Hoofdmenu openen
P train.svg

Openbaar vervoer is personenvervoer dat openbaar toegankelijk is, dat wil zeggen dat iedereen die dat wil van de vervoersdienst gebruik kan maken. Deze vervoerders hebben dan ook een vervoerplicht die hen dwingt iedereen die daar om vraagt tegen het geldende tarief te vervoeren. Dit in tegenstelling tot privévervoer, waar de eigenaar van het vervoermiddel beslist wie wel en niet mee mag. Taxi's en vliegtuigen worden tot het privévervoer gerekend. Voor het portaal van luchtvaart zie Portaal:luchtvaart. Het openbaar vervoer in Nederland is opgedeeld in concessies, zie voor een actueel overzicht: Concessies in het Nederlandse openbaar vervoer. In het openbaar vervoer worden daarnaast verschillende huisstijlen door de vervoerders gehanteerd, zie voor een overzicht per land: Categorie:Huisstijlen in het openbaar vervoer naar land.

Uitgelicht

Uitgelicht

Stalen spoorstaven op houten dwarsliggers

Een spoorweg (of spoorbaan) is een weg, bestaande uit twee parallelle ijzeren staven, rails geheten. De baan wordt op breedte gehouden door (meestal houten of betonnen) dwarsliggers. Zij is bedoeld om een of een reeks gekoppelde voertuigen, een trein of rangeerdeel, met ijzeren wielen over deze staven zich te laten voortbewegen. Aan de binnenkant van de wielen van een trein zit de wielflens, een opstaande rand die de trein in het spoor houdt. Een gewone spoorweg wordt ter onderscheiding van de tandradspoorweg en de spoorsystemen met rubber banden ook wel adhesiespoorweg genoemd.

Ontstaan

Spoorwegen zijn in het begin van de 19e eeuw in Engeland ontstaan als innovatie in de mijnbouw. Werk in kolenmijnen was zwaar en gevaarlijk, en dus bestond er grote behoefte aan hulpmiddelen om dit werk te verlichten. Een hulpmiddel was het gebruik van karretjes die over spoor reden, om de kolen in te vervoeren; dan hoefden de kolen niet meer in manden op de rug vervoerd te worden. Aanvankelijk werden houten rails gebruikt, later kwamen rails van gietijzer beschikbaar. Het gebruik van rails zorgde ervoor dat de rolweerstand laag was, zo konden meer kolen vervoerd worden. De karretjes werden verplaatst met handkracht, met paardenkracht of door ze op zwaartekracht van de helling te laten rollen. Een ander hulpmiddel was de stoommachine. In de mijnen was behoefte aan kracht om grondwater weg te pompen en om liften te bewegen. Aanvankelijk werd hiervoor handkracht, paardenkracht of waterkracht gebruikt.

Uiteraard bedacht men dat je de stoommachine ook voor het vervoer van de kolenkarretjes zou kunnen gebruiken. Richard Trevithick was in 1804 de eerste die een stoommachine op rails zette. Zijn probleem was dat de gietijzeren rails niet bestand waren tegen het gewicht van de stoommachine en geregeld braken. Later is dit opgelost door gewalste stalen rails te gebruiken.

In 1825 opende de Stockton and Darlington Railway, bedoeld als verbinding om kolen van de mijn naar de haven te brengen. Locomotiefbouwer George Stephenson bewerkstelligde dat voor deze verbinding stoomtractie en geen paardentractie gebruikt werd. Bovendien werd besloten de lijn openbaar toegankelijk te maken, zodat hij ook voor andere zaken dan het vervoer van kolen gebruikt kon worden. Het was min of meer een verrassing dat de lijn ook voor reizigersvervoer erg in trek bleek. Door dit succes werd de lijn een voorbeeld voor andere spoorwegen, die spoedig volgden.

Zoals begin 21e eeuw de telecommunicatie als de drijvende industrie wordt gezien, gold dat in de 19e eeuw voor de spoorwegen.

[bewerk]

Openbaar Vervoer naar Categorie

[bewerken]

Betaalwijzen

[bewerken]

Lijsten over openbaar vervoer

[bewerken]

Organisaties in de Benelux

Lijst van organisaties actief in het openbaar vervoer


In Nederland:

In België:

In Luxemburg:


[bewerken]

OV en samenleving

[bewerken]

Vakgebieden binnen het OV

[bewerken]

OV buiten de Benelux

[bewerken]

Etalage openbaar vervoer

Projecten

  • Artikelen over alle (voormalige) spoorwegstations en stopplaatsen in Nederland (+/- 1380 artikelen)
  • Artikelen over alle (voormalige) spoorwegstations en spoorlijnen in België
  • Artikelen over alle (voormalige) spoorwegstations en spoorlijnen in Luxemburg
  • Metrostations van Parijs, zie Wikiproject Parijse metrostations

Review

[bewerken]

Openbaar vervoer op Commons

[bewerken]

Metro

15-05-2007 Metro Maashaven.jpg

Een metro is een voertuig dat geleid wordt met rails. Deze vorm van openbaar vervoer wordt veelal gebruikt in grote steden of agglomeraties en maakt gebruik van een conflictvrije baan met ongelijkvloerse kruisingen. Dat betekent dat de lijn meestal is aangelegd in een tunnel of op een viaduct.

[bewerken]

Tram

RR Ternoot 02072007.jpg

Een tram is een voertuig dat geleid wordt met rails. In tegenstelling tot het spoorverkeer zijn de rails echter vaak op de openbare weg aangebracht, waarmee de tram tussen het andere verkeer rijdt.

[bewerken]

Nieuwe artikelen

Ebusco 2.2 - Elektrische bus - NMBS Serie 622 - NMBS Serie 601 - NMBS Serie 553 - HSM C11 701-799, 1501-1535 - Société Anonyme Les Ateliers Métallurgiques - Pruisische rijtuigen van NMBS - Compagnie Centrale de Construction - MU (spoorwegrijtuig) - I5 (spoorwegrijtuig) - Station Vetschau - K2 (spoorwegrijtuig) - K3 (spoorwegrijtuig) - Station Bonne Espérance - Tramlijn Den Dolder - Soesterberg - Train World te Schaarbeek - Albatros (tram) - Flexity 2 - Manchester Metrolink - Abellio Flirt - NS FLIRT - Gemeentetram Zaltbommel - Lustrein - D-treinrijtuigen - Stalen D - Stalen coupérijtuigen - Halte Hoorn Koepoortsweg - Noordnederlandse Spoorbaan Assen-Rolde - Curaçaose tram - Cupido (busmaatschappij) - Noord-Nederlands Trein & Tram Museum - IC Bus (productnaam) - Station Derby - HugoHopper - Vereeniging (vervoerbedrijf) - Harmanni - Eerste Tielsche Autobus- en Touringcar Onderneming - Werkhovense Autobus Onderneming - Oosterom - N.V. v/h A.M. van Eldik - NV Autobusdienstonderneming Velox - Commissie Vergunningen Personenvervoer - Streef - Autobusonderneming J.H. van Ballegooijen - Vervoersverbod (openbaar vervoer) - Autobusonderneming Texel - Kolenspoor - Museum Stoomtrein der Twee Bruggen -



Gewenste artikelen

Alstom Aptis, (Elektrische bus van Alstom) - Ebusco Deurne, (richt zich op de ontwikkeling, marketing en verkoop van volledige elektrische bussen voor de Europese markt.) - Ebusco 2.1, (Elektrische bus van Ebusco) - Meridian (de) - Retrotrain te Saint-Ghislain - Rhein-Ruhr-Express (de) - Aachener Kleinbahn Gesellschaft - Ahaus-Enscheder Eisenbahn-Gesellschaft - Antwerpse Maatschappij voor den dienst van Buurtspoorwegen - Automatische metro - Centraal bediende treinaanwijzers in België (Er zijn toch niet alleen in Nederland van die borden/schermen e.d.?) Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN): Nu een doorverwijzing naar Regionaal openbaar vervoer (niet helemaal juist, stadsvervoer doen ze ook, en de stadsbedrijven HTM, GVB, etc doen niet mee) maar heeft wel recht op eigen artikel. Is een lobbygroep die regelmatig in het nieuws komt. - Noord Nederlandse Machinefabriek, voormalige fabrikant van spoor en tramwegmaterieel te Winschoten - LOCON Benelux - LOCON Logistik & Consulting (de) - Programma Hoogfrequent Spoorvervoer - Railmotion - Spoorflex - Straßenbahn-Bau- und Betriebsordnung of BOStrab - Ecolines (de) - MFB MeinFernbus (de) - Railpromo (sinds 2015 actief met Panorama Rail Restaurant) - Swansea and Mumbles Railway, (d:Q2383838) -


Moskou-Sint-Petersburgspoorlijn (en|de) - Netmanagement (De Lijn) - Ooievaar (stoomtram) - Sjanghai Metrolijn 6 - Sibelit - SNTF (en-fr) - Zonetaxi (NS) - Stadsdienst Zaandam - Zwijndrechtse Autobus Onderneming, (ZABO) bussenbouwer -

Treinramp Aalter (1982) - Treinramp Schiedam (1856) - Treinramp Breukelen (1868) - Treinramp Warmond (1874) - Treinramp Sauwerd (1884-1886) - Ultrasoontrein - Verbrandingsmotorrijtuigen - euregiobahn - Société des chemins de fer économiques du Nord -

Stationsartikelen België

Ansuelle - Baranzy - Belsele-Noord - Bokselaar - Charleroi-Nord - Chaussée-de-Charleroi - Chenois - Cronfestu - Destelbergen - Doornzele - Eigenlo - Ertvelde-Riemen - Fauroeulx - Gijzegem - Grand-Reng - Grembergen - Grembergen-Moerzeke - Hauchies - Hayettes - Heike - Heiken - Houdrigny - Izel - Jamoigne - Koude-Haard - Kuringensteenweg - La Chaussée - Lacuisine - Lahage - Latour - Les Epioux - Marcinelle-Haies - Meix-devant-Virton - Montignies-Neuville - Montignies-sur-Sambre - Musson - Neuvillers - Orgéo - Peissant - Pin - Ramsdonk - Recogne - Ressaix - Roctiau - Rossart - Ruette - Saint-Médard - Saint-Rémy - Saint-Vincent-Bellefontaine - Signeulx - Sombeke - Staakte - Straimont - Terdonk-Kluizen - Westakkers - Wontergem -

Openbaar vervoer Europa

  • De eerste paardenspoorwegen en museumbedrijven: (Er zijn al Duitse artikelen)

de:Rauendahler Schiebeweg, de:Schlebusch-Harkorter Kohlenbahn(Q2286362) en de:Pferdeeisenbahn Budweis–Linz–Gmunden(Q874504)

TER Grand Est Eerste nieuw artikel in de TER reeks over een nieuwe Franse regio. Informatie op Overleg:TER Alsace - Basler Verkehrs-Betriebe - Baselland Transport - LGV Rhin-Rhône (zie Ligne à Grande Vitesse) - Metro van Perugia - Station Varzjavski (Sint-Petersburg) (en) Trenord (d)

  • Locomotieven van de Denemarken (DSB): EB
  • Treinstellen geboud door Stadler Rail voor Zweedse spoorwegondernemingen:
* X74 (MTR gebruikt de treinen in zijn fast-track Göteborg-Stockholm)
* X15p (Roslagsbanan)
* ER1 (Mälartåg gebruikt de treinen in zijn op de trajecten Örebro-Eskilstuna-Stockholm-Uppsala, Hallsberg-Katrineholm-Stockholm, Norrköping-Nyköping-Stockholm en Sala-Västerås-Eskilstuna-Katrineholm-Linköping)
  • Locomotieven van Zweden (Green Cargo): Mb (zie:)[1]

De trambedrijven in Italië komen er zeer bekaaid vanaf. Alleen 4 artikelen over speciale tramlijnen. Over de grote trambedrijven van Milaan en Turijn helemaal niets, evenmin als het nieuw trambedrijf in Florence. Veel steden in Lijst van steden met tramlijnen in Duitsland hebben zelf geen OV hoofdstuk, laat staan een tramartikel.

Openbaar vervoer Azië

Tram van Adelaide - Tram van Gold Coast - Tram van Melbourne - Tram van Sydney - Dalian Lu - Damuqiao Lu - Dong'an Lu - Hailun Lu - Hejiawan Lu - Hu Hang Spoorlijn - Jing Hu Spoorlijn - Lancun Lu - Lingpin Lu - Luban Lu - Nanpu Bridge - Oeganda Spoorweg - Oostelijke lijn - Pudian Lu - Pudong Avenue - Sjanghai Metrolijn 6 - Sjanghai Metrolijn 7 - Sjanghai Metrolijn 8 - Sjanghai Metrolijn 9 - Tangqiao Lu - Xizang Nan Lu - Xiao Yong Spoorlijn - Yangshupu Lu - Yingao Lu


Portalen
Portal.svg Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws · Gesproken Wikipedia · Hoofdpagina (mobiel)
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Rotterdam
  1. Transmontana - ett starkt godstågslok