Lutkewier

buurtschap in Noardeast-Fryslân, Nederland

Lutkewier (Fries: Lytse Wier) is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland die ligt ten noordwesten van Dokkum, tussen Wetsens, Hantumeruitburen en Niawier. De bebouwing van de buurtschap ligt ten oosten van de Paesens, tussen de Niawiersteropvaart en de Jaarlasloot. De bebouwing ligt verspreid over de Grytmanswei, Pypsterwei, Anders Minneswei en It Heech en ligt verdeeld qua adressering onder Wetsens en Niawier.

Lutkewier
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Lutkewier (Friesland)
Lutkewier
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 21′ NB, 6° 2′ OL
Overig
Postcode 9122 / 9138
Woonplaats (BAG) Wetsens / Niawier
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

In het verleden werd ook wel de spelling Lutjewier gebruikt. Marten Toonder gebruikte deze naam in het verhaal De doorluchtigheid, als een fictief vissersdorp; of Toonder bekend was met de echte plaats is niet bekend.

GeschiedenisBewerken

De oorsprong van de buurtschap Lutkewier ligt aan It Heech, het hoog. Zo geheten vanwege het feit dat hier een terp was gelegen. In 1481 werd de plaats vermeld als Lithiaweer, wanneer een man en een vrouw met Tzalinga-goed te Hantum worden genoemd. Hun zoon wordt vermeld in 1511 met het bezit van een pachtboerderij to Lijtke Weer. Een andere zoon huurt een boerderij van het klooster Sion op de terp.

Er zouden in de jaren 70 van de twintigste eeuw fundamenten zijn gevonden van grote moppen op de terp. De buurtschap op de terp leek aan het einde van de 18e eeuw te gaan verdwijnen, maar door vernieuwing van de bebouwing rond 1900 bleef zij toch bestaan. De bebouwing aan de Kloosterweg, later de Grytmanswei, van een enkel huis tot meerdere huizen en eeen boerderij, kwam aan de Pypsterwei. Deze werden uiteindelijk ook bij de buurtschap gerekend.

De plaatsnaam Lutkewier duidt erop dat het een kleine (Lithia → Lutke) voor bewoning opgeworpen werf (weer → wier) betrof.

MoordBewerken

De Friese schrijver Andries Minnes Wybenga (1881-1948), die uit de buurt van Wetsens kwam, maakte melding van een moordverhaal. Een uit de hand gelopen ruzie tussen een boer uit de buurtschap en een grote concurrent uit de boerenplaats Germerhuis. Het verhaal gaat dat de ene boer de andere doodsloeg en diens lichaam in 'fiven' begroef. Het lichaam zou enkele jaren later gevonden zijn.