Eurovisiesongfestival 2024

europees televisiesongfestival

Het Eurovisiesongfestival 2024 werd voor Zwitserland gewonnen door de rapper Nemo met het nummer The code. Aan de 68ste editie van deze jaarlijkse landenwedstrijd namen 36 actieve leden van de European Broadcasting Union (EBU) deel, plus Australië. Het festival vond plaats in de Zweedse stad Malmö en werd georganiseerd door de EBU en de Zweedse publieke omroep Sveriges Television (SVT). De finale was op 11 mei.[1]

Eurovisiesongfestival 2024
United by Music
Gastland Vlag van Zweden Zweden
Locatie Malmö Arena, Malmö
Omroep EBU en SVT
Halve finale 1 7 mei 2024
Halve finale 2 9 mei 2024
Finale 11 mei 2024
Regisseur Robin Hofwander, Daniel Jelinek, Fredrik Bäcklund
Presentatoren Petra Mede en Malin Åkerman
Winnaar
Land Vlag van Zwitserland Zwitserland
Lied The code
Artiest Nemo
Andere gegevens
Stemgegevens Elk land verdeelde twee sets van 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 en 12 punten; één via televoting en één via een vakjury. Daarnaast konden televoters uit niet-deelnemende landen samen één set aan punten verdelen. In de halve finales stemden de vakjury's niet mee.
Aantal landen 37 (25 in finale)
Terugkerend Vlag van Luxemburg Luxemburg
Terugtrekkend Vlag van Roemenië Roemenië
Gediskwalificeerd Vlag van Nederland Nederland
Openingsact
Halve finale 1 Chanel, Eric Saade, Eleni Foureira
Finale Björn Skifs, Vlaggenparade
Intervalact
Halve finale 1 Benjamin Ingrosso, Johnny Logan, Käärijä, Herreys
Halve finale 2 Helena Paparizou, Sertab Erener, Charlotte Perrelli
Finale Carola, Conchita Wurst, Charlotte Perrelli, Loreen
Chronologie
◄ 2023 – 2025 ►
Malmö Arena, locatie van het Eurovisiesongfestival 2024
Podium van het Eurovisiesongfestival 2024

Locatie

bewerken

Het was de zevende keer dat Zweden het concours organiseerde,[2] nadat dit eerder gebeurde in 1975, 1985, 1992, 2000, 2013 en 2016. Tevens vond het festival in Zweden plaats vijftig jaar nadat de Zweedse band ABBA met Waterloo won op het Eurovisiesongfestival van 1974.

Het festival werd gehouden in de Malmö Arena in Malmö, waar het ook in 2013 plaatsvond.[3] Het was de derde keer in de geschiedenis dat Malmö fungeerde als gaststad.

Malmö organiseerde tevens nevenevenementen in samenwerking met de EBU. Folkets Park was de locatie van het Eurovisiedorp, waar optredens plaatsvonden van de deelnemers aan het Eurovisiesongfestival en lokale artiesten, evenals vertoningen van de liveshows voor het grote publiek. Malmö Live was de locatie van de EuroClub, waar de officiële afterparty's en privé-optredens van deelnemers aan de wedstrijd gehouden werden. Een "Eurovision Street" was opgezet in Friisgatan, tussen Folkets Park en Triangeln.[4]

Formule

bewerken

Net zoals in voorgaande jaren waren er voorafgaand aan de finale twee halve finales. Uit elke halve finale kwalificeerden tien landen zich voor de finale. Traditiegetrouw vonden de halve finales plaats op de dinsdag en donderdag, voorafgaand aan de finale die traditioneel op de daaropvolgende zaterdag werd gehouden.

De zogenoemde "Grote Vijf", bestaande uit Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, plaatsten zich rechtstreeks voor de finale. Daarnaast kreeg ook gastland Zweden automatisch een plaats in de finale. Dit jaar brachten de Big Five-landen hun inzending tijdens de halve finales live ten uitvoer. Ook Zweden deed dat. In voorgaande jaren werd tijdens de halve finales aan de tv-kijkers slechts een kort fragment van een repetitie getoond, de drie extra optredens in elke halve finale werden tussen die van de concurrerende landen ingelast.[5]

De stemprocedure die in 2023 werd geïntroduceerd, werd aangehouden. Hierdoor bepaalde enkel het publiek via televoting wie doorstootte naar de finale. Voor de einduitslag in de finale gaven zowel de vakjury's als het publiek de helft van het totaal aantal te behalen punten. De vakjury's gaven hun punten op basis van de generale repetitie op vrijdag 10 mei. Vanwege een bedreiging tegen een medewerker werd het de Nederlandse deelnemer Joost Klein niet toegestaan om aan de generale repetitie deel te nemen. De vakjury's baseerden zich daardoor op zijn uitvoering in de halve finale. Hiervoor werd gebruikgemaakt van een video-opname.[6]

Sinds 2023 mag iedereen uit de hele wereld meestemmen. De stemmen van buiten de deelnemende landen werden gegroepeerd in de Rest of the World-stemming, die het gewicht heeft van één deelnemend land (oftewel, een set van een tot en met twaalf punten). Die stemming werd in 2024 uitgebreid: deze opende meteen na afloop van de tweede generale repetitie. Dat betekende dat eenieder uit niet-deelnemende songfestivallanden vanaf maandagavond al kon stemmen, 22 uur voor de eerste halve finale op televisie te zien was. Een andere wijziging in de stemprocedure was dat in de finale de telefoonlijnen vroeger openden. Er kon al gestemd worden vanaf het begin van de tv-uitzending, nog voordat het eerste land optrad. Dit stemsysteem bestond eerder al, in 2010 en 2011, maar werd nadien afgevoerd.[7]

Presentatoren

bewerken
 
De presentatoren van dienst, Malin Åkerman en Petra Mede

Presentatoren waren Petra Mede en Malin Åkerman. Comédienne en presentatrice Petra Mede presenteerde het Eurovisiesongfestival al eerder. In 2013 stond Mede alleen op het podium en in 2016 samen met Måns Zelmerlöw. Malin Åkerman is een Zweedse actrice.

Loting halve finales

bewerken

De loting voor de halve finales vond plaats op 30 januari 2024 in het stadhuis van Malmö. Deze werd gepresenteerd en uitgevoerd door Pernilla Månsson Colt en Farah Abadi. Net als in de voorgaande jaren werden landen die in het verleden vaak op elkaar stemden, in dezelfde pot geplaatst. Uit elke pot gingen drie landen naar de eerste halve finale op 7 mei en de rest naar de tweede op 9 mei. Ook werd bepaald in welke helft van de halve finale elk land zou optreden en in welke elk van de zes rechtstreeks gekwalificeerde landen zou stemmen. De startvolgorde werd niet geloot, maar zoals gebruikelijk aan de producent overgelaten.

Vanwege de herdenking van de Holocaust werd Israël op verzoek van de Israëlische omroep KAN ingedeeld in de tweede halve finale.[8]

Pot 1 Pot 2 Pot 3 Pot 4 Pot 5

Deelnemerslijst

bewerken

Eerste halve finale

bewerken

Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Zweden traden in deze halve finale op en stemden mee.

Plaats Land Artiest Lied Taal Punten
1   Kroatië Baby Lasagna Rim tim tagi dim Engels 177
2   Oekraïne alyona alyona & Jerry Heil Teresa & Maria Oekraïens en Engels 173
3   Ierland Bambie Thug Doomsday blue Engels 124
4   Litouwen Silvester Belt Luktelk Litouws 119
5   Luxemburg TALI Fighter Frans en Engels 117
6   Cyprus Silia Kapsis Liar Engels 67
7   Finland Windows95Man No rules! Engels 59
8   Portugal Iolanda Grito Portugees 58
9   Slovenië Raiven Veronika Sloveens 51
10   Servië Teya Dora Ramonda Servisch 47
11   Australië Electric Fields One milkali (one blood) Engels en Yankunytjatjara 41
12   Polen LUNA The tower Engels 35
13   Moldavië Natalia Barbu In the middle Engels 20
14   Azerbeidzjan Fahree feat. İlkin Dövlətov Özünlə apar Engels en Azerbeidzjaans 11
15   IJsland Hera Björk Scared of heights Engels 3

Tweede halve finale

bewerken

Frankrijk, Italië en Spanje traden in deze halve finale op en stemden mee.

Plaats Land Artiest Lied Taal Punten
1   Israël Eden Golan Hurricane Engels en Hebreeuws 194
2   Nederland Joost Klein Europapa Nederlands 182
3   Armenië Ladaniva Jako Armeens 137
4   Zwitserland Nemo The code Engels 132
5   Griekenland Marina Satti Zari Grieks 86
6   Estland 5miinust & Puuluup (Nendest) narkootikumidest... Estisch 79
7   Letland Dons Hollow Engels 72
8   Georgië Noetsa Boezaladze Firefighter Engels 54
9   Oostenrijk Kaleen We will rave Engels 46
10   Noorwegen Gåte Ulveham Noors 43
11   Tsjechië Aiko Pedestal Engels 38
12   Denemarken SABA SAND Engels 36
13   België Mustii Before the party's over Engels 18
14   San Marino Megara 11:11 Spaans en Italiaans 16
15   Albanië Besa Titan Engels 14
16   Malta Sarah Bonnici Loop Engels 13
Plaats Land Artiest Lied Taal Jury Publiek Totaal
1   Zwitserland Nemo The code Engels 365 226 591
2   Kroatië Baby Lasagna Rim tim tagi dim Engels 210 337 547
3   Oekraïne alyona alyona & Jerry Heil Teresa & Maria Oekraïens en Engels 146 307 453
4   Frankrijk Slimane Mon amour Frans 218 227 445
5   Israël Eden Golan Hurricane Engels en Hebreeuws 52 323 375
6   Ierland Bambie Thug Doomsday blue Engels 142 136 278
7   Italië Angelina Mango La noia Italiaans 164 104 268
8   Armenië Ladaniva Jako Armeens 101 82 183
9   Zweden Marcus & Martinus Unforgettable Engels 125 49 174
10   Portugal Iolanda Grito Portugees 139 13 152
11   Griekenland Marina Satti Zari Grieks 41 85 126
12   Duitsland Isaak Always on the run Engels 99 18 117
13   Luxemburg TALI Fighter Frans en Engels 83 20 103
14   Litouwen Silvester Belt Luktelk Litouws 32 58 90
15   Cyprus Silia Kapsis Liar Engels 34 44 78
16   Letland Dons Hollow Engels 36 28 64
17   Servië Teya Dora Ramonda Servisch 22 32 54
18   Verenigd Koninkrijk Olly Alexander Dizzy Engels 46 0 46
19   Finland Windows95Man No rules! Engels 7 31 38
20   Estland 5miinust & Puuluup (Nendest) narkootikumidest... Estisch 4 33 37
21   Georgië Noetsa Boezaladze Firefighter Engels 15 19 34
22   Spanje Nebulossa ZORRA Spaans 19 11 30
23   Slovenië Raiven Veronika Sloveens 15 12 27
24   Oostenrijk Kaleen We will rave Engels 19 5 24
25   Noorwegen Gåte Ulveham Noors 12 4 16

Het voor de finale geplaatste Nederland werd voor die finale gediskwalificeerd.

Wijzigingen

bewerken
 
 Deelnemende landen
 Landen die zich niet kwalificeerden voor de finale
 Landen die zich kwalificeerden in de halve finale, maar werden gediskwalificeerd voor de finale
 Landen die in het verleden deelgenomen hebben, maar in 2024 afwezig waren

Terugkerend

bewerken
  •   Luxemburg – Na een afwezigheid van 31 jaar keerde Luxemburg in 2024 terug op het Eurovisiesongfestival.[9]

Terugtrekkend

bewerken
  •   Roemenië – Roemenië was een van de deelnemers in 2023, maar ontbrak op de lijst van deelnemende landen die begin december 2023 gepubliceerd werd.[10] Op 25 januari 2024 deed het land dat jaar definitief niet mee, omdat het de financiering niet rond kreeg.[11]

Gediskwalificeerd

bewerken
  •   Nederland – Joost Klein werd op de dag van de finale door de EBU gediskwalificeerd. Hij had twee dagen eerder na de tweede halve finale een incident met een cameravrouw, waarna door haar een klacht wegens bedreiging tegen Klein werd ingediend. Vanwege het lopende juridisch onderzoek besloot de organisatie Klein niet te laten deelnemen.[12] Het was de eerste keer ooit dat een deelnemer tijdens het Eurovisiesongfestival gediskwalificeerd werd.

Terugkerende artiesten

bewerken
Land Artiest Plaats Eerdere deelname Plaats toen
  IJsland Hera Björk 15 HF   IJsland 2010 19
  Moldavië Natalia Barbu 13 HF   Moldavië 2007 10

Puntengevers

bewerken

Nikkie de Jager zou namens Nederland de punten geven, maar zij trok zich op de dag van de finale terug wegens alle commotie rondom de diskwalificatie van Joost Klein. Zij werd niet vervangen door een ander Nederlands jurylid. In plaats daarvan werd het uitdelen van de Nederlandse punten overgenomen door songfestivalbaas Martin Österdahl. Eerder die dag kondigde de Noorse jurywoordvoerder Alessandra Mele aan dat ze zou afzien van het geven van de punten. Zij werd vervangen door NRK-presentatrice Ingvild Helljesen. Mele zei dat haar keuze voortkwam uit de deelname van Israël aan het Eurovisiesongfestival.[13] Ook Käärijä, die de punten voor Finland zou geven, trok zich terug. Hij was goed bevriend met de gediskwalificeerde Joost Klein.[14] Hij werd vervangen door Toni Laaksonen.

In november 2023 besloot de EBU om het motto van 2023, United by Music, voortaan ieder jaar te gaan gebruiken.[15]

Controverse

bewerken

Israëlische deelname

bewerken

Vanwege de Gaza-oorlog was de deelname van Israël omstreden. Malmö verscherpte de veiligheidsmaatregelen vanwege de kritiek op de deelname van Israël.[16] De tekst van beide ingezonden liedjes moest van de EBU worden aangepast vanwege politiek geladen inhoud.[17] Met name in Noord-Europese landen werd opgeroepen tot een boycot van Israël op het Eurovisiesongfestival.[18] Aanvankelijk verklaarde de Israëlische omroep KAN dat zij weigerde de teksten aan te passen en er liever voor zou kiezen om toch niet mee te doen. Later kwam zij hierop terug en maakte bekend de tekst alsnog aan te passen.[19]

Voorstanders van een boycot spraken van een dubbele standaard ten aanzien van Israël, omdat Rusland in 2022 wél werd uitgesloten van deelname (dit wegens de inval in buurland Oekraïne).[20] De BDS-beweging voerde een campagne voor een boycot van Israël onder de slogan "Boycott Eurovision – Artwashing Israël's #GazaGenocide".[21]

De EBU verbood als altijd politieke boodschappen tijdens het songfestival. Het lukte de organisatie echter niet om alles tegen te houden. Zo had de Zweedse zanger Eric Saade tijdens de eerste halve finale een zwart-wit geblokte sjaal om zijn arm waarmee hij steun betuigde aan het Palestijnse volk.[22] In diezelfde halve finale had een didgeridoospeler tijdens de act van Australië een getekende watermeloen op zijn borst. Tekeningen van watermeloenen worden gebruikt bij pro-Palestijnse protesten omdat watermeloenen dezelfde kleuren hebben als de Palestijnse vlag.[23]

De Belgische zanger Mustii had in de tweede halve finale op zijn arm het woord "peace" (vrede) geschreven. De artiest had eerder gezegd het festival niet te willen boycotten, maar op het podium "een boodschap van hoop en liefde" te willen brengen.[24]

Tijdens het optreden van de Israëlische Eden Golan was er boegeroep in de zaal, maar bij het publiek thuis was dit nauwelijks te horen: daar was louter applaus door een technische ingreep van de EBU.[25][26]

Televoting RAI

bewerken

Aan het einde van de tv-uitzending van de tweede halve finale, waarin Italië stemde, toonde de Italiaanse omroep RAI wat leek op de televoting-percentages. Dit tonen is in strijd met de reglementen, die stellen dat de gedetailleerde resultaten van alle shows pas na de finale mogen worden gepubliceerd. De RAI verduidelijkte dat de getoonde resultaten niet compleet waren, maar deelresultaten van de stemming waren.[27]

Werksfeer

bewerken

Enkele delegaties meldden tijdens en na het festival dat er een "onveilige werksfeer" heerste op het evenement. Er zouden daarover dertien klachten bij de EBU zijn binnengekomen. Minstens Ierland, Zwitserland, Nederland en Portugal dienden een of meerdere klachten in. De EBU besloot een onafhankelijk onderzoek in te stellen om op de klachten te reageren.[25][28] De uitsluiting van de Nederlandse inzending Joost Klein was volgens de Nederlandse omroep AVROTROS niet gelinkt aan de klachten.[29]

Vlaggenbeleid

bewerken

Tijdens het festival moesten regenboog- en andere pridevlaggen aan de deur van de Malmö Arena afgegeven worden, hoewel die vlaggen niet verboden zijn. Enkele weken later gaf de EBU toe dat daar fouten zijn gebeurd. De Zwitserse winnaar Nemo beweerde geen non-binaire vlag te hebben mogen meenemen op het podium, maar deed dat uiteindelijk toch.[30] Ook gaf de EBU toe dat door de gevoelige globale politieke context de Europese vlag, anders dan in voorgaande jaren, niet mee de zaal in mocht, een beslissing waarover Europees Commissaris voor Europese waarden en migratie Margarítis Schinás niet tevreden was.[31]