Nijvel

gemeente in Waals-Brabant, België

Nijvel (Frans: Nivelles; Waals: Nivele) is een plaats en stad in de Belgische provincie Waals-Brabant. De stad telt ongeveer 28.000 inwoners.

Nijvel
Nivelles
Stad in België Vlag van België
Vlag van Nijvel Wapen van Nijvel
(Details) (Details)
Nijvel (België)
Nijvel
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Waals-Brabant Waals-Brabant
Arrondissement Nijvel
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
60,83 km² (2019)
73,52%
8,12%
18,36%
Coördinaten 50° 36' NB, 4° 19' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
29.032 (01/01/2021)
47,36%
52,64%
477,24 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2021)
18,66%
60,04%
21,3%
Buitenlanders 8,91% (01/01/2021)
Politiek en bestuur
Burgemeester Pierre Huart (LB)
Bestuur LB, Ecolo
Zetels
LB
PluS
Ecolo
cdH-Ensemble
DéFI
29
13
7
6
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 20.938 euro/inw. (2018)
Werkloosheidsgraad 11,53% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
1400
1400
1401
1402
1404
Deelgemeente
Nijvel
Monstreux
Baulers
Thines
Bornival
Zonenummer 067
NIS-code 25072
Politiezone Nivelles-Genappe
Hulpverleningszone Waals-Brabant
Website www.nivelles.be
Detailkaart
Nivelles Brabant-Wallon Belgium Map.svg
ligging binnen de provincie Waals-Brabant
Foto's
De Sint-Gertrudiskerk
De Sint-Gertrudiskerk
Portaal  Portaalicoon   België

Overige kernenBewerken

Naast de stad Nijvel zelf liggen op het grondgebied van de gemeente ook de kernen Monstreux, Baulers, Thines en Bornival.

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

EtymologieBewerken

De oudst geattesteerde vorm van de naam Nijvel is Nivialcha, aangetroffen op een Merovingische munt uit de 7e eeuw. Vervolgens worden verschillende andere vormen aangetroffen, zoals Nivella (765), Niviella (797), Nivialla (877). Één verklaring (Mannier) voert de naam van de stad terug op het Laatlatijnse woord no(i)a ("broekbos"). Volgens een andere etymologie (Chotin) is de naam afkomstig uit het Frankisch en betekent hij "nieuwe hal". Een derde etymologie (Piot) legt het toponiem uit als "nieuwe villa".

Daarnaast wordt ook de parallel getrokken met de etymologie van Nevele (in de achtste eeuw geattesteerd als Niviala), dat volgens één verklaring van het Keltisch afkomstig zou zijn en "nieuw land" zou betekenen. De meest waarschijnlijke verklaring (Gysseling) is evenwel dat de naam Nijvel, net als die van Nevele, afkomstig is van het Frankische *niwja-alha ("nieuw huis" of "nieuwe boerderij"). Dit wordt ook gestaafd door de Merovingische schrijfwijze Nivialcha.

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van beschermd erfgoed in Nijvel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De collegiale romaanse Sint-Geertruikerk (gewijd in 1046), die voorheen een abdijkerk was waar tot de 17e eeuw vrouwen tot millitissa werden geslagen.[1] Opmerkelijk is de puntgevel van Sint-Pieter met uitbundige versiering. De kloostergang dateert uit het begin van de 13e eeuw. Deze kloostergang is deels gotisch, deels romaans. De kerk zelf bezit een kostbare verzameling meubilair en vormt een volmaakt architectonisch geheel. De kerk is beschadigd tijdens de oorlogshandelingen van de meidagen 1940. De crypte onder het koor is de grootste romaanse in België. In de jaren 1949-1951 zijn er opgravingen gedaan. Tijdens de opgravingen heeft men een onderbouw van twee kerken gevonden: een Merovingische (7e eeuw) en een Karolingische kerk (met graftomben) uit de 9e eeuw. De zware vierkante bovengeleding van de westtoren - uitstekend boven het massale westwerk - is in recente tijden gesloopt en vervangen door een achtkante trommel met daarop een eveneens achtkante spits in de stijl van de oude kerk.

Voorts bezit de stad een perronfontein (1523) op de Markt, het Parc de la Dodaine, een fraai voorbeeld van Franse tuinarchitectuur, aangelegd in 1818 en de Tour Simone, het laatste bouwwerk van de ommuring, aangelegd in de jaren 1096-1140.

Elk jaar vindt hier traditioneel ook de folkloristische Sint-Gertrudisommegang plaats.

SportBewerken

In de deelgemeente Baulers werd begin jaren 70 het racecircuit Circuit Nijvel gebouwd. Behalve races van nationaal belang werd hier in 1972 en 1974 telkens de Grote Prijs van België Formule 1 verreden, beide gewonnen door Emerson Fittipaldi. In 1981 ging de zaak op de fles, en raakte het circuit in verval.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde voetbalclub Stade Nivellois in de nationale reeksen, waaronder twee jaar op het tweede niveau. De club verdween in 1963 en werd opgevolgd door RCS Nivellois, dat in de jaren 90 en begin 21ste eeuw een tijd in de nationale reeksen speelde.

PolitiekBewerken

Nijvel is de hoofdplaats van het arrondissement Nijvel en het gerechtelijk arrondissement Nijvel.

Burgemeesters van Nijvel waren:

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 29
PS 39,27 11 28,8 9 37,57 12 32,78 11 34,42 10 - 33,44 11 -
LB - - - - - - 37,86 13 37,15 13
PSC1/CDH2/cdH-Ensemble3 24,431 7 17,591 5 - - - 15,262 4 - 9,733 2
PRL-PSC - - 35,27 11 - - - - -
NN-PSC - - - 15,61 4 - - - -
PSC-AUT - - - - 15,68 4 - - -
ECOLO - 5,51 0 8,15 1 9,07 2 13,8 3 10,78 2 10,81 2 20,14 6
VIVANT - - - - 3,31 0 - - -
PRL-UC - - - 23,67 7 - - - -
IC 21,75 6 33,76 11 - 7,99 2 - - - -
MR-UNi - - - - - 36,73 11 - -
FDF1/DéFI2 - - - - - - 4,411 0 7,222 1
RW 8,57 1 - - - - - - -
UDRT - 2,92 0 - - - - - -
UDP 5,98 0 - - - - - - -
CARTEL - 8,7 2 - - - - - -
PCB - 2,72 0 - - - - - -
Horiz+ - - 4,76 0 - - - - -
Liste 14 - - 1,18 0 - - - - -
NN - - 13,07 3 - - - - -
FN - - - 6,73 1 - - - -
NIVEL - - - 4,17 0 - - - -
P.R.L.M.C.C. - - - - 32,8 10 - - -
B.U.B. - - - - - 1,39 0 - -
NiVL - - - - - 35,85 10 - -
Ensemble - - - - - - 11,63 3 -
MLD - - - - - - 1,85 0 -
PluS - - - - - - - 23,45 7
La Droite - - - - - - - 2,30 0
Totaal stemmen 13061 14555 15250 15786 16082 18597 20252 21423
Opkomst % 92,61 91,83 90,15 92,59 89,51 90,37
Blanco en ongeldig % 3,15 4,32 5 4,49 5,27 4,83 4,86 6,84

Geboren in NijvelBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

  Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Nijvel op Wikimedia Commons.