Amsteltram

tramproject tussen Amsterdam Zuid en Uithoorn

De Amsteltram is een tramlijn tussen station Amsterdam ZuidBuitenveldertAmstelveen CentrumAmstelveen Westwijk en Uithoorn. De lijn is in de plaats gekomen van de per 3 maart 2019 uit Buitenveldert en Amstelveen verdwenen sneltramlijn 51 die daar tijdelijk vervangen is door buslijn 55. De bestaande tramlijn 5 blijft na de komst van de Amsteltram gehandhaafd. Sinds 13 december 2020 rijdt de Amsteltram onder lijnnummer 25 tussen Station Zuid (Strawinskylaan) en Amstelveen Westwijk.[1][2] De verlenging van Westwijk naar Uithoorn is gepland voor 2024.[3]

Amsteltram
Tramlijn 25 met 15G tram op de openingsdag aan de halte Amstelveen Westwijk.Tramlijn 25 met 15G tram op de openingsdag aan de halte Amstelveen Westwijk.
Spoorwijdte1435 mm
Huidige statusIn gebruik sinds 13 december 2020
GeëlektrificeerdBovenleiding 600 volt
Aantal sporen2
Tram doorGVB
Amsteltram
uKBHFa Station Zuid
metro's  50   51  en  52 
uSKRZ-Au A10 binnenring
uKRZu metro's  50  en  51 
umKRZu Spoorlijn Weesp - Leiden
uHST Parnassusweg
uSKRZ-Au A10 buitenring
uHST A.J. Ernststraat
uHST Van Boshuizenstraat
uHST Uilenstede
uHST Kronenburg
uHST Zonnestein
uHST Onderuit
uHST Oranjebaan
uABZgr Aftakking tramlijn 5
BSicon uSTR.svg
BSicon uSPLa.svg
Keerspoor Amstelveen Centrum
BSicon uvSTR.svg
BSicon uSKRZ-Au.svg
A9
BSicon uSTR.svg
BSicon uSPLe.svg
uSKRZ-Au Viaduct Ouderkerkerlaan
uHST Ouderkerkerlaan
uHST Sportlaan
uHST Meent
uHST Brink
uHST Poortwachter
uTUNNEL2 Onderdoorgang Bovenkerkerweg
uHST Sacharovlaan
uBHF Westwijk
uENDExe
uexHST Aan de Zoom
(gepland)
uexHST Uithoorn Busstation
(gepland)
uexKHSTe Dorpscentrum
(gepland)
Tramlijnen 5 en 25 op de Strawinskylaan, met een 11G en 15G tram; 8 december 2020.
Tramlijn 25 met 15G tram op de openingsdag bij de voormalige halte Amstelveen Spinnerij; 13 december 2020.
Tramlijn 25 met 15G tram op de openingsdag bij de halte Amstelveen Sportlaan; 13 december 2020.
Tramlijn 25 met 15G tram op de openingsdag bij de voormalige halte Amstelveen Centrum; 13 december 2020.
Zie Amstelveenlijn voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Verbouwing van de Amstelveenlijn tot AmsteltramBewerken

300 miljoen voor 'hoogwaardige' AmstelveenlijnBewerken

Op 9 februari 2012 hebben de Stadsregio Amsterdam, de gemeente Amsterdam, Amstelveen en stadsdeel Zuid besloten 225 miljoen euro te investeren in een vernieuwde, 'hoogwaardige' tramverbinding tussen Amsterdam-Zuid en Amstelveen.

De bedoeling van dit besluit is dat de Amstelveenlijn betrouwbaarder, sneller en comfortabeler wordt. Amstelveen en de zuidelijk daarvan gelegen gemeenten krijgen daarmee een goede verbinding met de Zuidas, de trein en de Noord/Zuidlijn. Ook het Rijk zal minimaal 75 miljoen euro bijdragen aan het project.

De tram moet berekend zijn op een groeiend aantal reizigers. Belangrijk aandachtspunt in het ontwerp is het verbeteren van de verkeersveiligheid en de doorstroming op belangrijke kruisingen.[4]

Op 11 september 2019 werd bekend gemaakt dat de opvolger van lijn 51 het lijnnummer 25 krijgt.[5]

KenmerkenBewerken

Er blijven twee tramlijnen tussen Amsterdam en Amstelveen:

Ter vervanging van het oude materieel uit 1990 gaan op de beide lijnen lagevloertrams van het type 15G rijden met een breedte van 2,40 m en een lengte van 30 meter met een capaciteit van circa 250 passagiers. Trams op de lijn Station Amsterdam Zuid – Amstelveen Westwijk (– Uithoorn) kunnen gekoppeld rijden met een totale lengte van 60 meter.

De oude hoge perrons zijn in 2019-2020 verlaagd voor lagevloertrams. Om de reistijd te verkorten, de betrouwbaarheid te verbeteren en de veiligheid op kruisingen te verhogen zijn diverse maatregelen genomen. Tussen Station Zuid en Westwijk zijn de haltes De Boelelaan / VU, Amstelveen Centrum, Marne, Gondel en Spinnerij vervallen.

De halte A.J. Ernststraat is samengevoegd met De Boelelaan / VU. Ter compensatie van het verdwijnen van halte Marne is halte Sportlaan 150 meter in zuidelijke richting verplaatst. De kruisingen van de Beneluxbaan met de Rembrandtweg (halte Kronenburg), Zonnestein en Sportlaan zijn ongelijkvloers gemaakt. Daarbij zijn de Beneluxbaan en het tramtracé verlaagd om een onderdoorgang met de kruisende straat mogelijk te maken. Ten behoeve van afbuigend verkeer heeft de Beneluxbaan nieuwe op- en afritten aan weerszijden van deze kruisingen gekregen. Voor de nieuwe lagevloertrams is in de Legmeerpolder, ten zuiden van halte Westwijk, een opstelterrein aangelegd, langs de toekomstige verlenging naar Uithoorn waartoe in 2016 werd besloten.[6]

Aan de zuidzijde van station Amsterdam Zuid is een nieuwe HOV-halte gepland in de Arnold Schönberglaan.[7] Deze komt te liggen boven op de tunnel van de ondergronds te brengen zuidelijke rijbaan van de Ringweg A10. Lijn 5 buigt van hier af via de Beethovenstraat naar de huidige route. De haltes Parnassusweg en Strawinskylaan komen dan te vervallen als gevolg van deze routewijziging. Omdat de aanleg van het Zuidasdok vele jaren vertraagd is, wordt voorlopig de bestaande route gevolgd via de halte Parnassusweg naar de Strawinskylaan aan de noordkant van Station Zuid (eindhalte Amsteltram).

Bij de opening van de vernieuwde tramlijn in december 2020 was op de Strawinskylaan naast de bestaande tramhalte een apart kopspoor met overloopwissel beschikbaar om te keren. Omdat deze oplossing een knelpunt dreigt te worden in het drukke tram- en busverkeer, is als alternatief een nieuw kopeindpunt met perron voorzien langs de noordelijke rijbaan van de Ringweg A10 (Eduard van Beinumstraat). Een besluit hierover zou in 2021 genomen kunnen worden.[8][9]

Lijn 5 zou volgens de plannen blijven doorrijden naar het Centraal Station van Amsterdam, maar kreeg bij de opening van de Noord/Zuidlijn op 22 juli 2018 alsnog een ander eindpunt: Westergasfabriek (Van Hallstraat).[10]

Het definitieve besluit tot verbouwing vond eind 2015 plaats[11] en werd in februari 2016 door de verkeerswethouders van Amsterdam en Amstelveen ondertekend.[12] Op 20 maart 2017 werd de verbouwing definitief gegund aan de aannemerscombinatie VITAL.[13]

De verbouwing in 2019-2020Bewerken

De verbouwing startte in het voorjaar van 2019, vanaf 3 maart 2019 is lijn 51 tussen station Zuid en Amstelveen Westwijk gedurende de werkzaamheden vervangen door buslijn 55 (tot 12 december 2020).

Uitgangspunt was dat de verbinding van Amstelveen Stadshart naar Amstelstation en Leidseplein de hele periode van de bouw van het Zuidasdok en verbouwing in Buitenveldert en Amstelveen in bedrijf blijft totdat de nieuwe lijn gereed is. Tramlijn 5 is gewoon blijven rijden tussen station Zuid en Stadshart Amstelveen. Door de toegenomen drukte op lijn 5 werd er met ingang 27 mei 2019 een spitsdienst tramlijn 6 ingesteld op het drukste traject tussen station Zuid en Stadshart Amstelveen. Deze dienst werd opgeheven per 9 november 2020 (laatste rit op 6 november 2020).

In enkele weekeinden in maart, april en juni en zes weken in de zomer van 2019 (14 juli t/m 26 augustus) kon lijn 5 hier niet rijden wegens spoorwerkzaamheden. Ook in 2020 kon lijn 5 enkele weekenden niet rijden voorbij Station Zuid. Deze werd gedurende de werkzaamheden vervangen door buslijn 45. In de perioden dat lijn 5 niet kon rijden werden de nieuwe laaggelegen sporen bij Kronenburg en Zonnestein aangesloten en werden de hooggelegen perrons van de vroegere lijn 51 vervangen door laaggelegen perrons voor de nieuwe lijn 25.[14]

De vernieuwde tramlijn naar Amstelveen werd op 13 december 2020 in gebruik genomen.

MaterieelBewerken

Voor de vernieuwde tramlijn naar Amstelveen worden nieuwe tweerichtingtrams aangeschaft. Dit is de serie 15G, die de bestaande serie 11G (901-920) gaat vervangen. Voor de vervanging van de inmiddels naar het metronet verplaatste sneltrams (45-69 en 70-73) is een nieuwe serie metromaterieel besteld.

UithoornlijnBewerken

 
De tramlijn Amstelveen Westwijk – Uithoorn volgt het tracé van de vroegere spoorlijn Bovenkerk - Uithoorn.

Op 31 mei 2016 besloot de Stadsregio Amsterdam de Amstelveenlijn door te trekken naar Uithoorn.[15] Voor deze Uithoornlijn wordt de spoordijk van de voormalige Haarlemmermeerspoorlijnen gebruikt. Het dijklichaam van de vroeger gedeeltelijk enkelsporige lijn wordt verbreed voor dubbelspoor. Voorts wordt de N201 overbrugd met een viaduct.[16] De aanleg van deze 3,9 kilometer lange verlenging vergt een investering van € 60 miljoen.[17] Er komen drie haltes in Uithoorn: Aan de Zoom, Uithoorn Busstation en eindpunt Uithoorn Dorpscentrum. De eindhalte komt vlak bij het oude stationsgebouw van Uithoorn van de vroegere Haarlemmermeerspoorlijnen.[18] Een definitief besluit over de verlenging werd in het najaar van 2016 genomen.[19][20] Na de goedkeuring startte de aanbesteding van de lijn in 2018, waarna de lijn tussen 2019 en 2024 gerealiseerd kan worden.[21]

Op 13 oktober 2016 stemde de gemeenteraad van Uithoorn in met het bovengenoemde voorkeursbesluit.[22] De regioraad van de Vervoerregio Amsterdam heeft dinsdag 13 december met dit besluit ingestemd. Eerder al hebben de gemeenteraden van Uithoorn (13 oktober) en Amstelveen (9 november) en Provinciale Staten van de provincie Noord-Holland (12 december) ingestemd met de voorkeursvariant.[23][24] Op 25 april 2018 werd bekend gemaakt dat de verbinding Station Zuid – Amstelveen – Uithoorn de naam 'Amsteltram' krijgt.[25] Op 11 september 2019 werd bekend gemaakt dat de nieuwe verbinding het lijnnummer 25 krijgt.[5]

Externe linksBewerken