Hamme (Oost-Vlaanderen)

gemeente in Oost-Vlaanderen, België

Hamme is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telde op 1 januari 2018 in totaal 24.829 inwoners, die Hammenaars[1] worden genoemd.

Hamme
Gemeente in België Vlag van België
Hamme - Town hall 1.jpg
Het gemeentehuis van Hamme
Vlag van Hamme Wapen van Hamme
(Details) (Details)
Hamme (België)
Hamme
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Dendermonde
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
40,52 km² (2019)
67,54%
13,86%
18,6%
Coördinaten 51° 6' NB, 4° 8' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
24.980 (01/01/2021)
49,47%
50,53%
616,42 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2021)
19,82%
60,21%
19,98%
Buitenlanders 5,82% (01/01/2021)
Politiek en bestuur
Burgemeester Herman Vijt (CD&V)
Bestuur CD&V, sp.a, NVA
Zetels
CD&V
Open Vld
Vlaams Belang
Vooruit
Groen
N-VA
27
9
4
3
3
3
5
Economie
Gemiddeld inkomen 19.117 euro/inw. (2018)
Werkloosheidsgraad 4,91% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
9220
9220
Deelgemeente
Hamme
Moerzeke
Zonenummer 052
NIS-code 42008
Politiezone Hamme-Waasmunster
Hulpverleningszone Oost
Website www.hamme.be
Detailkaart
HammeLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Dendermonde
in de provincie Oost-Vlaanderen
Foto's
Classicistische kerk op markt
Classicistische kerk op markt
Portaal  Portaalicoon   België

Hamme ligt aan de monding van de Durme in de Beneden-Schelde en heeft een nagenoeg vlak landschap (Polder). De Mirabrug, een in 2003 gerenoveerde draaibrug, kreeg haar naam van de film Mira uit 1971 van Fons Rademakers naar het boek van Stijn Streuvels uit 1927: De Teleurgang van de Waterhoek.

EtymologieBewerken

De naam van de plaats zou afkomstig zijn van "ham", een gebied dat steeds op het water werd herwonnen.

GeschiedenisBewerken

Pre-Romeinse en Romeinse vondsten wijzen op oude nederzettingen uit deze perioden.

Reeds rond de 7de eeuw ontstond het dorp als een Frankische nederzetting, na een schenking door Reinhilde van Kontich aan de Benedictijnen van de abdij van Lobbes.

In de middeleeuwen kwam het gebied onder de Graaf van Vlaanderen en later de Spaanse Kroon. Het bleef een grafelijk domein tot 1560, toen het als heerlijkheid werd uitgegeven aan Pieter van Overloop. De heerlijkheid bleef bestaan tot 1795 en was achtereenvolgens in bezit van de families Verreycken, de Silva, de markies van Montfort, de l'Escornet en De Vos.

Het dorp had te lijden onder verwoestingen in de periode van de godsdiensttwisten, toen de streek bijna volledig protestants was geworden. Het Spaanse gezag werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog door oorlogsgeweld hersteld. De "Schansse van Dry-goten" werd ingenomen en het gebied onder water gezet. Tijdens de Franse overheersing op het eind van de 18de eeuw kwam de bevolking in opstand tegen de conscriptie en de antikerkelijke maatregelen. Zo werden in het geheim missen opgedragen in het Spaans Hof.

Vanaf de 18e eeuw werd touw geproduceerd uit plaatselijk verbouwd hennep en vlas. De touwen werden onder meer voor de scheepvaart gebruikt, waarbij de nabijheid van de Haven van Antwerpen een belangrijk voordeel was. Omstreeks 1900 werkten er duizenden mensen in deze nijverheid, maar vanaf 1950 sloten de betreffende bedrijven. Ook de productie van staalkabel verdween, omdat ze tijdens de jaren '80 van de 20e eeuw naar Portugal werd overgebracht.

In 1977 fuseerde Hamme met Moerzeke tot de fusiegemeente Hamme.

KernenBewerken

De huidige gemeente Hamme omvat ook de deelgemeente Moerzeke. In Hamme-Centrum liggen naast de eigenlijke dorpskern ook de dorpen Sint-Anna en Zogge. In Moerzeke ligt het kerkdorp Kastel. Hamme heeft naast de oudste parochie Sint-Pietersbanden nog de parochie Heilige Familie in de wijk Drie Goten en de parochie Heilig Hart.

# Naam Oppervlakte (km²) Bevolking
(31/12/2005)
I
 
(III)
(IV)
Hamme
- Hamme
- Sint-Anna
- Zogge
23,61
14,86
4,29
4,46
18.874
16.488
812
1.574
II
 
(V)
Moerzeke
- Moerzeke
- Kastel
16,77
9,78
6,99
4.360
2.960
1.400
Bron: www.hamme.be - website gemeente Hamme

BezienswaardighedenBewerken

  • De driebeukige classicistische kerk van Sint-Pieters Banden aan de markt werd in 1740 volledig herbouwd. Enkel de 12e-eeuwse westertoren met laatromaanse galmgaten bleef bewaard.
  • Het Spaans Huis met de tuin.
  • De oude Mirabrug, een draaibrug over de Durme.
  • Het gemeentehuis.
  • De pastorie.
  • De Grote Napoleon, de enige resterende windmolen in Hamme.
  • De Groten Dorst, een windmolen waarvan alleen nog een afgeknotte romp rest.
  • De beschermde Kapel Tweebruggen.
  • De Getijdenmolen aan de Oude Durme.
  • In deelgemeente Moerzeke rust in de Pius X-kapel het stoffelijk overschot van priester Edward Poppe.
  • Op het grondgebied van Hamme ligt het Lippenbroek, een experimenteel project voor het herstel van intergetijdengebieden in het Schelde-estuarium.
  • Aan de monding van de Durme herinnert een monument aan Filip De Pillecyn, de illustere Hamse schrijver.
  • Het Archeologisch Museum Van Bogaert-Wauters, met méér dan 5.000 voorwerpen van de prehistorie tot de 17de eeuw.

Natuur en landschapBewerken

Hamme ligt nabij de samenvloeiing van Durme en Schelde en het hoogste punt is 6 meter. Natuurgebieden liggen aan de oevers van beide rivieren, zoals Lippenbroek, Noubroek, de Gemene schoren van Hamme en het recreatiegebied Akkershoofd. Van belang is dat de invloed van de getijden hier nog merkbaar is.

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

Lijst van burgemeestersBewerken

Burgemeesters van Hamme waren:

GeschiedenisBewerken

2013-2018Bewerken

Burgemeester is Herman Vijt (CD&V HammeMoerzeke). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V HammeMoerzeke en Open VLD. Samen vormen ze een meerderheid met 15 van de 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27
Agalev1 / Groen!2 / Groen3 - - 5,491 0 8,151 1 7,451 1 5,942 1 7,423 1 11,43 3
SP1 / KARTELA / sp.a-spirit2 / sp.a3 21,171 6 35A 10 15,531 4 16,341 5 16,851 5 17,952 5 13,763 4 10,63 3
PVV1 / KARTELA / VLD2 / Open Vld3 18,11 4 14,31 4 20,452 6 26,552 8 22,842 7 18,713 5 15,33 4
VU1 / KARTELA / VOLKS2 / VU&ID3 / CD&V-N-VAB / N-VA4 9,451 2 12,741 3 7,972 1 4,463 0 30,72B 0 19,204 5 18,24 5
CVP1 / CD&V-N-VAB / CD&V HamMoer2 49,311 15 50,271 15 44,071 15 39,41 13 33,31 10 9 30,812 10 28,42 9
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 7,691 1 11,391 3 17,862 5 8,862 2 11,42 3
GEMBEL - 12,36 2 7,19 1 - - - - -
Anderen(*) 1,97 0 2,36 0 0,67 0 - - 4,69 0 1,23 0 4,8 0
Totaal stemmen 15543 16077 16442 16384 16663 16977 17177 17887
Opkomst % 96,13 94,05 94,52 95,57 93,81 94,0
Blanco en ongeldig % 2,7 3,58 3,81 3,76 2,67 2,4 2,8 3,5

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken // 2006-2012: gva.be

(*) 1976: OPA (1,36%), PVDA (0,61%) / 1982: PVDA / 1988: (PVDA (0,42%), KP (0,25%) / 2006: gans-anders / 2012: PuurHams12 / 2018: Lijst Naudts

Onderstaande grafiek toont de evolutie van de zetelaantallen binnen de Hamse gemeenteraad.

Bekende HammenaarsBewerken

Geboren in Hamme
Wonend in Hamme

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Hamme, East Flanders van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.