Hoofdmenu openen

Wierum (Friesland)

nederzetting in Noardeast-Fryslân, Nederland

Wierum is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de provincie Friesland.

Wierum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Wierum Wapen van Wierum
Details Details
Wierum (Friesland) (Friesland (hoofdbetekenis))
Wierum (Friesland)
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 24′ NB, 6° 1′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 330[1]
Overig
Postcode 9141
Woonplaatscode 3414
Foto's
Wierum achter de zeedijk
Wierum achter de zeedijk
Wierum vanuit de lucht
Wierum vanuit de lucht
Dorpsbeeld
Dorpsbeeld
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten noordoosten van Ternaard en ten noordwesten van Oosternijkerk en Nes. De dorpskern ligt tegen de Waddenzeezeedijk, die in een bocht om het dorp heenloopt. Het dorp is via de Wierumer Opvaart aangesloten op de Paesens. Langs de dijk loop ook de Dijkvaart.

Het dorp Wierum fungeert als startpunt van wadlooptochten naar de Engelsmanplaat. In 2019 telde het dorp 330 inwoners. Onder het dorp valt ook een deeltje van de buurschap 't Schoor, bij de voormalige buurtschap Koterhuizen.

GeschiedenisBewerken

Wierum is ontstaan op een brede terp die in de vroege Middeleeuwen werd opgeworpen op een kwelderwal. De terp werd door stormen geteisterd door de zee waar het dichtbij lag. Uiteindelijk verdween het noordoostelijke deel van de rechthoekige terp in zee.

Van oudsher was het echt een vissersdorp. Ook in de 19e eeuw vormde de visserij een belangrijke bron van inkomsten. Op 1 december 1893 vergingen 13 van de 17 vissersboten tijdens een zware sneeuwstorm. Daarbij kwamen 22 vissers om het leven. Een vissersmonument bij de zeedijk herinnert aan deze gebeurtenis.

De plaats werd in 1335 vermeld als Weyrum, in 1433 als Werum, in 1573 als Wierom en in 1579 als Wierum. Men gaat er van uit dat de plaatsnaam vermoedelijk is ontstaan uit de gereconstrueerde benaming wervum. Wervum is een datief meervoud van een Oudfriese woord werve -> werf, dat duidt op een voor bewoning opgeworpen hoogte.

Voor de gemeentelijke herindelingen in 1984 behoorde het tot de gemeente Oostdongeradeel. Tussen 1984 en 2018 behoorde het tot de gemeente Dongeradeel, waarna deze opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

KerkenBewerken

 
Windvaan van de Mariakerk, geen haan maar een tweemast schokker
 
Waterschapshuis

Op de terp staat de rond 1200 gebouwde Mariakerk. Het grootste deel van de kerk is in de 20e eeuw vervangen door nieuwbouw, alleen de toren aan de westzijde van de kerk is in de oorspronkelijk staat gebleven.

In de loop der tijd is de noordoostelijke zijde van het dorp door overstromingen in zee verdwenen. De kerk stond oorspronkelijk in het midden van het dorp maar door de eerder genoemde stormen is de kerk aan de rand van het dorp tegen de Zeedijk komen te liggen. De windvaan op de kerktoren, in de vorm van een aak, herinnert aan het visserijverleden van het dorp.

Bij de kerk staat ook een standbeeld van een wjirmdolster, een pierensteekster. Ook dit beeld herinnert aan de periode van de zeevisserij, waarbij vrouwen van het dorp zeepieren zochten op het wad voor de visvangst.

De andere kerk van het dorp was een Gereformeerde kerk uit 1875. Deze kerk werd in 2002 verkocht en in 2003 werd het de Museumkerk Eben-Haëzer.

SportBewerken

Het dorp heeft een eigen kaatsclub, gymnastiekvereniging en een biljartclub.

CultuurBewerken

Het dorp heeft een eigen dorpshuis, De Pipenâle geheten. Verder kent het dorp een eigen toneelvereniging en het popkoor Gewoan Oars.

Bekende (ex-)inwonersBewerken

De schrijver David Cornel DeJong (1905-1967), schreef over zijn jeugd in Wierum, zowel fictief en autobiografisch.

Geboren in WierumBewerken

Zie ookBewerken

LiteratuurBewerken

  • Vliet, Herman J. van Achter het lijk wordt niet gesproken!, uitg. Douma, Dokkum, 2002
  • Kooi, Jannie van der Wierum: dêr't de dyk it lân omklammet, uitg. Dokkumer Diep, Dokkum, 1993 (uitgave 100 jaar na de ramp van 1 december 1893)
  • Kamminga, D. J. De ramp te Wierum, 1 december 1893, uitg. Museum It fiskerhúske, Moddergat, 1980