Hoofdmenu openen

Hogebeintum (officieel, Fries: Hegebeintum) is terpdorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Hogebeintum
Hegebeintum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Hogebeintum Wapen van Hogebeintum
Details Details
Hogebeintum (Friesland (hoofdbetekenis))
Hogebeintum
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 20′ NB, 5° 51′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 90
Overig
Postcode 9173
Netnummer 0518
Foto's
Restanten terp Hogebeintum
Restanten terp Hogebeintum
Hogebeintum
Hogebeintum
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten noordoosten van Leeuwarden en ten noorden van Drachten tussen Ferwerd en Genum. In 2018 telde het dorp 90 inwoners. Het werkt op veel fronten samen met Ferwerd, zoals de gezamenlijke dorpsbelangenvereniging.

Inhoud

Beschermd dorpsgezichtBewerken

Een groot deel van het dorp is sinds 1991 een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Het dorp kent ook een aantal rijksmonumenten.

GeschiedenisBewerken

De terp van Hogebeintum werd bewoond vanaf 600 voor Christus. Het dorp waarin de terp stond wordt reeds in de 9e eeuw genoemd als 'Bintheim'. In de 10e eeuw is het dorp blijkbaar gesplitst, want er is dan sprake van een 'Westerbintheim' en een 'Osterbinetheim' (Oosterbeintum). Westerbeintum wordt vanaf de 15e eeuw gespeld als Hogebeintum. Hoge verwijst naar de hoogte van de wierde en Beintum naar buntgras (ook bentgras, bint), een grassoort die nu niet meer voorkomt bij het dorp.

Terpen deden dienst tot de opkomst van de dijken, na 1800 zijn veel terpen geheel of gedeeltelijk afgegraven voor de zeer vruchtbare grond. Dit gebeurde in Hogebeintum met tussenpozen tussen 1870 en 1928.

Met 8,80 meter boven NAP is het de hoogste terp van Friesland, Nederland en Duitsland. Door zetting (of bodemdaling) van de grond is de hoogte van de terp in de loop der tijd afgenomen; in het verleden moet de terp nog hoger zijn geweest.

De omvang van de terp bedroeg oorspronkelijk ongeveer 9,5 hectare en de doorsnee ongeveer 300 meter. Tussen 1904 en 1907 werd er een groot grafveld uit de vroege middeleeuwen gevonden. In het Fries museum is een reconstructie te zien van het gezicht van de terpdame uit de 7e eeuw.[1]

Sinds 1999 is de officiële naam van het dorp het Friestalige Hegebeintum. Tot 2019 viel Hogebeintum onder de toenmalige gemeente Ferwerderadeel.

Kerk en bezoekerscentrumBewerken

 
Bewoning van het dorp

De kerk van Hogebeintum staat boven op de terp en dateert uit de 11e of 12e eeuw. De kerk is eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken.

In de kerk bevinden zich de rouwborden van de geslachten Van Coehoorn, Van Nijsten en De Schepper die in Harsta State woonden, een iets buiten het dorp gelegen stins. Onder aan de terp is een bezoekerscentrum.

MolenBewerken

Ten zuiden van het dorp staat de uit 1860 daterende Hogebeintumermolen. De poldermolen is sinds 2006 reservegemaal in het geval van wateroverlast.

SportBewerken

Samen met Ferwerd het een ijsclub.

BevolkingsontwikkelingBewerken

1999 2002 2003 2004 2006 2008 2009 2010 2014
114 112 117 115 115 103 98 95 90

Geboren in HogebeintumBewerken

Zie ookBewerken