Sint-Genesius-Rode

gemeente in Vlaams-Brabant, België

Sint-Genesius-Rode (Frans: Rhode-Saint-Genèse) is een faciliteitengemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente telt ruim 18.000 inwoners. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. De inwoners van Sint-Genesius-Rode zijn de Rodenaars.[1] De gemeente wordt gerekend tot de streek Zennevallei.

Sint-Genesius-Rode
Rhode-Saint-Genèse
Gemeente in België Vlag van België
Sint-Genesius-Rode (België)
Sint-Genesius-Rode
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Arrondissement Halle-Vilvoorde
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
22,75 km² (2021)
55,13%
31,11%
13,76%
Coördinaten 50° 45' NB, 4° 21' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
18.739 (01/01/2023)
48,33%
51,67%
823,66 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2023)
22,04%
57,91%
20,04%
Buitenlanders 17,73% (01/01/2022)
Politiek en bestuur
Burgemeester Pierre Rolin (IC-GB)
Bestuur IC-GB, Engagement 1640
Zetels
IC-GB
Engagement 1640
25
18
7
Economie
Gemiddeld inkomen 25.939 euro/inw. (2020)
Werkloosheidsgraad 5,2% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
1640
Deelgemeente
Sint-Genesius-Rode
Zonenummer 02
NIS-code 23101
Politiezone Rode
Hulpverleningszone Vlaams-Brabant West
Website www.sint-genesius-rode.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Geschiedenis bewerken

Rode lag vanaf de Frankische tijd in de Brabantgouw, in de invloedssfeer van de Sint-Gertrudisabdij te Nijvel. In tegenstelling tot het nabijgelegen Henegouwse Halle maakte Rode later deel uit van het hertogdom Brabant. Binnen Brabant vormde Rode een meierij, die in de 14e eeuw werd uitgebreid door het opheffen van de meierij van Wambeek. Een aanzienlijk deel van Rode wordt tot op heden in beslag genomen door het Zoniënwoud.

Verstedelijking en verfransing bewerken

In de twintigste eeuw werden vele nieuwe woonwijken aangelegd, waaronder die bij de plaatsen Grote Hut en Middenhut, in het oosten van de gemeente. Door de ligging tussen Brussel en Waals-Brabant en mede door de spoorlijn Brussel-Eigenbrakel kwamen in de 20e eeuw Franstalige Brusselaars en Walen in deze wijken wonen, terwijl de dorpskern zelf overwegend Nederlandstalig bleef. In 1963 kreeg Sint-Genesius-Rode taalfaciliteiten voor de Franstaligen, ondanks het feit dat bij de laatste talentelling in 1947 het percentage Franstaligen lager lag dan 30%. Bij de splitsing van de provincie Brabant in 1995 werd deze gemeente ingedeeld bij het arrondissement Halle-Vilvoorde en de nieuwe provincie Vlaams-Brabant.

Het uitdijen van de verfransing van Brussel, waardoor een meerderheid van de bevolking Franstalig werd, net als de burgemeester, Delacroix-Rolin, en de meerderheid van het schepencollege, maakte de gemeente een van de brandpunten van de taalstrijd in België. Allereerst was er de controverse rond de benoeming van de burgemeester zelf. Daarnaast wilden de Franstaligen graag dat de gemeente zich zou aansluiten bij Brussel, zodat er een corridor kon ontstaan tussen Brussel en Wallonië.[bron?] De Vlamingen willen echter niet dat aan de grenzen van Vlaanderen wordt geraakt.

Demografie bewerken

Stilaan is een meerderheid van de Rodense bevolking Franstalig geworden. Sint-Genesius-Rode kent tientallen verschillende nationaliteiten onder zijn inwoners, met onder meer minderheden van niet-Belgische EU-inwoners en Amerikanen. Een niet onbelangrijk deel van hen woont er tijdelijk, terwijl ze werken voor internationale bedrijven of organisaties. Zie ook: Resultaten van de talentelling per faciliteitengemeente.

Demografische ontwikkeling bewerken

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners
van jaar tot jaar
Op 1 januari
1992 tot heden
Aantal[2]
1992 17.860
1993 17.856
1994 17.794
1995 18.013
1996 18.099
1997 18.099
1998 18.174
1999 18.039
2000 17.998
2001 17.901
2002 17.830
2003 17.886
2004 17.895
2005 17.904
2006 17.927
2007 17.975
2008 18.007
2009 18.036
2010 18.029
2011 17.952
2012 17.934
2013 17.926
2014 18.005
2015 17.955
2016 18.171
2017 18.231
2018 18.296
2019 18.387
2020 18.519
2021 18.626
2022 18.628
2023 18.739

Politiek bewerken

Net zoals bij de andere faciliteitengemeenten in de Vlaamse rand, worden de schepenen (en OCMW-raad) rechtstreeks verkozen. Het schepencollege is grotendeels Franstalig geworden, met uitzondering van de enige Vlaamse schepen die door de wetgeving wordt aangemoedigd. Dit was Geertrui Van Rompuy-Windels tussen 2013 en 2017. Sinds 2017 is Anne Sobrie de Vlaamse schepen.

Burgemeesters bewerken

Verkiezingen bewerken

Myriam Delacroix-Rolin werd in 2006 in eerste instantie niet onmiddellijk benoemd door de bevoegde Vlaams minister Marino Keulen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 waren er namelijk inbreuken op de taalwetgeving vastgesteld. Later werd ze echter toch benoemd.

Voor de verkiezingen van 2012 kwam in plaats van Samen, een nieuwe lijst Respect op, met als lijsttrekker Geertrui Windels, de echtgenote van Herman Van Rompuy. Zij werd Nederlandstalige schepen in 2013.[3] De Franstaligen behielden hun eenheidslijst en verwierven een aanzienlijke meerderheid.[4] Myriam Delacroix-Rolin was geen kandidaat meer in 2012, haar broer Pierre Rolin werd daarop voorgedragen als burgemeester en werd in februari 2013 benoemd, nadat er was gecontroleerd of hij de taalwetgeving wel zou naleven. Dit in tegenstelling tot burgemeesters uit enkele andere faciliteitengemeenten die niet benoemd werden.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 bewerken

Partij 10-10-1976[5] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[6] 14-10-2012[7] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 23 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
IC-GB (Franstalige eenheidslijst) - 26,17 7 51,12 13 54,71 15 61,05 16 63,94 17 65,53 17 69,3 18
Respect1 / Engagement 16402 - - - - - - 34,471 8 30,72 7
CVP1 / LBMA / CVR2 / SAMENC 42,521 11 46,19A 13 45,77A 12 27,172 7 38,95C 9 34,25C 8 - -
SP1 / LBMA / RODEB / SAMENC 6,991 1 14,68B 3 - -
APR 761 / APR2 41,11 10 22,712 5 - - - - - -
LB 9,4 1 - - - - - - -
Anderen(*) - 4,93 0 3,11 0 3,45 0 - 1,8 0 - -
Totaal stemmen 9231 10508 10693 10479 10754 11044 10664 10911
Opkomst % 94,46 91,73 91,12 92,45 89,30 90,0
Blanco en ongeldig % 2,47 2,4 3,42 4,48 4,26 3,54 4,01 5,3

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1982: RAD-UDR / 1988: NMR / 1994: UNP / 2006: Rode&Rhode

Bezienswaardigheden bewerken

  • De Sint-Genesiuskerk
  • De Sint-Elisabethkerk
  • De Blarethoeve
  • Het hof Sint-Gertrudis
  • De Sint-Annahoeve
  • Het hof ten Gehuchte
  • Het kasteel Revelingen
  • Zevenbronnen
  • De Boesdaalhoeve

Ontdek Sint-Genesius-Rode met de wandeling door de tijd d.m.v. QR-codes op Rodevroeger.be.

Evenementen bewerken

  • Eerste zondag van september: De Gordel tot in 2012.
  • Eind september: jaarmarkt en Feest in Rode

Geboren bewerken

Bekende inwoners bewerken

Externe links bewerken

Zie de categorie Sint-Genesius-Rode van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.