Scherpenheuvel-Zichem

gemeente in Vlaams-Brabant, België

Scherpenheuvel-Zichem (Frans: Montaigu-Zichem) is een stad en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De stad telt ongeveer 23.000 inwoners. De stad wordt doorsneden door de rivier de Demer.

Scherpenheuvel-Zichem
Stad in België Vlag van België
Scherpenheuvel-Zichem (België)
Scherpenheuvel-Zichem
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Arrondissement Leuven
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
51,15 km² (2019)
73,89%
16,42%
9,69%
Coördinaten 50° 60' NB, 4° 58' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
23.375 (01/01/2022)
49,52%
50,48%
456,99 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2022)
16,66%
58,84%
24,5%
Buitenlanders 4,44% (01/01/2021)
Politiek en bestuur
Burgemeester Manu Claes (CD&V)
Bestuur CD&V, Open Vld
Zetels
CD&V
Open Vld
N-VA
Vlaams Belang
sp.a
27
9
8
5
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen 20.491 euro/inw. (2018)
Werkloosheidsgraad 4,64% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
3270
3271
3271
3272
3272
Deelgemeente
Scherpenheuvel
Averbode
Zichem
Messelbroek
Testelt
Zonenummer 013 - 016
NIS-code 24134
Politiezone Demerdal-Dsz
Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant
Website www.scherpenheuvel-zichem.be
Detailkaart
Scherpenheuvel-ZichemLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Leuven
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Scherpenheuvel is met de O.-L.-Vrouwebasiliek het drukst bezochte bedevaartsoord in België. Zichem is bekend als de geboorteplaats van schrijver Ernest Claes, in wiens boeken het dorp veelvuldig voorkomt, en tevens van de televisieserie Wij, Heren van Zichem. Averbode heeft zijn Norbertijnenabdij.

KernenBewerken

Sinds de fusie van 1977 bestaat de fusiegemeente Scherpenheuvel-Zichem uit de deelgemeenten Averbode, Messelbroek, (de stad) Scherpenheuvel, Testelt, Kaggevinne en (de stad) Zichem. De deelgemeente Scherpenheuvel bestaat verder nog uit het dorp Schoonderbuken terwijl Zichem nog de dorpen Keiberg en Okselaar omvat.


DeelgemeentenBewerken

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS code
1 Averbode 9,19 3.409 371 24134E
2 Messelbroek 5,80 1.919 331 24134C
3 Scherpenheuvel 6,88 7.212 1.048 24134A
4 Testelt 6,76 3.139 464 24134D
5 Zichem (incl.Kaggevinne) 22,51 7.390 328 24134B-F

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

GeschiedenisBewerken

Tussen Zichem en Diest stond op een heuveltop een eik, in de vorm van een kruis, met een Mariabeeldje (zie boomheiligdom). Volgens de legende vond een herder het beeldje op een dag op de grond. Toen hij het mee naar huis wilde nemen, kon hij op mysterieuze wijze niet meer bewegen. Een schapenboer vond de herder en toen hij het beeld weer op zijn plaats zette, kon de knecht opnieuw vrij bewegen.

Rond het midden van de zestiende eeuw gingen de omwonende Brabanders regelmatig op bedevaart naar de heuvel waar het beeldje staat. In 1602 richtte men een klein kapelletje op. Het aantal bedevaarders bleef toenemen. Veel mensen zochten bescherming tegen de pest.

In 1607 gaven Albrecht en Isabella opdracht om te beginnen met de bouw van een kerk. Het duurde twintig jaar voor ze af was. In 1922 werd de kerk verheven tot basiliek. De basiliek is nog steeds een bedevaartsoord.

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Scherpenheuvel-Zichem voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

PolitiekBewerken

Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
2
8
9
5
3
De 27 zetels zijn als volgt verdeeld:

Burgemeesters van Scherpenheuvel-Zichem waren:

2013-2018Bewerken

Burgemeester is Manu Claes (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27
CVP1 / CD&V+N-VAA / CD&V2 29,451 9 36,681 11 41,831 13 36,511 12 31,291 10 39,13A 12 32,642 10 29,82 9
VU1 / VU&ID2 / CD&V+N-VAA / N-VA3 6,811 1 9,121 2 5,051 0 - 3,142 0 19,163 5 19,43 5
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 31,231 9 15,021 4 17,611 4 10,652 2 15,492 4 19,32 5 19,853 6 28,23 8
SP1 / sp.a2 22,171 6 311 9 34,381 10 39,711 13 32,651 11 26,592 7 15,752 4 9,92 2
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - 1,121 0 4,171 0 8,141 2 14,982 3 9,612 2 12,82 3
AGALEV - - - 3,83 0 4,06 0 - - -
G.B. - 8,17 1 - - 5,22 0 - - -
AGB 9,99 2 - - - - - - -
Anderen(*) 0,35 0 - - 5,13 0 - - 3,01 -
Totaal stemmen 14843 15490 15801 16523 16882 17307 17118 17323
Opkomst % 96,98 95,69 95,04 95,82 93,35 93,6
Blanco en ongeldig % 2,74 4,74 4,18 4,59 4,78 4,58 5,13 5,3

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1976: PVDA / 1994: OK (4,5%), TR (0,63%) / 2012: 1 Voor Allen, ANDERS

GeborenBewerken

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
 Herselt       Laakdal (Ant)       Tessenderlo (Lim) 
             
 Aarschot   Diest 
           
 Tielt-Winge       Bekkevoort        

LiteratuurBewerken

Externe linkBewerken

Zie de categorie Scherpenheuvel-Zichem van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.