Raard

nederzetting in Noardeast-Fryslân, Nederland

Raard is een terpdorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Raard
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Raard (Friesland)
Raard
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag van Noardeast-Fryslân Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 20′ NB, 5° 57′ OL
Algemeen
Inwoners
(2021-01-01)
215[1]
Overig
Postcode 9155
Netnummer 0519
Woonplaatscode 3410
Foto's
Raard met de Johannes de Doperkerk
Raard met de Johannes de Doperkerk
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Raard ligt ten westen van Dokkum, tussen Lichtaard en Bornwird. De dorpskern ligt net ten noorden van de Dokkumer Ee en door en langs het dorp loopt de Raardervaart. Raard werkt nauw samen met Bornwird en Foudgum. In 2021 telde het dorp Raard 215 inwoners.

GeschiedenisBewerken

Het dorp is ontstaan op een terp die al enkele eeuwen voor de christelijke jaartelling werd bewoond. De terp werd aan de westelijke kant later afgegraven, wat aan de noordkant heel duidelijk is te zien. Hier werd in 1870 de Van Kleffenswei (Van Kleffensweg) naar Lichtaard aangelegd.

Het dorp werd in 12e eeuw vermeld als Ruonwerde, in een kopie van een document uit waarschijnlijk de tweede helft van de 9e eeuw. Maar of werkelijk Raard daarmee werd bedoeld is onduidelijk.

In 1369 werd het in ieder geval vermeld als Rawerth, in 1474 als Raerd en in 1786 als Raard of Rauwerd. De plaatsnaam betekent vermoedelijk bewoonde hoogte (werd) was van een persoon Runo.

Tot 1984 behoorde Raard tot gemeente Westdongeradeel en van 1984 tot 2019 tot de gemeente Dongeradeel tot deze gemeente opging in de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân.

Van KleffensBewerken

De Van Kleffens vormen een belangrijke familie in het dorp. Deze familie is lang heer en meester in Raard geweest en nam een belangrijke plaats in in de grietenij. Later heeft de familie ook invloed gehad in Dokkum. De familie Van Kleffens heeft een aantal burgemeesters en wethouders voor Dokkum geleverd.

Een van de bekendste telgen uit de familie is Eelco van Kleffens, die minister van Buitenlandse Zaken was in het kabinet Gerbrandy. De weg naar Lichtaard, de Van Kleffensweg, is vernoemd naar de familie. Aan deze weg naar Lichtaard staan twee monumentale boerderijen, de Noord Kleffens en de Zuid Kleffens.

KerkenBewerken

De Johannes de Doperkerk, een hervormde kerk op het niet afgegraven deel van de terp, dateert uit de 13e eeuw en is gewijd aan Johannes de Doper. De kerk heeft een romaanse bouwstijl met dikke muren en kleine boogvensters.

De kerk is deels een museum, het OerKa Irene Verbeek Museum. In dit museum zijn onder andere olieverfschilderijen, sculpturen, betonreliëfs en grafiek te zien. De predikant en dichter François Haverschmidt, beter bekend onder zijn pseudoniem Piet Paaltjens, was in Raard predikant in de periode dat hij diezelfde functie ook uitoefende in Foudgum.

Op het kerkhof ligt er een erehof voor een tweetal gesneuvelden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De andere kerk is de Marthakerk. De zaalkerk met geveltoren en ingesnoerde spits, een portaal en rondboogvensters met glas in lood is een gereformeerde kerk uit 1918.

Sport en cultuurBewerken

Het dorp Raard kent het dorpshuis De Nije Pôle, dat ook voor de dorpen Bornwird en Foudgum is. Het muziekfestival Dokk'em Open Air vond enkele jaren plaats in Raard. Bornwird en Raard werken ook samen met Rinsumageest met de voetbalvereniging vv VCR. Aan de Van Kleffenswei ligt in het afgegraven deel van de dorpsterp een ijsbaan.

OnderwijsBewerken

Het dorp is voor het basisonderwijs aangewezen op het naastgelegen dorp Bornwird, die de basisschool Bernewird kent.

Zie ookBewerken

Zie de categorie Raard van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.