Krim

schiereiland in de Zwarte Zee
Zie Krim (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Krim.

De Krim (Grieks: 'Κριμαία', Krim-Tataars: Qırım, Oekraïens: Крим - Krim, Russisch: Крым - Krym) is een schiereiland in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. De oppervlakte is 27.000 km² en in 2001 was het aantal inwoners 2.413.228.[1] Op de Krim ligt de (Autonome) Republiek van de Krim met als hoofdstad Simferopol en de belangrijkste havenplaats is Sebastopol aan de Zwarte Zee, die geen onderdeel is van de Krimrepubliek. De Krim valt sinds februari 2014 de facto onder Russisch gezag (met uitzondering van het door Oekraïne geregeerde deel van de Schoorwal van Arabat), maar is volgens het merendeel van de VN-lidstaten (waaronder Oekraïne) nog steeds Oekraïens grondgebied.[2]

De Krim (met rood aangegeven)
De Krim

GeografieBewerken

De Krim staat in het noordwesten door de Landengte van Perekop in verbinding met Oekraïne. De Straat van Kertsj vormt in het oosten de scheiding met het Russische vasteland. Bij het schiereiland Kertsj begint de ruim 100 kilometer lange Schoorwal van Arabat, een zandig schiereiland dat de Zee van Azov scheidt van de Syvasj, een brakke en moerassige lagune.

De Krim bestaat voor het grootste deel uit steppe. In het zuiden bevindt zich het Krimgebergte met een hoogte tot 1545 meter. Ten zuidoosten hiervan ligt de kuststrook, die een mediterraan klimaat heeft en bekend is om zijn wijn. Zie ook: Wijnbouw in Oekraïne en Wijnbouw in Rusland. Bekend is ook de badplaats Jalta. Andere plaatsen van belang zijn Feodosija, Kertsj, Bachtsjysaraj en Hoerzoef.

KlimaatBewerken

Klimatogram van Krim[3]
J F M A M J J A S O N D
 
 
25
 
4
-3
 
 
19
 
5
-3
 
 
22
 
9
0
 
 
16
 
16
5
 
 
16
 
22
10
 
 
28
 
26
14
 
 
12
 
30
17
 
 
12
 
29
16
 
 
18
 
23
12
 
 
18
 
17
7
 
 
22
 
11
2
 
 
27
 
6
-1
Temperatuur in °CTotale neerslag in mm

Het klimaat op de Krim wordt beïnvloed door de geografische ligging, het reliëf en de invloed van de Zwarte Zee. De bergen in het midden van het land blokkeren enerzijds de koude winden uit het noorden en beperken anderzijds de invloed van de matigende werking van de Zwarte Zee in het noorden.

Het schiereiland ligt tussen de gematigde en subtropische klimaatgordels en wordt in het algemeen gekenmerkt door warm en zonnig weer. In de noorden heerst een gematigd landklimaat met korte, milde winters en matig hete en droge zomers. In het centraal gelegen bergachtige gebied heerst een overgangsklimaat met winters die mild zijn op lagere hoogten, maar kouder op grotere hoogten. De zomers zijn heet op lagere hoogten en warm in de bergen. In het zuidelijke kustgebied domineert een subtropisch, mediterraan klimaat met milde winters en matig hete en droge zomers. De zuidkust is een populaire toeristische bestemming mede omdat het grootste deel van het schiereiland meer dan 2000 uren zonneschijn per jaar heeft.

De gemiddelde jaarlijkse temperatuur varieert van 10°C in het uiterste noorden bij Armjansk tot 13°C in het uiterste zuiden (Jalta). De hoeveelheid neerslag fluctueert aanzienlijk, van een minimum van 310 mm in het uiterste westen bij Chornomorske tot 1220 mm op de bergtoppen. Bijna 90% van de Krim krijgt slechts tussen de 300 en 500 mm neerslag per jaar en het gebied kent een neerslagtekort.

BevolkingsopbouwBewerken

Volgens de laatste census van Oekraïne (2001) hebben de Krimrepubliek en Sebastopol samen 2.413.228 inwoners. De bevolkingssamenstelling was als volgt:

De meest gesproken taal is het Russisch, dat geldt als lingua franca.[4][5]

Aan het begin van de 20e eeuw had de Krim ten gevolge van immigratie van vele groepen en emigratie van de Krim-Tataren naar elders (bijvoorbeeld naar de Dobroedzja) een zeer gemengde bevolking. De laatste Krim-Tataren werden in mei 1944 op last van Stalin van de Krim gedeporteerd naar Centraal-Azië, een tragedie die de sürgün wordt genoemd. Sinds 1989 konden zij terugkeren.

GeschiedenisBewerken

  Zie Geschiedenis van de Krim voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De geschiedenis van de Krim werd bepaald door de aanwezigheid door de eeuwen van een groot aantal volken. Al in de prehistorie ziet men invloeden van de Pontische steppe en met name uit de Kaukasus.

In de 6e eeuw v.Chr. vestigden Grieken zich aan de kust. Hun nederzettingen verenigden zich in het Bosporuskoninkrijk.

In 110-107 onderwierp Diophantes de Krim onder het Koninkrijk Pontus.

In de 7e en 8e eeuw bezet door de Chazaren, werd het later een onderdeel van het Koemanenrijk.

Rond 1402 kwam het in bezit van de Gouden Horde die er het kanaat van de Krim vestigden.

De Russisch-Turkse oorlog van 1768-1774 eindigde in een overwinning voor Rusland. Bij het verdrag van Küçük Kaynarca werd de Krim onafhankelijk, en in 1783 door Rusland geannexeerd. In 1802 werd het Gouvernement Taurida opgericht, dat naast de Krim het gebied tussen de benedenloop van de Dnjepr en de Berda omvatte.

Na de Oktoberrevolutie in 1917 riep een etnische Krim-Tataarse regering op 13 december 1917 de Volksrepubliek van de Krim uit. De republiek wist zijn onafhankelijkheid niet lang te behouden en werd in januari 1918 door de bolsjewiekse troepen geannexeerd. De Taurida Socialistische Sovjetrepubliek werd opgericht, die al snel door Krim-Tataarse en Oekraïense troepen omvergeworpen werd.

In het Krim-offensief aan het eind van april 1918 veroverde het Duitse Keizerrijk de Krim.

Op 2 april 1919 veroverde het Rode Leger Simferopol. De Krimse Socialistische Sovjetrepubliek werd opgericht, maar al in juni 1919 overgenomen door de Witten. Na het verslaan van de Witten herwon het Rode Leger de controle in 1920. De Krimse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek werd op 18 oktober 1921 opgericht, als onderdeel van de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog was de Krim het toneel van hevige gevechten tussen Duits-Roemeense troepen enerzijds en troepen van het Rode Leger anderzijds. Na de bevrijding beschuldigde Stalin de Krim-Tataren van collaboratie met de Duitsers, en verbande hen collectief naar Centraal-Azië. De Krimse ASSR werd op 30 juni 1945 omgevormd tot de niet meer autonome Krimse Oblast van de Russische SFSR.

Tijdens het bewind van Stalins opvolger Chroesjtsjov werd de Krim in 1954 aan de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek overgedragen.

Op 6 maart 2014 stemde het Krimse parlement in met een decreet dat bepaalt dat de Krim een deel van Rusland werd. Op 11 maart werd een voorwaardelijke onafhankelijkheidsverklaring getekend dat de Krim zich zou afscheiden van Oekraïne indien de bevolking voor aansluiting met Rusland zou kiezen. Op 16 maart 2014 werd een referendum over aansluiting bij Rusland gehouden.

Op 18 maart 2014 werd de aansluiting van de Krim bij de Russische Federatie bekendgemaakt. Het gebied werd omgevormd tot het Federaal District Krim, en in juli 2016 toegevoegd aan het Zuidelijk Federaal District.

  Zie de categorie Krim van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.