0517, 0518
CBS-code 0070
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Detailkaart
Kaart van Franekeradeel
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Franekeradeel, september 2017
Satellietfoto met aanduiding van gemeenten

Geschiedenis

bewerken

Tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1984 was Tzum de grootste plaats van de toenmalige gemeente Franekeradeel. Echter, het gemeentehuis van Franekeradeel was gevestigd in de Martenastins in Franeker. Daarna werd de rol van bestuurscentrum overgenomen door het gemeentehuis van de gemeente Franeker.

Na het besluit tot fuseren in april 2016 ging Franekeradeel per 1 januari 2018 samen met Het Bildt, Menaldumadeel en vier dorpen uit Littenseradeel op in de nieuwgevormde gemeente Waadhoeke.

Stad en dorpen

bewerken

De gemeente Franekeradeel bestond uit zeventien officiële kernen, waarvan de stad Franeker verreweg de grootste was. De Nederlandse namen waren de officiële.

Aantal inwoners per woonkern op 31 december 2009:

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
Franeker Frjentsjer 12.900
Sexbierum Seisbierrum 1.758
Tzummarum Tsjummearum 1.451
Tzum Tsjom 1.188
Achlum Achlum 635
Oosterbierum Easterbierrum 557
Ried Rie 455
Dongjum Doanjum 360
Peins Peins 282
Herbaijum Hjerbeam 258
Hitzum Hitsum 225
Pietersbierum Pitersbierrum 146
Schalsum Skalsum 130
Zweins Sweins 110
Firdgum Furdgum 70
Boer Boer 49
Klooster-Lidlum Kleaster-Lidlum 40

Bron: Burgerjaarverslag 2009 Gemeente Franekeradeel

Buurtschappen

bewerken

Naast deze officiële kernen bevonden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Aangrenzende gemeenten

bewerken
   Aangrenzende gemeenten   
 Terschelling              het Bildt 
             
 Harlingen   Menaldumadeel 
           
 Súdwest-Fryslân              Littenseradeel 

Gemeenteraad

bewerken

De gemeenteraad van Franekeradeel bestond uit negentien zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
Gemeentebelang Franekeradeel 3 5 3 5 5
CDA 6 5 5 4 4
FNP 3 3 3 2 4
PvdA 5 4 5 3 2
VVD 2 1 1 2 1
D66 - - - 1 1
GroenLinks - - 1 1 1
ChristenUnie - 1 1 1 1
Totaal 19 19 19 19 19

College 2010-2014

bewerken

Het college van burgemeester en wethouders van Franekeradeel in de zittingsperiode 2010-2014 bestaat uit een coalitie van PvdA, Gemeentebelang en de VVD.

De burgemeester en wethouders zijn:[1]

  • Eduard van Zuijlen (GL): Waarnemend burgemeester sinds 1 december 2015;
  • T. Twerda (PvdA);
  • J.R. Bekkema (Gemeentebelang);
  • D. Osinga-Bonnema (VVD).

Cultuur

bewerken

Monumenten

bewerken

In de voormalige gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte

bewerken

In de voormalige gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Zie ook

bewerken
Zie de categorie Franekeradeel van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.