Hoofdmenu openen

Ternaard is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Ternaard
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Ternaard Wapen van Ternaard
Details Details
Ternaard (Friesland (hoofdbetekenis))
Ternaard
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 23′ NB, 5° 58′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 1.325
Overig
Postcode 9145
Belangrijke verkeersaders N358
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten noordwesten van Dokkum, ten noorden van Hantum, ten noordoosten van Holwerd en ten zuiden van de Waddenzee. De dorpskern is gelegen aan de kruising van de N358 met de Aldbuorren en Opslach. Bij de Hattumerweg begint de Ternaardervaart.

In 2018 telde het dorp 1325 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen 't Schoor (grotendeels), Teijeburen, Visbuurt en Vijfhuizen. Vroeger zou ook Drieboerehuizen (toen nog Uilsmahorn geheten) tot Ternaard hebben behoort.

Ternaard was tot 1984 de hoofdplaats van de toenmalige Westdongeradeel, met het gemeentehuis van de gemeente die uit 1865/66 dateert. Het dorp zelf is bekend als een belangrijk start/eindpunt bij het wadlopen, vooral omdat men een hele tocht er vanaf kan maken van en naar Ameland.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Het dorp is mogelijk op een terp ontstaan maar deze zal vergaan zijn waarna verplaatst zou zijn naar het zuiden toe waar veel huisterpen waren te vinden. Dat de plaats is opgeschoven is is echter nooit echt vastgesteld en is meer een volksverhaal.

Het werd in ieder geval in de middeleeuwen bewoond, en men denkt al voor voor de late middeleeuwen. Het dorp ontwikkelde zich uiteindelijk als een komdorp en was al snel een relatief groot dorp. Het kende ook meerdere states, van Adellijke families zoals het geslacht Reginingen. Zo kende het onder meer de Aylva State.

De oudste vermeldingen van de plaats dateren uit de 9e eeuw. In de 12e eeuw werd in een document uit circa 819 de plaats vermeld als in uilla Tunuwerde. In een kopie document 944 werd het in diezelfde eeuw vermeld als in Tununfurt, opgeschreven door een monnik van het Duitse klooster Fulda, toen het gebied waarin het ligt verkregen was door het klooster.

In 1390 werd de plaats vermeld als to Tunawert, in 1441 als tho Tonawerth, in 1473 als tho Naewerth, in 1505 als Tennaerdt, in 1511 als Tonnaert en in 1718 als Tonnaard. De oorspronkelijke plaatsnaam zou mogelijk kunnen verwijzen naar het feit dat het een (dun en) langgerekte (þunnu) terp was waarop of eventueel bij het dan zou zijn ontstaan. Er wordt ook wel gedacht aan de persoonsnaam Tunno.

Dat de plaatsnaam zou verwijzen naar de goden Thor of Odin wordt minder waarschijnlijk gedacht. De spelling van Tennaard is door een re-interpretatie opgekomen.

Ternaard lag tot de gemeentelijke herindeling van 1984 in de toenmalige gemeente Westdongeradeel. Van 1984 tot 2019 lag het in gemeente Dongeradeel, waarna deze opging in de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân.

 
De Grote Kerk anno 2010
 
Oorlogsmonument

KerkenBewerken

Het dorp kent meerdere kerk. De oudste kerk is de laatgotische Grote Kerk en deze stamt uit de 16e-eeuw. De kerk heeft een 17e-eeuws interieur. De zadeldaktoren van de kerk werd in 1871 vervanging van door een kerktoren in neoclassicistische stijl.

De kerk is het enige rijksmonument van Ternaard. Op het kerkhof ligt er een erehof voor enkele gesneuvelde tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tevens staat erbij de kerk een oorlogsmonument.

De doopsgezinde gemeente Ternaard is samengegaan met de doopsgezinde gemeente Holwerd-Blija in de nieuwe gemeente Holwerd-Blija en Ternaard. In oktober 2007 werd de laatste dienst gehouden in de doopsgezinde kerk van Ternaard, die uit 1850 dateert.

Dit kerkgebouw werd na de sluiting verkocht en werd omgebouwd tot een woning. De gereformeerde kerk van Ternaard dateert uit 1921. De rechtgesloten zaalkerk is een ontwerp van Ane Nauta. Verder zat er in verzorgingstehuis Spiker een kapel maar eind 2018 werd deze gesloten omdat het gebouw gesloopt zou worden.

SportBewerken

Sinds 1957 kent het dorp de kaatsvereniging It Moat Kinne en sinds 1971 de voetbalvereniging VV Ternaard. Verder kent de Tennisvereniging Westdongeradeel, de Sport Vereniging Ternaard (SVT) voor volleybal en gymnastiek, een ijsclub en een aantal kleinere sportverenigingen.

CultuurBewerken

Het dorp kent een eigen dorpshuis, Tunawerth geheten. Verder kent het de muziekvereniging Euphonia en eigen dorpskrant.

OnderwijsBewerken

het dorp heeft een eigen basisschool, CBS it Harspit geheten.

TreinstationBewerken

Het dorp heeft een treinstation gehad aan de voormalige spoorlijn Leeuwarden - Anjum. Het Station Ternaard werd geopend op 2 oktober 1901 en gesloten op in de laatste maan van 1940. Het stationsgebouw werd gespaard na de sluiting.

Geboren in TernaardBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken