Merelbeke

gemeente in Oost-Vlaanderen, België

Merelbeke is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente ligt aan de Schelde, in het Arrondissement Gent. Merelbeke telt ruim 25.000 inwoners, die Merelbekenaars[1] worden genoemd.

Merelbeke
Gemeente in België Vlag van België
Merelbeke (België)
Merelbeke
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Gent
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
37 km² (2021)
63,39%
19,98%
16,63%
Coördinaten 50° 60' NB, 3° 45' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
25.200 (01/01/2023)
49,21%
50,79%
681,06 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2023)
18,99%
59,89%
21,12%
Buitenlanders 5,76% (01/01/2022)
Politiek en bestuur
Burgemeester Filip Thienpont (CD&V)
Bestuur Open Vld, CD&V
Zetels
CD&V
N-VA
Open Vld
Groen
Vooruit
27
8
4
8
6
1
Economie
Gemiddeld inkomen 24.718 euro/inw. (2020)
Werkloosheidsgraad 3,95% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
9820
9820
9820
9820
9820
9820
Deelgemeente
Merelbeke
Bottelare
Lemberge
Melsen
Munte
Schelderode
Zonenummer 09
NIS-code 44043
Politiezone Regio Rhode & Schelde
Hulpverleningszone Centrum
Website www.merelbeke.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Gent
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Op 1 januari 2025 zal de gemeente met de noordelijke buurgemeente Melle fusioneren tot de nieuwe gemeente Merelbeke-Melle.

Gemeentehuis Merelbeke

Geschiedenis bewerken

Op het grondgebied van Merelbeke zijn voorwerpen gevonden vanaf het paleolithicum. Vooral uit de Romeinse periode werden tal van muntvondsten en urnen gemeld.

Schriftelijke vermelding was er voor het eerst in 966, toen graaf Arnulf I van Vlaanderen de villa Krombrugge aan de Sint-Pietersabdij had geschonken. Deze heerlijkheid nam een groot deel van het huidige grondgebied van Merelbeke in beslag. Een kleiner deel zou tot de heerlijkheid Merelbeke hebben behoord.

In 1101 werd Merelbeke voor het eerst vermeld, en wel als Merlebeke. Deze heerlijkheid behoorde van de 12e tot de 14e eeuw aan de familie Van Merelbeke. Daarna tot in de 17e eeuw bezit van de familie Van der Cameren, dan tot 1740 de familie Van Triëst. Vervolgens de families Van Damarin en Van den Bogaerde.

In de 16e eeuw waren er in Merelbeke al vele buitenplaatsen terwijl in de 19e eeuw ook tal van rijke Gentenaars in het gebied kwamen wonen. De eertijds bosrijke omgeving werd echter teruggedrongen en bossen zijn nog voornamelijk op de kasteeldomeinen te vinden.

In 1870 werd een nieuwe kerk gebouwd waaromheen zich een geleidelijk verstedelijkende dorpskern ontwikkelde. Ook kwam de bloementeelt in de 2e helft van de 19e eeuw op.

Ten noorden van het dorp werd in 1969 een sluis in gebruik genomen, daar waar de Schelde uitmondt in de Ringvaart.

Tweede Wereldoorlog bewerken

Net ten noorden van Merelbeke werd het Vormingsstation Merelbeke zwaar getroffen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 10 april 1944 en op 3 mei 1944 bereidden de geallieerden met een bommentapijt de landing van Normandië voor door de bevoorrading per spoor van de Duitse stellingen aldaar "lam te leggen". Dit is hen ook gelukt (hoezeer de Duitsers ook poogden om dit te verhullen door vrij snel al één spoor terug beschikbaar te maken voor sporadisch verkeer). Maar de menselijke kost was bijzonder zwaar. Op 10 april 1944 vielen er maar liefst 428 doden, wat het tot de op een na zwaarste geallieerde luchtaanval in België maakt, na die van Mortsel.[2]

 
Hier stond de kerk tot rond 1870

Kernen bewerken

Het noordelijke gebied van de gemeente is sterk verstedelijkt, naar het zuiden toe wordt het landelijk gebied. Merelbeke bestaat uit zes deelgemeenten: Merelbeke zelf, Lemberge dat in 1965 werd aangehecht en verder Bottelare, Melsen, Munte en Schelderode die in 1977 werden aangehecht.

Merelbeke kent ook twee grote wijken, Kwenenbos als zuidwaartse uitloper van Merelbeke-centrum, en de wijk Flora in het uiterste noorden van de gemeente. Flora wordt van Merelbeke-centrum gescheiden door de Ringvaart, de R4 en de snelweg A10/E40 en leunt aan tegen de verstedelijking van de stad Gent.

Deelgemeenten bewerken

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS code
1 Merelbeke (I) 15,02 18.209 1.212 44043A
2 Lemberge (III) 4,30 1.041 242 44043A3
3 Bottelare (II) 3,01 1.884 626 44043B
4 Munte (V) 5,18 626 121 44043C
5 Schelderode (VI) 5,67 1.545 273 44043D
6 Melsen (IV) 3,82 1.445 378 44043E

De gemeente Merelbeke grenst aan volgende deelgemeenten:

Kaart bewerken

 

Bezienswaardigheden bewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Merelbeke voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
 
Sint-Pietersbandenkerk
 
Liedermeerspark
 
Watertoren

Natuur en landschap bewerken

Merelbeke ligt aan de Schelde met parallel daaraan de Melsenbeek, en de Ringvaart, die de Schelde kruist. Het grondgebied van Merelbeke is sterk verstedelijkt en onderdeel van de Gentse agglomeratie. De belangrijkste infrastructuur die het grondgebied doorsnijdt is, naast de Ringvaart, de A10 en de spoorlijn van Gent naar Brussel. De belangrijkste natuurgebieden zijn:

Demografie bewerken

Demografische evolutie voor de fusie bewerken

  • Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; 1976= inwonertal per 31 december
  • 1965: afstand van Lemberge (+4,20 km² met 515 inwoners)

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente bewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari - 1992 tot heden
Jaar Aantal[3]
1992 20.457
1993 20.575
1994 20.679
1995 20.866
1996 21.027
1997 21.162
1998 21.317
1999 21.600
2000 21.786
2001 21.954
2002 21.976
2003 22.003
2004 22.031
2005 22.193
2006 22.353
2007 22.423
2008 22.711
2009 22.913
2010 23.117
2011 23.391
2012 23.505
2013 23.638
2014 23.780
2015 24.047
2016 24.279
2017 24.543
2018 24.634
2019 24.660
2020 24.756
2021 24.779
2022 24.886
2023 25.200
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030

Politiek bewerken

Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
6
1
8
8
4
De 27 zetels zijn als volgt verdeeld:

Burgemeesters bewerken

2013-2018 bewerken

Burgemeester is Filip Thienpont (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V, Open Vld en sp.a. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 27 zetels.

2019-2024

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 sloot de CD&V een coalitie met Open Vld. Tezamen hebben ze een meerderheid van 16 op 27 zetels. Filip Thienpont (CD&V) blijft de burgemeester.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 bewerken

Partij 10-10-1976[4] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994[5] 8-10-2000 8-10-2006[6] 14-10-2012[7] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27
Agalev1 / Groen!2 / Groen3 - 41 0 5,711 0 7,311 1 9,141 2 13,832 4 17,813 5 23,73 6
SP1 / sp.a2 7,971 1 11,191 2 13,81 3 7,411 1 9,821 2 12,352 3 8,942 2 7,52 1
CLM1 / PVV2 / VLD3 / Open Vld4 33,951 9 33,041 9 36,122 10 32,733 11 34,023 11 27,513 8 21,844 6 26,84 8
CVP1 / CD&V-N-VAA / CD&V2 401 11 31,541 9 25,551 7 29,621 9 21,241 6 30,38A 7 25,762 8 27,12 8
VU-MB1 / VU2 / MVP3 / CD&V-N-VAA / N-VA4 15,571 4 20,231 5 18,822 5 16,343 4 16,443 4 2 20,784 6 14,84 4
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 / Vlaams Belang Plus3 - - - 5,851 1 9,341 2 11,142 3 4,863 0 -
Anderen(*) 2,51 0 - - 0,74 0 - 4,79 0 - -
Totaal stemmen 13522 14231 14840 15386 16311 16093 16528 18024
Opkomst % 95,82 94,68 95,86 94,97 93,12 94,0
Blanco en ongeldig % 2,15 3,48 3,47 3,64 3,43 2,8 3,47 4,1

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
(*) 1976 : OVP (2,07%), PVDA (0,44%) / 1994: PVDA / 2006: Mortier

Verkeer bewerken

De Schelde vormt de westgrens van de gemeente, door het noorden loopt de Gentse Ringvaart.

Door het noorden van de gemeente lopen de snelweg A10/E40 en de Gentse ringweg R4 rond de Ringvaart. De A14/E17 loopt net ten westen van de gemeente.

Hoewel het station de naam Station Merelbeke draagt, bevindt het zich gedeeltelijk op het grondgebied van de voormalige gemeente Gentbrugge (nu een deelgemeente van Gent) en, wat het vormingsstation betreft, op het grondgebied van de gemeente Melle. Waarschijnlijk is dit te wijten aan het feit dat men te Melle-Centrum gelijktijdig een station bouwde en er al twee stations in Gentbrugge waren.

Sportclubs bewerken

Bekende (ex-)inwoners bewerken

Nabijgelegen kernen bewerken

Kwenenbos, Lemberge, Melle, Ledeberg

Literatuur bewerken

Externe links bewerken

Zie de categorie Merelbeke van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.