Hoofdmenu openen

Wikipedia β

Eurovisiesongfestival

Jaarlijkse Europese muziekcompetitie

Het Eurovisiesongfestival is sinds 24 mei 1956 een jaarlijkse presentatie en competitie van liedjes en wordt uitgezonden op televisie door heel Europa; sinds 1967 wordt het festival ook in landen buiten Europa uitgezonden. Verder is het festival op het internet te volgen. Het festival heeft de naam te danken aan het Eurovision TV Distribution Network, een onderdeel van de Europese Radio-unie (EBU). Aan het songfestival kan ieder actief lid van de EBU meedoen, waardoor ook enkele landen die net buiten Europa liggen mee kunnen doen.[1]

Eurovisiesongfestival
Genre Muziek
Presentatie verschilt per jaar
Land van oorsprong leden van de EBU
Taal Engels en Frans
Uitzendingen
Start 1956
Afleveringen 62
Netwerk of omroep televisie
radio
internet
Website
Portaal  Portaalicoon   Eurovisiesongfestival
De lidstaten van de EBU

Inhoud

OpeningsmuziekBewerken

Voordat het Eurovisiesongfestival begint wordt het officieel geopend met de prelude van het door Marc-Antoine Charpentier gecomponeerde Te Deum.

Grote VijfBewerken

Een aantal landen komt, onafhankelijk van hun eindplaats in de finale van het voorgaande festival, automatisch in de finale. Deze landen hoeven dus niet aan te treden tijdens een van de halve finales.

Bij de oprichting van de zogenoemde Grote Vier in 2000 bestond die uit Frankrijk, Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Zij danken hun gegarandeerde finaleplaats aan hun financiële steun aan het festival. In 2011 werd het terugkerende land Italië aan dit gezelschap toegevoegd, waardoor de Grote Vier, de Grote Vijf werd.

In 2015 mocht Australië, waar het Eurovisiesongfestival wordt uitgezonden en populair is, ter ere van het zestigjarig jubileum van het festival meedoen aan het Eurovisiesongfestival. Het land nam direct plaats in de finale. Australië zou aanvankelijk alleen een volgende keer mogen meedoen als ze in 2015 zouden winnen. Hoewel ze vijfde werden, deden ze in 2016 en 2017 toch weer mee. Nu moest het land echter wél eerst in de halve finale aantreden.

GeschiedenisBewerken

Het eerste festival: 1956Bewerken

Het eerste songfestival, gebaseerd op het Italiaanse Festival van San Remo, was een geesteskind van de EBU. Het eerste festival vond plaats in 1956, toen zeven landen meededen, ieder met twee liedjes. Twee landen, Denemarken en Oostenrijk, werden gediskwalificeerd omdat hun aanmelding te laat binnenkwam. Het Verenigd Koninkrijk koos ervoor niet mee te doen, omdat daar al het Festival of British Popular Songs werd georganiseerd.

Nederland had de eer het allereerste lied ooit op het Songfestival te mogen brengen. Het was De vogels van Holland gezongen door Jetty Paerl.

1957-1959Bewerken

In 1957 kwamen de drie "verloren landen" erbij, de komende jaren nog twee.

1960-1969Bewerken

Al snel groeide het aantal deelnemende landen verder. De volgende landen debuteerden in de jaren zestig:

In 1968 werd het festival voor het eerst in kleur uitgezonden.

In 1969 wonnen vier landen: Frankrijk, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

1970-1979Bewerken

De volgende landen debuteerden in de jaren zeventig:

Sommige landen trokken zich weer terug. Denemarken deed tussen 1966 en 1978 niet mee omdat de Deense omroep het festival een toonbeeld van slechte smaak vond. In 1970 trokken de andere Scandinavische landen, Oostenrijk en Portugal zich eenmalig terug na het debacle van 1969, toen er op het festival in Madrid vier winnaars waren. Datzelfde festival werd geboycot door Oostenrijk, vanwege het regime van dictator Franco in Spanje. In 1976 wilde Liechtenstein meedoen, maar omdat het land niet over een eigen nationale omroep beschikt kon dat niet doorgaan.

Eerst waren het vooral de traditionele chansons die het goed deden op het festival. In 1974 won de Zweedse groep ABBA met Waterloo (en werd daarna wereldberoemd) en de intrede van popgroepen, en daarmee een stuk modernisering, was een feit. Waterloo werd in 2005 in het Deense Kopenhagen gekozen tot beste songfestivalhit aller tijden.

Na het festival van 1979 trok Monaco zich terug uit het festival. De eerstvolgende keer dat het land weer meedeed was 25 jaar later, in 2004.

1980-1989Bewerken

In de jaren tachtig kwamen er ook weer nieuwe landen bij:

Marokko debuteerde in 1980 en eindigde op de voorlaatste plaats met 7 punten. Hierna keerde Marokko nooit meer terug naar het festival.

1990-1999Bewerken

In de jaren negentig kwamen er wederom landen bij:

In 1992 waren er uiteindelijk 23 deelnemers, toen er zich nieuwe ontwikkelingen voordeden. Joegoslavië, of wat daarvan overbleef, zou voor de laatste keer deelnemen in 1992 met de zangeres Extra Nena. Op dat moment waren Slovenië en Kroatië reeds onafhankelijk en zonden het festival zelfstandig uit.

Een flinke groep Oost-Europese landen die lid waren geworden van de EBU, wilde meedoen. Omdat 30 of meer landen op het songfestival iets te veel van het goede was, werd er na een proef met een voorronde voor "nieuwe" landen in 1993 in Ljubljana besloten tot een nieuw systeem, waarbij de landen die in de onderste posities eindigden - dit wisselde door de jaren heen tussen 5 en 8 landen - een jaar moesten overslaan. Voor België leverde dit meteen in 1994 al een jaar bankzitten op, vanwege de laatste plaats voor Barbara Dex. In 1995 trof Nederland hetzelfde lot, doordat Willeke Alberti het jaar daarvoor flink onderuit was gegaan met de 23e plaats van 25 deelnemers.

In 1993 deden Kroatië, Slovenië en Bosnië en Herzegovina voor het eerst als onafhankelijke landen mee, en in 1994 volgden Litouwen, Estland, Roemenië, Polen, Rusland, Slowakije en Hongarije, enkele jaren later gevolgd door Macedonië.

In 1993 was het tevens het laatste jaar dat Luxemburg, 5-voudig winnaar van het Eurovisiesongfestival, zou deelnemen aan het festival, daar het niet zeker meer wist of het aan de financiële verplichtingen zou kunnen voldoen wanneer het het festival zou winnen. Dit mag vreemd klinken aangezien Luxemburg een van de rijkste staten ter wereld is, maar de Luxemburgse omroep die de publiekeomroepfunctie heeft, RTL Tele Letzebuerg is - ondanks dat het onderdeel is van de grootste commerciële televisiegroep van Europa, maar van zeer bescheiden omvang. Italië liet het na 1997 (na al enkele jaren te hebben overgeslagen) afweten. De reden hiervoor is nooit officieel aangegeven, maar de nieuwe regel dat alle landen het festival voortaan live moesten uitzenden en de beperkte reclamemogelijkheden zouden hierbij een rol kunnen hebben gespeeld. Daarbij is het songfestival bij het Italiaanse publiek vrij onbekend en verre van populair. Het is daarom voor de Italiaanse omroep RAI commercieel veel minder interessant dan het nationale San Remo-festival.

Overigens werd het afvalsysteem na enkele jaren tijdelijk (1997-2001) vervangen door een systeem waarbij de landen met het laagste puntengemiddelde over de laatste vijf jaar afvielen. In 1996 was er een interne voorronde waaraan alle landen die dat wensten mee mochten doen. Toen echter Duitsland, een van de grootste financiële ondersteuners van het festival, hierbij afviel werd besloten dat de vier landen die het meest bijdragen (naast Duitsland ook Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) elk jaar mochten deelnemen, ongeacht hun resultaten. Deze regel werd overigens pas in 1999 van kracht en geldt nog steeds, maar kwam in het geding na het festival van 2005 toen deze landen de vier slechtste resultaten behaalden.

Vanaf 1997 ging het songfestival verder met zijn tijd mee. Beslisten hiervoor de jury's (bestaande uit een mix van vakmensen en mensen die juist niets met de muziekwereld te maken hadden) over de te geven punten, vanaf nu waren het de mensen thuis die door middel van televoting per telefoon, en later ook per sms, de winnaar konden aanduiden. In 1997 kon dit in slechts vijf landen, maar in 1998 deden bijna alle deelnemende landen hieraan mee, en sinds 2004 is televoting verplicht in alle landen.

2000-2009Bewerken

De volgende landen debuteerden in het eerste decennium van de 21e eeuw:

In 2004 was er opnieuw een golf van nieuwe deelnemers en ook Monaco kwam na een lange afwezigheid weer terug. Om dit mogelijk te maken werd het reglement grondig herzien. Voortaan zou er een voorronde komen, enkele dagen voor het festival, waaruit de 10 beste liedjes zouden doorstoten naar de grote finale. De landen die het voorafgaande jaar bij de beste 10 waren geëindigd kregen gegarandeerde toegang tot de finale.

Het festival van 2004 werd gehouden op 12 en 15 mei in de Turkse stad Istanboel en gepresenteerd door Meltem Cumbul en Korhan Abay. Winnares was de Oekraïense zangeres Ruslana met Wild dances. Opvallend is dat sinds de winnaar bepaald wordt door televoting, het visuele aspect, of de act, meer dan ooit van belang lijkt te zijn. 2004 was wat dat aangaat geen uitzondering: het winnende nummer werd gebracht met een wervelende dansshow. Nederland en België eindigden op dit songfestival in de lagere regionen (respectievelijk 20e en 22e plaats op 24 deelnemers in de finale) en moesten derhalve in 2005 aan de voorronde deelnemen.

Het festival in 2005 vond plaats in Kiev op 19 en 21 mei. Het was meteen ook een jubileum, namelijk het 50ste Eurovisiesongfestival. Het evenement werd gewonnen door de Griekse Helena Paparizou met het nummer My number one. Wederom waren er nieuwe deelnemende landen (zie boven). Hongarije was na een afwezigheid van 7 jaar weer terug. Libanon zou eigenlijk het derde debuterende land zijn, met het hooggeprezen Franse liedje Quand tout s'enfuit met zangeres Aline Lahoud, maar Libanon wilde het liedje van Israël niet uitzenden omdat de Libanese omroep hier wettelijk niet toe gerechtigd is (zie ook: Libanon en het Eurovisiesongfestival). Volgens de reglementen echter moeten de deelnemende landen alle andere bijdragen uitzenden, zowel in de halve finale als in de finale. Ook Tsjechië zou voor het eerst deelnemen, maar liet reeds voor de diskwalificatie van Libanon verstek gaan. Daardoor was het aantal deelnemers uiteindelijk 39, een recordaantal.

Op 22 oktober 2005 was er een 2,5 uur durende jubileumuitzending 50 jaar Eurovisiesongfestival vanuit Kopenhagen, waarbij enkele ex-deelnemers waaronder Johnny Logan en Dana International optraden. De Zweedse groep ABBA won dit festival met hun lied Waterloo. Waterloo was in 1974 het winnende liedje van het Eurovisiesongfestival.

Ook in 2006 in Athene was er een debuterend land: Armenië. Dat land scoorde meteen een 8e plek en daarmee een direct ticket naar de finale van 2007. Winnaar werd de Finse band Lordi. Dit was de eerste keer dat Finland het festival won. Georgië zou dit jaar tevens een nieuwkomer zijn, maar de Georgische omroep gaf aan niet te kunnen voldoen aan de participatiekosten van € 50 000. Oostenrijk trok zich in 2006 terug omdat men het festival niet meer vindt passen bij de huidige Oostenrijkse muziekwereld. Voor meer over dit festival van 2006, zie: Eurovisiesongfestival 2006.

In 2007 deed Georgië wel mee. Ook Tsjechië (zie ook: Tsjechië en het Eurovisiesongfestival) debuteerde in 2007. In 2007 kwamen ook Oostenrijk en Hongarije terug op het podium in Helsinki. Voor 2008 toonde San Marino interesse om te debuteren. Italië wilde in 2008 na 10 jaar afwezigheid terugkeren. In 2007 won Servië het Eurovisiesongfestival. Op deze manier bleef de traditie van de 21e eeuw overeind: telkens won een land voor de eerste keer.

De editie van 2008 vond plaats in Belgrado, Servië. Voor het eerst in de geschiedenis werden er twee halve finales gehouden: de eerste op dinsdag 20 mei, de tweede op donderdag 22 mei. De finale werd gehouden op 24 mei en werd gewonnen door Rusland. Zanger Dima Bilan, die al eerder namens Rusland meedeed, won met het nummer Believe.

Voor de editie van 2009 in Moskou werd opnieuw een jury ingevoerd, die voor de helft van het totale aantal punten ging meetellen (de andere helft blijft het resultaat van televoting). Winnaar werd Alexander Rybak. Met Fairytale haalde hij 387 punten, de hoogste score tot er in 2016 een nieuwe puntentelling kwam waarbij landen twee keer 12 punten mogen uitdelen.

Vanaf 2010Bewerken

Tijdens de editie van 2010 werd het optreden van Spanje verstoord door Jimmy Jump, een Spanjaard die erom bekendstaat grote publieke evenementen te verstoren. Bij het songfestival ging hij tussen de dansers zitten en deed mee met de act. Al snel werd hij van het podium verwijderd. Als gevolg hiervan werd aan het einde van de reeks liedjes een herkansing voor de Spaanse inzending toegestaan. Jump kreeg voor deze verstoring een boete van 15.000 Noorse kronen. De uiteindelijke winnaar van het Eurovisiesongfestival 2010 was Lena voor Duitsland.

In 2011 keerde Italië terug na 13 jaar afwezigheid. Ook Hongarije, Oostenrijk en San Marino keerden terug. Er deden 43 landen mee, een evenaring van het record uit 2008. Voor de eerste keer werd gebruikgemaakt van een vertigoshot, tijdens de opening.

In 2012 deden 42 landen mee. Polen en Armenië waren afwezig, maar Montenegro was er voor het eerst sinds 2009 weer bij. De inzending van Zweden, Loreens Euphoria, won deze editie. Voor het eerst werd het vertigoshot tijdens een optreden gebruikt (dat van Israël).

In 2013 deden 39 landen mee. Deze editie werd gewonnen door Denemarken met het nummer Only teardrops van Emmelie de Forest.

In 2014 deden 37 landen mee en was het Oostenrijk dat met Conchita Wurst en diens Rise like a phoenix de overwinning binnenhaalde.

In 2015 deden 40 landen mee, drie landen meer dan de editie van het jaar daarvoor. Het motto Building Bridges werd in praktijk gebracht door het uitnodigen van Australië dat jaar. Verder keerde Tsjechië voor het eerst sinds 2009 terug naar het liedjesfestijn terwijl Oekraïne voor het eerst sinds 2003 niet deelnam. Cyprus en Servië namen na een jaar van afwezigheid ook weer deel. China zond het festival voor de eerste keer uit. Zweden won uiteindelijk met het lied Heroes, gezongen door Måns Zelmerlöw.

In 2016 deden 42 landen mee. Aanvankelijk zouden dit er 43 zijn, maar Roemenië werd een paar weken voor het festival gediskwalificeerd. Portugal trok zich terug en Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Kroatië en Oekraïne maakten hun rentree. Australië keerde terug als reguliere deelnemer, waardoor het deze keer in een halve finale moest strijden om een finaleplaats te bemachtigen. In de finale werd het tweede. Winnaar werd Oekraïne, met het door Jamala gezongen lied 1944.

In 2017 deden eveneens 42 landen mee. De Russische zangeres Joelia Samojlova kreeg een inreisverbod voor Oekraïne opgelegd, omdat zij tijdens de Krimcrisis een optreden op de Krim had gegeven. Vanwege dit incident trok Rusland zich terug. Ook Bosnië en Herzegovina trok zich terug. Portugal en Roemenië deden wel mee, waardoor de teller weer op 42 landen kwam. De winnaar van 2017 werd Portugal, met Amar pelos dois van Salvador Sobral.

Aantal liedjesBewerken

Behalve bij het eerste festival, toen slechts zeven landen deelnamen, dingt per land één liedje mee. Vanwege een groeiend aantal potentiële deelnemers is sinds 1993 gezocht naar verschillende manieren om het aantal deelnemers te beperken, zodat ook de landen uit het voormalige Oostblok, die zich vanaf dat jaar aanmeldden, mee konden doen zonder dat het programma te lang werd. Een liedje mag niet langer duren dan drie minuten.

Uitvoerende(n)Bewerken

Het huidige reglement geeft aan dat per land maximaal zes uitvoerders op het podium mogen staan. Die moeten uiterlijk op 31 december van het jaar van deelname minimaal 16 jaar oud zijn. Er is geen restrictie voor wat betreft hun nationaliteit, zodat bijvoorbeeld de Canadese Céline Dion Zwitserland kon vertegenwoordigen. Ook enkele kleinere landen, zoals Monaco en Luxemburg, namen vaak hun toevlucht tot buitenlandse artiesten. In de periode van 1973 tot en met 1976 en vanaf 1999 is het toegestaan in elke willekeurige taal te zingen. Veel landen kiezen sindsdien voor het Engels omdat men vindt dat men in deze taal het publiek beter kan bereiken.

Artiesten die meer dan eenmaal deelnamen zijn onder meer Lys Assia (Zwitserland), Fud Leclerc (België), Bob Benny (België), Jacques Raymond (België), Louis Neefs (België), Peter, Sue & Marc (Zwitserland), Sandra Reemer (Nederland), Maggie MacNeal (Nederland), Anne-Marie David (Luxemburg / Frankrijk), Corry Brokken (Nederland), Edsilia Rombley (Nederland), Carola (Zweden), Jahn Teigen (Noorwegen), Domenico Modugno (Italië), Hot Eyes (Denemarken), Dana International (Israël), Elena Paparizou (Griekenland), Ireen Sheer (Duitsland / Luxemburg), Katja Ebstein (Duitsland), Lena Meyer-Landrut (Duitsland), Kirsti Sparboe (Noorwegen), Romuald (Luxemburg / Monaco), Tommy Seebach (Denemarken), Udo Jürgens (Oostenrijk), Şebnem Paker (Turkije), Wind (Duitsland), Chiara Siracusa (Malta), Karolina Gočeva (Macedonië), Ich Troje (Polen), Anna Vissi (Griekenland / Cyprus), Evridiki (Cyprus), Elpida (Griekenland/Cyprus), Koit Toome (Estland), Omar Naber (Slovenië), Cliff Richard (Verenigd Koninkrijk), Selma Björnsdóttir (IJsland), Charlotte Perrelli (Zweden), Dima Bilan (Rusland), Gigliola Cinquetti (Italië), Feminnem (Bosnië-Herzegovina / Kroatië), The Swarbriggs (Ierland), Johnny Logan (Ierland), Linda Martin (Ierland), Kaliopi (Macedonië), Sakis Rouvas (Griekenland), Niamh Kavanagh (Ierland), Jedward (Ierland), Valentina Monetta (San Marino), Laura Põldvere (Estland), SunStroke Project (Moldavië) en Vicky Leandros (Luxemburg).

Landen die mogen deelnemenBewerken

Reeds deelgenomenBewerken


Voormalige landen die hebben deelgenomenBewerken

  •   Joegoslavië: van 1961 tot en met 1992 deelgenomen (daarna onafhankelijke deelnames van Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Macedonië, en Servië en Montenegro).
  •   Servië en Montenegro: in 2004 en 2005 deelgenomen (sinds 2007 nemen Servië en Montenegro deel als onafhankelijke staten).

Nog nooit deelgenomenBewerken

Onderstaande landen zijn alle volwaardig of geassocieerd lid van de EBU en kunnen dus deelnemen aan het festival, maar deden dit vooralsnog niet.

JuryBewerken

Een internationaal procesBewerken

De winnaar van het festival wordt bepaald door het geven van punten door ieder deelnemend land aan hun tien favoriete liedjes. Elk land geeft de punten verplicht door middel van 50% televoting en 50% vakjury's. Iedere kijker kan telefonisch op het liedje van zijn of haar voorkeur stemmen. Deelnemende landen mogen niet op zichzelf stemmen. De kritiek hierop is dat de stemmen van kleine landen net zo zwaar wegen als van grote landen terwijl er minder mensen hebben gestemd. Van 1975 tot en met 2015 gaf elk land een set van 1 t/m 8, 10 en 12 punten, vanaf 2016 zijn dit twee sets punten.

De presentatoren roepen de juryvoorzitter van elk land via een satellietverbinding op. Deze geeft de punten door. Tot en met 2003 herhaalden de presentatoren de punten in het Frans en Engels, via de vaste structuur land, aantal punten. Dat gebeurde eerst in de taal waarin de punten werden gegeven en vervolgens opnieuw in de andere taal. In 2004 en 2005 herhaalden de presentatoren de punten alleen in de andere taal dan waarin de punten zijn gegeven. Om de duur van de puntentelling te beperken wordt sinds 2006 slechts de top drie en sinds 2016 slechts de winnaar van de vakjury door de woordvoerder van de vakjury gegeven. De overige punten verschijnen direct op het score-overzicht.

LandnamenBewerken

Bij het noemen van de punten hanteert men een internationale Engelse of Franse naam voor het land. Sinds 1997 is het verplicht om Nederland in het Engels als 'The Netherlands' aan te duiden. Dit om verwarring tussen 'Poland' en 'Holland' te voorkomen. Macedonië moet vanwege een meningsverschil met Griekenland aangeduid worden met zijn volledige naam, de "Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië" (Former Yugoslav Republic of Macedonia).

Nul puntenBewerken

Omdat ieder land een aantal punten doorgeeft, gebeurt het slechts zelden dat een land geheel zonder punten blijft. Indien dit wel gebeurt, wordt dit aangeduid met de term nul points, een samentrekking van het Franse nul en het Engelse points, de twee talen van de EBU. Onder andere de volgende landen behaalden nul points:

  • In 1978 bleef Jahn Teigen puntloos voor Noorwegen.
  • Oostenrijk kreeg zowel in 1988 als in 1991 en 2015 geen enkel punt.
  • In 2003 kreeg het duo Jemini voor het Verenigd Koninkrijk "nil points", wat voor consternatie in eigen land zorgde. Het duo overwoog als 'Nil Points' verder te gaan.
  • In 1962 kregen De Spelbrekers geen punt voor Nederland; een jaar later bleef Annie Palmen met lege handen zitten.
  • De Belg Fud Leclerc kreeg geen punten voor zijn inzending in 1962. Ook Lize Marke kreeg in 1965 niets voor haar Belgische inzending.
  • In 1962 bleven naast voor België en Nederland de punten ook uit voor Oostenrijk en Spanje.
  • Piero Esteriore & The Musicstars konden in de halve finale van 2004 in Istanboel geen punten bemachtigen voor Zwitserland.
  • Gipsy.cz kon in de eerste halve finale van 2009 in Moskou geen punten bemachtigen voor Tsjechië.
  • In 2015 kreeg zowel Ann Sophie als The Makemakes geen enkel punt. In de enige finale tot op heden waarin een zevenentwintigste plek mogelijk was, werd zodoende een gedeeld zesentwintigste plaats behaald. Ook was het voor het eerst dat het organiserende land nul punten kreeg.

Er zijn in totaal 36 liedjes geweest die geen punten hebben gekregen. Noorwegen en Oostenrijk overkwamen dit beide vier keer en zijn daarmee recordhouders. Noorwegen was, tot de manier van punten geven in 2016 veranderd werd, ook recordhouder van het hoogste aantal punten: in 2009 kreeg Alexander Rybak 387 punten. In 2016 haalde Jamala namens Oekraïne 534 punten binnen. Noorwegen behield wel het recordaantal laatste plaatsen (11 keer, voor het laatst in 2012).

OrganisatieBewerken

  Zie Lijst van gaststeden van het Eurovisiesongfestival voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eer van het organiseren van het Eurovisiesongfestival gaat naar de winnaar van het voorgaande jaar. Uitzondering hierop waren de festivals van 1957, 1960, 1963, 1972, 1974 en 1980.

Het festival wordt eind mei (maar in vroeger jaren ook wel begin mei of in maart of april) op zaterdagavond om 21.00 uur Midden-Europese Tijd live uitgezonden. Bij landen met West-Europese Tijd is dit dan om 20.00 uur en in landen met Oost-Europese Tijd om 22.00 uur. Het festival van 2012 in Azerbeidzjan werd door het lokale tijdsverschil van 3 uur met de Midden-Europese tijd daar daadwerkelijk uitgezonden op zondagnacht vanaf 0.00 uur waarbij de puntentelling en de winnaar pas ver na 3 uur plaatselijke tijd bekend werden.

Soms wordt gesuggereerd dat sommige landen kansloze deelnemers sturen omdat de kosten van het songfestival voor de organiserende omroep te hoog zouden zijn. Vele popgroepen en -zangers begonnen hun carrière met deelname aan het songfestival.

PrijzenBewerken

Naast het winnen van het Eurovisiesongfestival zijn er sinds 2002 nog de Marcel Bezençon Awards te winnen, vernoemd naar de bedenker van het festival.

  • Press Award - bepaald door de geaccrediteerde media en pers.
  • Artistic Award - bepaald door de commentators van de deelnemende landen (tot en met 2009 door de oud-deelnemers van het festival)
  • Composer Award - bepaald door de componisten en tekstschrijvers van de liedjes van het betreffende jaar

Op internet worden diverse officieuze prijzen uitgereikt. De bekendste zijn de Barbara Dex Award (voor slechtste kleding) en de Alexandra Award (voor slechtste uitspraak).

WinnaarsBewerken

  Zie Lijst van winnaars van het Eurovisiesongfestival voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Eurovisiesongfestival is zeven keer gewonnen door Ierland, dat daarmee recordhouder is. Zweden won zes keer. Frankrijk, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk wonnen elk vijf keer.

België won het festival in 1986, met J'aime la vie van Sandra Kim. Nederland won vier keer, met Net als toen door Corry Brokken (1957), Een beetje door Teddy Scholten (1959), De troubadour door Lenny Kuhr (1969, gedeelde winst) en Ding-a-dong door Teach-In (1975). Aan het winnende liedje van Dana in 1970, All kinds of everything, werkte het orkest o.l.v. Dolf van der Linden mee en in 1985 wonnen de Noorse Bobbysocks met La det swinge, een Eddy Ouwens-productie met een choreografie van Donald Jones. In 2001 won de Estse groep Tanel Padar, Dave Benton & 2XL het liedjesfestival met Everybody. Benton is een geboren Arubaan en zorgde hiermee toch voor Nederlands succes. Estland was dat jaar de eerste voormalige sovjetrepubliek die het festival won.

Van de landen die al meer dan 25 jaar meedoen wachten Cyprus, Malta en IJsland nog altijd op hun eerste overwinning.

De succesvolste artiest is Johnny Logan. Hij won driemaal het songfestival voor Ierland, waarvan twee keer als vertolker. De eveneens Ierse Brendan Graham en de Noorse Rolf Løvland componeerden beiden twee winnende liedjes. De Nederlander Willy van Hemert schreef twee keer een winnende tekst.

Aantal overwinningen en georganiseerde festivalsBewerken

 
Aantal overwinningen per land
Plaats Land Overwinningen Organisaties
1   Ierland 7 (1970, 1980, 1987, 1992, 1993, 1994, 1996) 7
2   Zweden 6 (1974, 1984, 1991, 1999, 2012, 2015) 6
3   Frankrijk 5 (1958, 1960, 1962, 1969, 1977) 3
  Luxemburg 5 (1961, 1965, 1972, 1973, 1983) 4
  Verenigd Koninkrijk 5 (1967, 1969, 1976, 1981, 1997) 8
6   Nederland 4 (1957, 1959, 1969, 1975) 4
7   Denemarken 3 (1963, 2000, 2013) 3
  Israël 3 (1978, 1979, 1998) 2
  Noorwegen 3 (1985, 1995, 2009) 3
10   Duitsland 2 (1982, 2010) 3
  Italië 2 (1964, 1990) 2
  Oekraïne 2 (2004, 2016) 2
  Oostenrijk 2 (1966, 2014) 2
  Spanje 2 (1968, 1969) 2
  Zwitserland 2 (1956, 1988) 2
16   Azerbeidzjan 1 (2011) 1
  België 1 (1986) 1
  Estland 1 (2001) 1
  Finland 1 (2006) 1
  Griekenland 1 (2005) 1
  Joegoslavië 1 (1989) 1
  Letland 1 (2002) 1
  Monaco 1 (1971) 0
  Portugal 1 (2017) 0
  Rusland 1 (2008) 1
  Servië 1 (2007) 1
  Turkije 1 (2003) 1

Deelnemende landenBewerken

EditiesBewerken

Jaar Winnend land Artiest Lied Landen Finale Plaats
1956   Zwitserland Lys Assia Refrain 7 24 mei 1956   Lugano
1957   Nederland Corry Brokken Net als toen 10 3 maart 1957   Frankfurt am Main
1958   Frankrijk André Claveau Dors, mon amour 10 12 maart 1958   Hilversum
1959   Nederland Teddy Scholten 'n Beetje 11 11 maart 1959   Cannes
1960   Frankrijk Jacqueline Boyer Tom Pillibi 13 29 maart 1960   Londen
1961   Luxemburg Jean-Claude Pascal Nous les amoureux 16 18 maart 1961   Cannes
1962   Frankrijk Isabelle Aubret Un premier amour 16 18 maart 1962   Luxemburg
1963   Denemarken Grethe & Jørgen Ingmann Dansevise 16 23 maart 1963   Londen
1964   Italië Gigliola Cinquetti Non ho l'età 16 21 maart 1964   Kopenhagen
1965   Luxemburg France Gall Poupée de cire, poupée de son 18 20 maart 1965   Napels
1966   Oostenrijk Udo Jürgens Merci chérie 18 5 maart 1966   Luxemburg
1967   Verenigd Koninkrijk Sandie Shaw Puppet on a string 17 8 april 1967   Wenen
1968   Spanje Massiel La la la 17 6 april 1968   Londen
1969   Frankrijk
  Nederland
  Spanje
  Verenigd Koninkrijk
Frida Boccara
Lenny Kuhr
Salomé
Lulu
Un jour, un enfant
De troubadour
Vivo cantando
Boom bang-a-bang
16 29 maart 1969   Madrid
1970   Ierland Dana All kinds of everything 12 21 maart 1970   Amsterdam
1971   Monaco Séverine Un banc, un arbre, une rue 18 3 april 1971   Dublin
1972   Luxemburg Vicky Leandros Après toi 18 25 maart 1972   Edinburgh
1973   Luxemburg Anne-Marie David Tu te reconnaîtras 17 7 april 1973   Luxemburg
1974   Zweden ABBA Waterloo 17 6 april 1974   Brighton
1975   Nederland Teach-In Ding-a-dong 19 22 maart 1975   Stockholm
1976   Verenigd Koninkrijk Brotherhood of Man Save your kisses for me 18 3 april 1976   Den Haag
1977   Frankrijk Marie Myriam L'oiseau et l'enfant 18 7 mei 1977   Londen
1978   Israël Izhar Cohen & The Alphabeta A-ba-ni-bi 20 22 april 1978   Parijs
1979   Israël Gali Atari & Milk & Honey Hallelujah 19 31 maart 1979   Jeruzalem
1980   Ierland Johnny Logan What's another year 19 19 april 1980   Den Haag
1981   Verenigd Koninkrijk Bucks Fizz Making your mind up 20 4 april 1981   Dublin
1982   Duitsland Nicole Ein bißchen Frieden 18 24 april 1982   Harrogate
1983   Luxemburg Corinne Hermès Si la vie est cadeau 20 23 april 1983   München
1984   Zweden Herreys Diggi-loo diggi-ley 19 5 mei 1984   Luxemburg
1985   Noorwegen Bobbysocks La det swinge 19 4 mei 1985   Göteborg
1986   België Sandra Kim J'aime la vie 20 3 mei 1986   Bergen
1987   Ierland Johnny Logan Hold me now 22 9 mei 1987   Brussel
1988   Zwitserland Céline Dion Ne partez pas sans moi 21 30 april 1988   Dublin
1989   Joegoslavië Riva Rock me 22 6 mei 1989   Lausanne
1990   Italië Toto Cutugno Insieme:1992 22 5 mei 1990   Zagreb
1991   Zweden Carola Fångad av en stormvind 22 4 mei 1991   Rome
1992   Ierland Linda Martin Why me? 23 9 mei 1992   Malmö
1993   Ierland Niamh Kavanagh In your eyes 25 15 mei 1993   Millstreet
1994   Ierland Paul Harrington & Charlie McGettigan Rock 'n' roll kids 25 30 april 1994   Dublin
1995   Noorwegen Secret Garden Nocturne 23 13 mei 1995   Dublin
1996   Ierland Eimear Quinn The voice 23 18 mei 1996   Oslo
1997   Verenigd Koninkrijk Katrina & the Waves Love shine a light 25 3 mei 1997   Dublin
1998   Israël Dana International Diva 25 9 mei 1998   Birmingham
1999   Zweden Charlotte Nilsson Take me to your heaven 23 29 mei 1999   Jeruzalem
2000   Denemarken Olsen Brothers Fly on the wings of love 24 13 mei 2000   Stockholm
2001   Estland Tanel Padar & Dave Benton & 2XL Everybody 23 12 mei 2001   Kopenhagen
2002   Letland Marie N I wanna 24 25 mei 2002   Tallinn
2003   Turkije Sertab Erener Everyway that I can 26 24 mei 2003   Riga
2004   Oekraïne Ruslana Wild dances 36 15 mei 2004   Istanboel
2005   Griekenland Elena Paparizou My number one 39 21 mei 2005   Kiev
2006   Finland Lordi Hard rock hallelujah 37 20 mei 2006   Athene
2007   Servië Marija Šerifović Molitva 42 12 mei 2007   Helsinki
2008   Rusland Dima Bilan Believe 43 24 mei 2008   Belgrado
2009   Noorwegen Alexander Rybak Fairytale 42 16 mei 2009   Moskou
2010   Duitsland Lena Satellite 39 29 mei 2010   Oslo
2011   Azerbeidzjan Ell & Nikki Running scared 43 14 mei 2011   Düsseldorf
2012   Zweden Loreen Euphoria 42 26 mei 2012   Bakoe
2013   Denemarken Emmelie de Forest Only teardrops 39 18 mei 2013   Malmö
2014   Oostenrijk Conchita Wurst Rise like a phoenix 37 10 mei 2014   Kopenhagen
2015   Zweden Måns Zelmerlöw Heroes 40 23 mei 2015   Wenen
2016   Oekraïne Jamala 1944 42 14 mei 2016   Stockholm
2017   Portugal Salvador Sobral Amar pelos dois 42 13 mei 2017   Kiev
2018 12 mei 2018   Lissabon

StatistiekenBewerken

Hieronder volgt een lijst van toptiennoteringen van alle deelnemende landen. Landen in het grijs vermeld doen niet meer mee.

Nr. Land 1e 2e 3e 4e 5e 6e 7e 8e 9e 10e Totaal
1   Ierland 7 4 1 3 3 3 2 2 2 4 31
2   Zweden 6 1 6 2 9 1 3 4 2 5 39
3   Verenigd Koninkrijk 5 15 3 5 1 2 5 1 1 3 41
4   Frankrijk 5 4 7 7 2 1 2 5 - 3 36
5   Luxemburg 5 - 2 5 1 1 1 1 2 2 20
6   Nederland 4 1 1 2 2 2 3 1 6 2 24
7   Israël 3 2 1 2 2 2 3 2 2 - 19
8   Denemarken 3 1 3 2 5 2 1 3 2 2 24
9   Noorwegen 3 1 1 3 3 1 2 4 3 2 23
10   Duitsland 2 4 5 3 2 3 2 8 3 2 34
11   Spanje 2 4 1 2 1 4 2 1 4 7 28
12   Zwitserland 2 3 3 5 2 3 - 5 1 2 26
13   Italië 2 2 5 2 4 5 4 2 3 1 30
14   Oekraïne 2 2 1 1 - 1 1 - - 1 9
15   Oostenrijk 2 - - 1 4 2 2 2 3 5 21
16   Rusland 1 4 3 - 1 - 1 - 1 1 12
17   België 1 2 - 4 2 4 4 3 1 3 24
18   Monaco 1 1 3 3 2 1 1 2 1 1 16
19   Turkije 1 1 1 3 - - 2 - 1 1 10
20   Azerbeidzjan 1 1 1 1 1 - - 1 - - 6
21   Griekenland 1 - 3 - 2 1 3 4 3 1 18
22   Estland 1 - 1 1 1 3 1 1 - - 9
23   Letland 1 - 1 - 1 1 - - - - 4
24   Servië 1 - 1 - - 1 - - - 1 4
25   Joegoslavië 1 - - 3 - 1 3 2 1 - 11
26   Finland 1 - - - - 1 4 1 1 4 12
27   Portugal 1 - - - - 1 2 2 2 2 10
28   Malta - 2 2 - 1 1 - 3 2 2 13
29   IJsland - 2 - 1 - - 1 1 - - 5
30   Bulgarije - 1 - 1 1 - - - - - 3
31   Australië - 1 - - 1 - - - 1 - 3
32   Polen - 1 - - - - 1 1 - - 3
33   Servië en Montenegro - 1 - - - - 1 - - - 2
34   Roemenië - - 2 1 - - 1 - 1 1 6
35   Bosnië en Herzegovina - - 1 - - 1 1 - 2 1 7
36   Moldavië - - 1 - - 1 - - - 1 3
37   Kroatië - - - 2 1 1 - - 1 1 6
38   Armenië - - - 2 - - 2 2 - 1 6
39   Hongarije - - - 1 1 - - 1 1 1 5
40   Cyprus - - - - 3 2 1 - 3 - 9
41   Albanië - - - - 1 - 1 - - - 2
42   Litouwen - - - - - 1 - - 1 - 2
43   Wit-Rusland - - - - - 1 - - - - 1
44   Slovenië - - - - - - 2 - - 1 3
45   Georgië - - - - - - - - 2 - 2
46   Andorra - - - - - - - - - - 0
46   Macedonië - - - - - - - - - - 0
46   Marokko - - - - - - - - - - 0
46   Montenegro - - - - - - - - - - 0
46   San Marino - - - - - - - - - - 0
46   Slowakije - - - - - - - - - - 0
46   Tsjechië - - - - - - - - - - 0
  • In 1956 wordt alleen de eerste plaats erbijgeteld

Officiële discografieBewerken

Sinds 2000 brengt de organisatie van het Eurovisiesongfestival een cd uit met alle inzendingen van het betreffende jaar. Met ingang van 2004 verschijnt er tevens een dvd met opnames van de televisie-uitzendingen van het Eurovisiesongfestival.

Cd'sBewerken

  • 2000: Eurovision Song Contest Stockholm 2000 Ariola/BMG - 7765872 (24 tracks)
  • 2001: Eurovision Song Contest Copenhagen 2001 Ariola/BMG (23 tracks)
  • 2002: Eurovision Song Contest Tallinn 2002 Ariola/BMG (24 tracks)
  • 2003: Eurovision Song Contest Riga 2003 EMI - 5843942 (26 tracks)
  • 2004: Eurovision Song Contest Istanbul 2004 EMI - 5770012 (36 tracks, 2 cd's)
  • 2005: Eurovision Song Contest Kiev 2005 EMI - 3120022 (39 tracks, 2 cd's)
  • 2006: Eurovision Song Contest Athens 2006 EMI - 3653692 (37 tracks, 2 cd's)
  • 2007: Eurovision Song Contest Helsinki 2007 EMI - 94639454 (42 tracks, 2 cd's)
  • 2008: Eurovision Song Contest Belgrade 2008 EMI - 921699726 (43 tracks, 2 cd's)
  • 2009: Eurovision Song Contest Moscow 2009 EMI - 969968020 (42 tracks, 2 cd's)
  • 2010: Eurovision Song Contest Oslo 2010 EMI - 964171722 (39 tracks, 2 cd's)
  • 2011: Eurovision Song Contest Düsseldorf 2011 EMI - 0970562 (43 tracks, 2 cd's)
  • 2012: Eurovision Song Contest Baku 2012 (42 tracks; 2 cd's)
  • 2013: Eurovision Song Contest Malmö 2013 (39 tracks; 2 cd's)
  • 2014: Eurovision Song Contest Copenhagen 2014 (38 tracks; 2 cd's)
  • 2015: Eurovision Song Contest Vienna 2015 (40 tracks; 2 cd's)
  • 2016: Eurovision Song Contest Stockholm 2016 (43 tracks; 2 cd's)
  • 2017: Eurovision Song Contest Kyiv 2017 (43 tracks; 2 cd's)

Dvd'sBewerken

  • 2004: Eurovision Song Contest Istanbul 2004 (36 clips, 2 dvd's)
  • 2005: Eurovision Song Contest Kiev 2005 (39 clips, 2 dvd's)
  • 2006: Eurovision Song Contest Athens 2006 (37 clips, 2 dvd's)
  • 2007: Eurovision Song Contest Helsinki 2007 (42 clips, 2 dvd's)
  • 2008: Eurovision Song Contest Belgrade 2008 (43 clips, 3 dvd's)
  • 2009: Eurovision Song Contest Moscow 2009 (42 clips, 3 dvd's)
  • 2010: Eurovision Song Contest Oslo 2010 (39 clips, 3 dvd's)
  • 2011: Eurovision Song Contest Düsseldorf 2011 (43 clips, 3 dvd's, daarnaast ook op 2 blu-rays)
  • 2012: Eurovision Song Contest Baku 2012 (42 clips, 3 dvd's)
  • 2013: Eurovision Song Contest Malmö 2013 (42 clips, 3 dvd's)
  • 2014: Eurovision Song Contest Copenhagen 2014 (41 clips, 3 dvd's)
  • 2015: Eurovision Song Contest Vienna 2015 (43 clips, 3 dvd's)

Belgische inzendingenBewerken

  Zie België op het Eurovisiesongfestival voor een overzicht.

België doet net als Nederland vanaf het eerste jaar mee, en moest alleen in 1994, 1997 en 2001 verstek laten gaan, vanwege slechte resultaten in de voorafgaande jaren. De Belgische inzending wordt elk jaar afwisselend aangeduid of gekozen door de Vlaamse omroep (VRT) en de Franstalige omroep (RTBF). In 2007 was het de beurt aan de laatste. Waar de RTBF al eens zorgde voor een Belgische winst dankzij Sandra Kim, is het beste resultaat behaald door de Nederlandstalige omroep een gedeelde zesde plaats, namelijk door Bob Benny (1959) met het liedje Hou toch van mij. In 2003 kende België een groot succes door met Sanomi van Urban Trad op de tweede plaats te eindigen na Sertab. Daardoor mocht België in 2004 rechtstreeks in de finale, maar daar scoorde Xandee heel zwak. De daarop volgende vijf jaar wist België zich niet te plaatsen voor de finale, met als absolute dieptepunt van het decennium de voorlaatste plaats in de halve finale met één punt in 2009. In 2010 wist Tom Dice de ban te breken. België wist zich voor het eerst via de halve finale te plaatsen voor de grote finale. Tom Dice werd zesde in Oslo en dit was terwijl een Vlaamse overwinning - zoals eerder al aangehaald was de andere beste Vlaamse plaats in 1959 ook de zesde plaats, al namen er toen veel minder landen deel aan het Eurovisiesongfestival. In 2013 kon voor het eerst een Waalse kandidaat, Roberto Bellarosa, doorstoten naar de finale. Twee jaar later behaalde Loïc Nottet het hoogste puntenaantal ooit voor België; het waren er 217. Hij behaalde daarmee de vierde plaats, de derde keer in de geschiedenis voor België. In 2016 kwalificeerde België zich voor het tweede opeenvolgende jaar. Dit was de eerste keer in de Belgische geschiedenis. Laura Tesoro haalde in Stockholm een tiende plaats binnen voor België. In 2017 haalde België opnieuw de finale. Blanche vertegenwoordigde het land en eindigde op een vierde plaats.

Nederlandse inzendingenBewerken

  Zie Nederland op het Eurovisiesongfestival voor een overzicht.

Nederland doet sinds 1956 mee aan het songfestival. In 1985 en 1991 besloot de NOS niet mee te doen aan het festival, omdat dit plaatsvond op 4 mei, de dag van de Dodenherdenking. Vanwege slechte resultaten in het voorafgaande jaar was Nederland er in 1995 en 2002 ook niet bij. De Nederlandse inzending wordt vaak, maar niet altijd, gekozen via het Nationaal Songfestival. In 1986 werd het Eurovisiesongfestival uitgezonden door Veronica, toen nog een publieke omroep.[2] Het Nationaal Songfestival werd dat jaar wel door de NOS verzorgd.

Nationaal SongfestivalBewerken

De Nederlandse voorronde voor het Eurovisiesongfestival is getiteld het Nationaal Songfestival. In 1956 werd deze voorronde voor het eerst gehouden. In de loop der jaren werd er voor vele verschillende formats gekozen om de Nederlandse inzending te bepalen. Sinds 2013 wordt er geen voorronde meer gehouden, maar wordt zowel de artiest als het lied intern gekozen. Ook in het verleden is dit incidenteel gebeurd.

Afgeleide festivalsBewerken

Van het Eurovisiesongfestival zijn diverse andere festivals afgeleid. Voorbeelden hiervan zijn het ABU TV Song Festival, het Türkvizyonsongfestival, All For One Caribbean en het Bundesvision Song Contest.

Junior EurovisiesongfestivalBewerken

  Zie Junior Eurovisiesongfestival voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds 2003 wordt er ook een Eurovisiesongfestival voor kinderen gehouden; het Junior Eurovisiesongfestival. Denemarken organiseerde in 2000 en 2001 De unges melodi grand prix, dat uitgroeide tot het Melodi Grand Prix Nordic; een Scandinavisch songfestival voor kinderen. De EBU zag opnamen van de show en besloot er een officieel festival van te maken.

NederlandBewerken

Toen Nederland in 1995 niet met het Eurovisiesongfestival mee mocht doen, organiseerde homobelangenorganisatie COC als alternatief het Nationaal COC Songfestival. Dit evenement is sindsdien uitgegroeid tot een serieuze liedjeswedstrijd waarbij artiesten namens de lokale COC-afdelingen optreden en de winnende afdeling het jaar daarop de organisatie voor zijn rekening neemt.[3]

Daarnaast wordt sinds 2003 in Amsterdam een ludieke variant van het Eurovisiesongfestival gehouden onder de naam EuroSongTravestival, waarbij travestie-artiesten optreden namens fantasielanden als Travestibet, Norgay en Jurkije.[4]

Eurovisiesongfestival AziëBewerken

In augustus 2017 kondigde de EBU officieel aan dat in 2018 de eerste editie van het Eurovisiesongfestival Azië zou plaatsvinden. Verwacht wordt een format van één show waarin zo'n twintig Aziatisch-Pacifische landen meedoen.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken