Wanswerd

nederzetting in Noardeast-Fryslân, Nederland

Wanswerd (officieel, Fries: Wânswert) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Tot 2019 viel Wanswerd onder de toenmalige gemeente Ferwerderadeel.

Wanswerd
Wânswert
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wanswerd (Nederland (hoofdbetekenis))
Wanswerd
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 18′ NB, 5° 51′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 205[1]
Overig
Postcode 9178
Netnummer 0519
Woonplaatscode 3210
Foto's
Dorpsbeeld
Dorpsbeeld
Wanswerd. Ferwerderadeel. Fryslân..JPG
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Het ligt ten noordoosten van Leeuwarden, tussen Birdaard en Marrum. De dorpskern ligt aan een opvaart. In 2019 telde het dorp 205 inwoners. Onder het dorp valt een klein deel van Bartlehiem en een deel van de buurtschap Tergracht.

GeschiedenisBewerken

Uit archeologische vondsten in Wanswerd blijkt dat jagers een aantal keren hun kamp opgeslagen tussen 8e millennium v.Chr. en 3e millennium v.Chr. De permanente bewoning van Wanswerd stamt uit de Germaanse tijd; in het begin van de christelijke jaartelling werd een terp bewoond.

In de 13e eeuw werd de plaats vermeld als Wandelswert, in 1335 als Wandelsweert, 1470 als toe wanswert, in 1489 als to Wanswird, in 1502-1508 als wansward, 1502-1508 als waenswirt, in 1504 als wanswart en in 1665 als Wanswerd

De plaatsnaam duidt waarschijnlijk het feit dat het een bewoonde hoogte (wert) was van de persoon Wandilo. De opvatting dat de plaatsnaam verwijst naar de Germaanse god Wodan is onwaarschijnlijk.

Sinds 1 januari 1999 is de officiële naam van het dorp het Friestalige Wânswert.

KerkBewerken

De kerk van het dorp, de Petruskerk is een eenbeukige kerk met een zadeldaktoren uit de 16e eeuw. Twee eeuwen later kreeg de kerk een nieuwe kap met tongewelf. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan Petrus.

MolenBewerken

 
Molen Victor

Ten zuiden van het dorp staat de poldermolen Victor. Deze grondzeiler werd in 1867 gebouwd, als vervanging van zes kleinere poldermolens en drie tjaskers bij de polder die hij bemaalt.

CultuurBewerken

Het dorp heeft een eigen dorpshuis, Eldorado geheten, dat is gevestigd in het voormalige schoolgebouw. Verder kent het dorp de muziekvereniging Concordia, toneelvereniging De Trochsetters en een eigen dorpskrant.

BevolkingsontwikkelingBewerken

1999 2002 2004 2014 2018 2019
190 214 213 204 200 205

GeborenBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken